“Gıda enflasyonu düşecekmiş…”

İyi de nasıl?

Çiftçinin maliyeti yeniden hızlanırken bu iş nasıl olacak?

TÜİK’e göre tarımsal girdi maliyetleri bir ayda yüzde 3,78 arttı.

Bakın, yıllık demiyorum.

Aylık artış bu.

Enerji kaynaklı aylık artış yüzde 9,56.

Yemin bir aylık artışı yüzde 3,26.

Üstelik bunlar TÜİK verileri.

“Üstü var, altı yok yani.”

Şimdi biri bana anlatsın;

Çiftçinin mazotu, gübresi, yemi, elektriği, suyu deli gibi artarken nasıl olacak da gıda enflasyonu düşecek?

Üstelik mesele tek aylık da değil.

Tarımsal girdi maliyetleri Ağustos’ta aylık yüzde 3,41, Eylül’de yüzde 3,78 arttı.

Sadece iki ayda toplam artış yüzde 7,3 oldu.

Bileşik hesaplarsak yüzde 10’u buluyor.

Enerjide tablo daha da ağır.

Ağustos’ta yüzde 10.

Üstüne Eylül’de yine yüzde 10 arttı.

İki ayda enerji maliyeti toplam yüzde 20 arttı.

Bileşik hesaplarsak yüzde 25’i buluyor.

Gördünüz mü, mazot dediğiniz sadece traktörün deposu değil.

Sulama pompası,

sera ısıtması,

soğuk hava deposu,

hasadı hepsi mazotla…

Ürünü tarladan hale taşıyan kamyon,

halden markete götüren araç mazot.

Sen vergi toplayacağım diye mazota boyuna zam yaparsan olacağı bu işte.

Yani mazot sadece otomobil sahibini etkilemiyor, dönüp dolaşıp tüm vatandaşı vuruyor.

Tarladan sofraya kadar her ürünün içine giriyor.

Ama asıl tuhaflık başka yerde.

Çiftçinin girdi maliyeti Eylül’de yıllık yüzde 32,36 artarken,

sattığı ürünün fiyatı sadece yüzde 12,93 artmış.

Yani çiftçi maliyetini fiyata yansıtamamış.

Daha büyük rezalet ise artan maliyetlere rağmen,

ekimde yıllık tarım üretici fiyatlarının yüzde 9,69’a kadar düşmüş olması.

Maliyet yüzde 32 artıyor ama üretici fiyatı yüzde 10’a kadar düşüyor.

Şaka gibi değil mi?

Kısacası markette henüz görmediğiniz maliyet;

çiftçinin cebinde patlıyor.

Daha da çarpıcısı;

Eylül’de çiftçinin girdi maliyeti aylık yüzde 3,78 artarken, ürün satış fiyatı yüzde 1,99 geriliyor.

“Sonra çiftçi neden batıyor?” diyoruz…

Sebep belli değil mi?

Bir tarafta maliyet yükseliyor.

Diğer tarafta sattığı malın fiyatı düşüyor.

Bunu kim sonsuza kadar taşıyabilir?

Bir süre cebinden yer ama sonra ya borç batağına batar ya da üretimi bırakır.

İşte tehlike tam burada.

Çünkü gübre bugün pahalanıyor ama etkisi yarın çıkıyor.

Çiftçi bugün gübreyi eksik atarsa,

gelecek hasatta verim düşüyor.

Bugün yem pahalanıyor,

yarın besici hayvan sayısını azaltıyor.

Sonra dönüp;

“Et niye pahalı?”

“Süt niye pahalı?”

“Yumurta niye pahalı?”

diye soruyoruz.

Neden olacak?

Üretmenin maliyeti, üreticinin taşıyabileceği seviyenin üzerine çıkıyor.

Üstelik bu mesele sadece çiftçinin meselesi de değil.

Bizim de meselemiz.

Çiftçi zarar ettikçe daha fazla üretmeyecek.

Daha az ekecek.

Daha az hayvan besleyecek.

Daha az yatırım yapacak.

Sonra piyasadaki mal azalacak.

İşte o zaman bugün çiftçinin cebinde tuttuğunuz maliyet;

yarın vatandaşın sofrasında patlayacak.

Onun için yakında gıda fiyatları yeniden sıçrarsa kimse şaşırmasın.

Domates 500, biber 600 lira etiketi görürsek şaşırmayın.

Aslında millet de bunun farkında.

Onun için oranlara kimse inanmıyor.

Vatandaş yaşadığını biliyor.

Markette ödediği parayı görüyor.

Pazarda fileyi kaça doldurduğunu biliyor.

Geçen ay 100 liraya aldığı ürünün bu ay kaça çıktığını görüyor.

Mehmet Bey istediği kadar;

“Yıllık gıda enflasyonu düştü.”

desin.

Vatandaş cüzdanından çıkanı biliyor.

Eti görüyor.

Sütü görüyor.

Peyniri görüyor.

Yumurtayı görüyor.

“Gıda enflasyonu düşüyor, sorun çözülüyor.”

diyenlerin masallarını dinlemiyor.

Çiftçinin enerjisi bir yılda yüzde 53,38,

gübresi yüzde 31,90,

genel girdi maliyeti yüzde 32,36 artmış.

Üstelik bu maliyetleri fiyatına da yansıtamamış.

Bu makas sonsuza kadar açık kalmaz.

Bir yerlerde patlar.

Ya çiftçi fiyatına yansıtır.

Ya üretimi azaltır.

İkisinin de sonunda vatandaşın karşısına daha pahalı gıda çıkar.

Velhasıl;

mesele sadece bugünkü domatesin, biberin fiyatı değil.

Mesele;

yarın o domatesi, biberi üretecek çiftçinin tarlada kalıp kalmayacağı.

Çiftçiyi üretimden koparırsanız;

sonra istediğiniz kadar enflasyon hedefi açıklayın.

Sofradaki yangını rakamlarla söndüremezsiniz.