5 bin yaşında ve canlı... Dünyanın en yaşlı ağacının sırrı çözüldü

ABD’nin California eyaletinde bulunan Methuselah, yaşı bilimsel olarak doğrulanmış en yaşlı canlı ağaç olarak biliniyor. Yaklaşık 4 bin 858 yıllık olan ağacın, Antik Mısır piramitlerinden daha eski olduğu belirtiliyor.

California’nın doğusundaki Inyo County bölgesinde, Kadim Bristlecone Çam Ormanı’nda yer alan Methuselah’ın MÖ 2832 civarında çimlendiği aktarılıyor. Köklerinden yeni sürgünler vermeyen, yani klonal olmayan ağaç, tek gövde hâlinde varlığını sürdürüyor.

KONUMU KORUMA AMACIYLA GİZLİ TUTULUYOR

Methuselah’ın bulunduğu orman bilinse de ağacın tam konumu, vandalizm ve insan kaynaklı zararlardan korunmak amacıyla ABD Orman Servisi tarafından gizli tutuluyor.

Adını Kutsal Kitaplarda 969 yıl yaşadığı anlatılan Metuşelah’tan alan ağaç, 1950'li yıllarda araştırmacı Edmund Schulman tarafından keşfedildi. Ağacın yaşı, 1957'de özel tekniklerle gövdeye zarar verilmeden alınan ince odun örneklerindeki büyüme halkalarının incelenmesiyle belirlendi.

ZORLU KOŞULLAR VE YAVAŞ BÜYÜME

Deniz seviyesinden yaklaşık 3 bin metre yükseklikte yaşayan Methuselah, sert rüzgâr, dondurucu soğuk ve besin bakımından fakir toprak yapısına rağmen hayatta kalıyor.

Ağacın uzun ömrünün başlıca nedeninin, elverişsiz çevre koşulları nedeniyle çok yavaş büyümesi olduğu belirtiliyor.

Bazı yıllarda hiç büyüme halkası oluşturmayan, kimi zaman ise 100 yılda yalnızca 2,5 santimetre kalınlaşan bu türün, yoğun ve reçine bakımından zengin bir odun yapısı geliştirdiği aktarılıyor. Bu yapı, ağacı çürümeye, mantarlara ve böceklere karşı koruyor.

İĞNE YAPRAKLAR 40 YILA KADAR DALDA KALIYOR

Gövdelerinin büyük bölümü ölü dokudan oluşsa da kökten dala uzanan dar bir canlı hat sayesinde yaşamını sürdüren Bristlecone çamları, iğne yapraklarını 40 yıla kadar dallarında tutabiliyor. Bölgedeki bitki örtüsünün seyrek olması da ağacı büyük orman yangınlarından koruyor.

YAKLAŞIK 9 BİN YILLIK İKLİM KAYDI

Methuselah ve çevresindeki çamların büyüme halkaları, bilim insanlarına yaklaşık 9 bin yıl öncesine uzanan bir iklim arşivi sunuyor. Bu veriler, arkeolojik tarihlendirmelerde kullanılan radyokarbon yönteminin kalibre edilmesine de katkı sağlıyor.

1964'te Nevada’da araştırma sırasında kesilen ve 4 bin 900 yaşında olduğu anlaşılan Prometheus ağacının durumu, bu tür doğal mirasların korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.