Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, 15 Ekim’de Türk hisse senetlerine yönelik bazı endeks işlemlerini ikinci bir açıklama yapılana kadar askıya aldı. Karar; belirli halka açıklık oranı ve hisse sayısındaki artışları, yeni şirketlerin endekslere alınmasını ve şirketlerin daha üst büyüklük kategorilerine geçmesini kapsıyor.
MSCI, Haziran 2027’ye kadar piyasa şeffaflığı ve gözetim alanlarında yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye’nin piyasa statüsünü yeniden değerlendirmek üzere danışma süreci başlatabileceğini bildirdi. Olası seçenekler arasında Türkiye’nin Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Sınır Piyasa veya Bağımsız Piyasa kategorisine geçirilmesi de bulunuyor.
Ancak Türkiye’nin mevcut statüsüne ilişkin alınmış bir değişiklik kararı bulunmuyor. Gündemdeki konu, belirtilen alanlarda ilerleme sağlanamaması halinde başlatılabilecek olası bir değerlendirme süreci.
TÜRK HİSSELERİNDEKİ GERİLEME YÜZDE 21’E ULAŞTI
MSCI’nın Türkiye’ye yönelik ilk önemli uyarılarından bu yana Türk hisse senetlerindeki kaybın yüzde 21 seviyesine çıktığı ifade ediliyor. Borsa İstanbul’da satış baskısı sürerken endeksin dolar bazındaki seviyesi, Haziran 2025’ten bu yana görülen en düşük noktalar arasına geriledi.
Fon piyasasındaki sorunlar, yabancı yatırımcıların ihtiyatlı tutumu ve MSCI’nin endeks işlemlerine ilişkin kararları, piyasalardaki belirsizliği artıran unsurlar olarak öne çıkıyor.
BIST 100’DE PD/DD ORANI TARİHSEL ORTALAMANIN ALTINDA
Borsa İstanbul’daki değerleme düşüşü, şirketlerin piyasa değerlerinin özkaynaklarına kıyasla geldiği seviyede de görülüyor. Garanti BBVA Yatırım’ın Bloomberg verileriyle hazırladığı son beş yıllık grafiğe göre BIST 100’ün piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranı yaklaşık 1’e indi.
Endeksin beş yıllık ortalama PD/DD oranı 1,45 düzeyinde bulunuyor. Mevcut oran, bu ortalamanın yaklaşık yüzde 31 altında. Aynı grafikte üst iki standart sapma sınırı 2,20, alt iki standart sapma sınırı ise 0,76 olarak hesaplanıyor.
Buna göre BIST 100’ün değerlemesi uzun dönem ortalamasının belirgin biçimde gerisinde bulunuyor. Bununla birlikte oran, grafikte belirtilen istatistiksel alt banda henüz ulaşmış değil.
DÜŞÜK DEĞERLEMELER TEK BAŞINA YÜKSELİŞ SİNYALİ DEĞİL
PD/DD oranının 1 seviyesine yaklaşması, pandemi döneminde Borsa İstanbul’da görülen düşük değerlemeleri yeniden gündeme getirdi. Dr. Nuri Sevgen de çok sayıda büyük şirketin defter değerinin altında işlem gördüğüne dikkat çekmişti.
Ancak hisselerin defter değerinin altında fiyatlanması, kısa vadede yükseliş yaşanacağını tek başına göstermiyor. Yüksek enflasyonun ve enflasyon muhasebesinin şirket özkaynakları üzerindeki etkileri de PD/DD oranları karşılaştırılırken dikkate alınması gereken unsurlar arasında yer alıyor.
BIST 100’ÜN 20 YILLIK REEL GETİRİSİ NEGATİFE DÖNDÜ
Paylaşılan analize göre BIST 100 endeksinin son 20 yıllık enflasyondan arındırılmış getirisi yeniden negatif bölgeye geçti. Bu görünüm, hisse senetlerinde nominal olarak kaydedilen yükselişlerin uzun vadede yatırımcıların satın alma gücünü korumaya yetmeyebildiğine işaret ediyor.
ENDONEZYA’DA OLASI STATÜ DEĞİŞİKLİĞİ SERT SATIŞ GETİRDİ
MSCI’nin Endonezya’ya yönelik girişimleri de gelişen piyasalardaki statü tartışmalarını öne çıkardı. Kurum, ülkenin Gelişmekte Olan Piyasa kategorisinden Bağımsız Piyasa statüsüne geçirilmesi ihtimali için resmi danışma süreci başlattı.
Bu gelişmelerin ardından Jakarta Bileşik Endeksi yüzde 5’in üzerinde gerileyerek Ekim 2020’den bu yana en düşük seviyesini gördü. Goldman Sachs’ın 16 Ekim kapanış verilerine dayanan değerlendirmesinde, MSCI Endonezya Endeksi’nin yıl başından itibaren kaybının yüzde 47’ye ulaştığı belirtildi.
ENDEKSLERDEN ÇIKARILMA SENARYOSUNDA 5,6 MİLYAR DOLARLIK RİSK
Goldman Sachs, Endonezya’nın MSCI gelişen piyasalar endekslerinden tamamen çıkarılması durumunda pasif yatırım fonlarından yaklaşık 5,6 milyar dolarlık çıkış yaşanabileceğini hesapladı.
FTSE Russell’ın da benzer yönde karar alması halinde buna 2,7 milyar dolarlık ek fon çıkışı riskinin eşlik edebileceği öngörüldü. Bu tutarlar gerçekleşmiş çıkışları değil, olası statü değişiklikleri üzerinden hazırlanan senaryoları ifade ediyor.
ENDONEZYA HİSSELERİNDE F/K ORANI 7,6’YA GERİLEDİ
Endonezya piyasasındaki satışlar, hisse senetlerinin fiyatlama çarpanlarını da aşağı çekti. MSCI kaynaklı belirsizlikler öncesinde yaklaşık 16 seviyesinde bulunan 12 aylık ileriye dönük fiyat/kazanç (F/K) oranının 7,6’ya kadar düştüğü aktarıldı.
Goldman Sachs’ın MSCI Endonezya Endeksi için hesapladığı ileriye dönük F/K oranı ise 7,3 oldu.
Türkiye ve Endonezya’daki gelişmeler, küresel endeks sağlayıcılarının piyasa sınıflandırmalarının yatırımcı algısı ve pasif fon hareketleri üzerindeki olası etkisini ortaya koyuyor. Türkiye açısından ise şeffaflık ve piyasa gözetimi alanlarında atılacak adımlar, MSCI’nin Haziran 2027’ye kadar işaret ettiği değerlendirme takvimi nedeniyle önem taşıyor.
