Türkiye’de iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkisine ilişkin dikkat çeken bir araştırma yayımlandı. Gümüşhane Üniversitesi’nden Banu Bolayır ve Uğur Demirel tarafından hazırlanan çalışmada, 157 tarım ürününün 2004-2024 dönemindeki üretim verileri ile iklim göstergeleri karşılaştırıldı.
En güvenilir dana eti belli oldu: İşte detaylar…GündemKarar'da yer alan habere göre 31 Temmuz 2026’da Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan araştırmada, ürünlerin iklim değişkenlerine duyarlılıkları analiz edildi. Buna göre 157 ürünün 53'ü yüksek, 52'si orta, 52'si ise düşük risk grubunda sınıflandırıldı.
ARPA, KARPUZ VE MISIR ÖNE ÇIKTI
Yüksek iklim hassasiyeti grubunda özellikle biralık arpa, karpuz ve hasıl mısırın üretim eğilimleri ile iklim değişkenleri arasındaki ilişkinin daha güçlü olduğu belirlendi.
Araştırmada “yüksek risk” grubunda yer almak, söz konusu ürünlerin üretiminin sona ereceği veya belirli bir oranda kesin olarak azalacağı anlamına gelmiyor. Bu sınıflandırma, ürünlerin diğerlerine kıyasla iklim değişkenlerine daha duyarlı olduğunu gösteriyor.
Süleymancı soruşturmasından gıda devi çıktı: Listeye neden girdi?GündemTARIMI EN ÇOK SICAKLIK DEĞİŞİMİ ETKİLİYOR
Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, tarımsal üretim üzerinde en belirleyici iklim göstergesinin maksimum sıcaklık olması oldu.
Araştırmada maksimum sıcaklığın önem oranı yüzde 60,42 olarak hesaplandı. Bunu yüzde 11,98 ile toplam yağış ve yüzde 11,26 ile 10 santimetre derinlikteki toprak sıcaklığı izledi.
Bu üç değişken, iklim göstergelerine verilen toplam ağırlığın yüzde 83,66'sını oluşturdu.
Belçika'yı aşırı sıcaklar vurdu: Tren seferleri iptal edildiDünya21 YILDA SICAKLIK YÜKSELDİ, YAĞIŞ AZALDI
Araştırmanın kapsadığı 2004-2024 döneminde Türkiye'nin ortalama sıcaklığı 13,2 dereceden 15,3 dereceye yükseldi.
Aynı dönemde maksimum sıcaklık 19,2 dereceden 21,4 dereceye, minimum sıcaklık ise 7,6 dereceden 10 dereceye çıktı.
Buna karşılık toplam yağış miktarı 607,4 milimetreden 567 milimetreye geriledi.
TMO'ya ürün satan çiftçilerden depo kirası tepkisi: "Aynı gün sattık, yine kesildi"Ekonomi15 FARKLI İKLİM GÖSTERGESİ İNCELENDİ
Araştırmada TÜİK'in bitkisel üretim istatistikleri meteorolojik verilerle birlikte değerlendirildi. Yalnızca 2004-2024 yılları arasında kesintisiz üretim verisi bulunan ürünler analize dahil edildi.
Ürünlerin yıllık üretimleri; sıcaklık, yağış, nem, buharlaşma, rüzgar ve farklı derinliklerdeki toprak sıcaklığı gibi 15 farklı meteorolojik değişkenle karşılaştırıldı.
Araştırmacılar analizlerde Random Forest ve Gradient Boosting gibi makine öğrenmesi yöntemlerinden yararlandı.
Kilosu 2 bin 500 TL'ye satılıyor: Altın değerinde hasat başladıEkonomi“YÜKSEK RİSK” ÜRETİMİN BİTECEĞİ ANLAMINA GELMİYOR
Araştırmanın özellikle vurguladığı noktalardan biri, risk sınıflandırmasının gelecekteki üretime ilişkin kesin bir tahmin olmadığı oldu.
53 ürünün yüksek risk grubunda bulunması, bu ürünlerin üretiminin tamamen sona ereceği anlamına gelmiyor. Çalışma daha çok iklim değişikliğine karşı hangi ürünlerin daha yakından takip edilmesi gerektiğini ortaya koyan bir risk değerlendirmesi niteliği taşıyor.
İstanbul’dan köye dönüp üretmeye başladı: Kazandıran dev hasat başladıGündemTARIMSAL DESTEK VE SİGORTALARDA YENİ YAKLAŞIM ÖNERİSİ
Araştırmacılar, iklim hassasiyeti yüksek ürünlerin tarımsal desteklerde öncelikli olarak değerlendirilmesini önerdi.
Çalışmada ayrıca tarım sigortalarında ürünlerin iklim duyarlılığının dikkate alınması, özellikle yem bitkileri ve baklagiller için bölgesel uyum planları hazırlanması tavsiye edildi.
Araştırmada oluşturulan Bileşik Risk Skoru'nun ise iklim değişikliğine uyum, sürdürülebilir tarım planlaması ve kamu politikalarının geliştirilmesinde veri temelli bir araç olarak kullanılabileceği belirtildi.
