Arjantin’in ekonomik reform süreci kapsamında hazırlanan taslak düzenleme, belirli tutarlarda yatırım yapan yabancıların vatandaşlık hakkı elde edebilmesini öngörüyor. Buna göre yaklaşık 500 bin dolarlık geri ödemesiz bağış yapan ya da yaklaşık 1 milyon dolarlık faizsiz devlet tahvili satın alan yatırımcıların Arjantin vatandaşlığına başvurabileceği belirtiliyor. Programın nihai şartlarının ise çalışmalar tamamlandıkça netleşeceği ifade ediliyor.

Pasaportta altın tartışması büyüyor: Bir ülke daha yatırım karşılığı vatandaşlık modelini gündemine aldı - Resim : 1

BORÇ YÜKÜNE “ALTIN PASAPORT” FORMÜLÜ

Hükümet, söz konusu modelden elde edilecek kaynaklarla önümüzdeki yıllarda vadesi dolacak on milyarlarca dolarlık kamu borcunun ödenmesine destek sağlamayı amaçlıyor. 2020’deki borç yapılandırmasının ardından uluslararası sermaye piyasalarına tam dönüş sağlayamayan Arjantin, yeni döviz kaynakları arayışını hızlandırmış durumda.

Planlanan sistem hayata geçirilirse Arjantin, yatırım karşılığında vatandaşlık veren en büyük ülkelerden biri haline gelecek. Ülke pasaportunun yaklaşık 170 ülkeye vizesiz seyahat imkânı sunması da programı uluslararası yatırımcılar için cazip kılan unsurlar arasında yer alıyor.

Pasaportta altın tartışması büyüyor: Bir ülke daha yatırım karşılığı vatandaşlık modelini gündemine aldı - Resim : 2

OTURUM ŞARTI OLMAYACAK

Taslak düzenlemede dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise vatandaşlık için ülkede ikamet zorunluluğu öngörülmemesi. Bu durumun, yatırımcıların vergi yükümlülüklerini sınırlı tutabileceği değerlendiriliyor.

Uluslararası danışmanlık şirketleri ise özellikle ABD ve Avrupa’da yüksek gelir grubuna dahil yatırımcıların, siyasi belirsizlikler ve vergi politikaları nedeniyle bu tür alternatif vatandaşlık programlarına ilgi gösterebileceğini öngörüyor.

Pasaportta altın tartışması büyüyor: Bir ülke daha yatırım karşılığı vatandaşlık modelini gündemine aldı - Resim : 3

HUKUKİ VE GÜVENLİK TARTIŞMALARI BAŞLADI

Öte yandan “altın pasaport” modeli daha şimdiden tartışmaları da beraberinde getirdi. Bazı hukukçular vatandaşlık verme yetkisinin Kongre’ye ait olduğunu savunarak düzenlemeye itiraz ederken, güvenlik ve uluslararası itibar risklerine dikkat çekiliyor.

Benzer uygulamalar daha önce Avrupa’da da gündeme gelmişti. Avrupa Birliği Adalet Divanı Malta’nın yatırım karşılığı vatandaşlık programını hukuka aykırı bulmuş, Kıbrıs ve Bulgaristan benzer sistemlerini sonlandırmıştı. İngiltere ise kara para aklama riskleri nedeniyle yatırım yoluyla oturum programını 2022’de kaldırmıştı.

ABD’DE DE BENZER MODEL TARTIŞILIYOR

Yatırım karşılığı vatandaşlık modelleri yalnızca Arjantin ile sınırlı değil. ABD’de de Donald Trump yönetiminin “Gold Card (Altın Kart)” adıyla yeni bir sistem üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Buna göre hükümete 5 milyon dolar ödeme yapan yatırımcılara oturma hakkı ve vatandaşlığa giden yol açılması planlanıyor. Ancak bu öneri de “vatandaşlığın parayla satılması” ve kara para aklama riskleri nedeniyle eleştiriliyor.

Ekonomik sıkıntı yaşayan ülkelerin giderek daha fazla “yatırım karşılığı vatandaşlık” modellerine yönelmesi, bu sistemlerin önümüzdeki dönemde hem ekonomik hem de etik tartışmaların merkezinde kalacağını gösteriyor.