Boşanma kararı alan çiftlerin en büyük anlaşmazlıkları arasında çocuğun velayeti geliyor. Boşanma davaları hızlı bir şekilde sonuna bağlansa da çocuğun velayeti mahkemelerde uzun süren davalara neden olabiliyor.

Japonya, 1 Nisan’dan itibaren velayet sorununa çözüm için dikkat çeken bir uygulamayı hayata geçirdi. Medeni Kanun’da yapılan değişiklik ile çocuğun velayetinin boşanma sonrası ortak olarak paylaşılmasının önü açıldı.

Yeni yasa kapsamında boşanma sürecindeki ebeveynler ortak veya tek velayet üzerinde anlaşabiliyor; 1 Nisan’dan önce ayrılanlar ise mevcut düzenlemeyi değiştirmek için mahkemeye başvurabiliyor.

Ülkede boşanma sonrasında çocukların velayeti yalnızca bir ebeveyne veriliyordu ve diğer ebeveyn çocukla ilişki kurmak için gayriresmî iyi niyete veya mahkemenin teşvik ettiği görüşme düzenlemelerine bağımlı kalıyordu.

South China Morning Post gazetesinde yer alan habere göre, yeni yasayı destekleyenler ortak velayetin çocukların iki ebeveynle de anlamlı ilişki sürdürmesini kolaylaştırdığını savunuyor. Mainichi gazetesinin 22 Nisan’da yayımladığı ankette katılımcıların yüzde 53’ü değişiklikleri destekledi, yalnızca yüzde 10’u karşı çıktı.

YENİ DÜZENLEMEYE KARŞI ÇIKANLAR DA VAR

Japonya’da çıkan yeni yasa tartışmaları beraberinde getirdi. Ortak velayet düzenlemesine destek verenler kadar karşı çıkanlar da bulunuyor. Yasaya karşı çıkanlar, çatışmalı boşanma sürecinde olan çiftlerin bu sürecinin daha da karmaşık hale geleceğini ve düzenlemenin çocuğun üstün yararını korumayacağını düşünüyor.

Tokyo’daki Nihonbashi Sakura Hukuk Bürosu’ndan aile hukuku uzmanı Akira Ueno, boşanma sürecindeki ebeveynler arasında ortak ebeveynlik planı zorunlu hale getirilmeden ortak ebeveynliğin mümkün olmadığını söyledi. Ueno, Adalet Bakanlığı görüşmelerine katıldı ve reformdaki temel kusura ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını belirtti. Ueno, müvekkillerinin yasal değişiklikten büyük umut beklediğini ancak düzenlemenin yalnızca ‘kozmetik’ nitelik taşıdığını söyledi.

Düzenlemeye karşı çıkanlara göre, bir tarafın çocukla teması engellemeye kararlı olduğu davalarda yeni yasa ilerleme görüntüsünün ötesine geçmiyor.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDEN JAPONYA’YA TEPKİ

Öte yandan Avrupa Birliği, Japonya’nın boşanma sonrası ebeveynlik yaklaşımını daha önce kınadı ve Tokyo’yu sınır ötesi velayet kararlarını uygulamamakla fiilî çocuk kaçırmaya göz yummakla suçladı.

Japonya’daki aile mahkemelerinde yabancı ebeveynlerin karşılaştığı zorluklar daha ağır görülüyor; mahkemeler çoğu zaman yabancı kararlar veya uluslararası hukuka rağmen Japon ebeveyn lehine karar veriyor.