Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Bankamız Kanunu'nun 42. Maddesi Uyarınca Hükümete Gönderilen Açık Mektup" başlığı ile enflasyon hedefindeki sapmanın sebeplerini tek tek açıkladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e hitaben yollandı.
Banka tarafından paylaşılan analize göre; 2024 Haziran ayında başlayan fiyat artış hızını indirme süreci (dezenflasyon) 2025’te de sürdü ancak hedeflere yaklaşılamadığı belirtildi. Mektupta öne çıkan "başarısızlık" gerekçeleri şu şekilde oldu:
NEDENLERİNİ SIRALADILAR
“Kuraklık ve don olayları nedeniyle bitkisel üretim düştü. Özellikle yılın üçüncü çeyreğindeki bu düşüş, mutfak masraflarını ve gıda enflasyonunu yukarı itti.
Kira ve eğitim gibi kalemlerde geçmiş enflasyona göre fiyat belirleme alışkanlığı kırılamadı. Geçmişteki tavan fiyat uygulamalarının ardından gelen "telafi zamları" yıllık oranları şişirdi.
Tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu gibi yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamalar enflasyonu diri tuttu.
Tüketicilerin ve piyasanın enflasyonun düşeceğine dair inancının (beklentilerin) hedeflerin üzerinde kalması süreci yavaşlattı.
Bu da ekonomiye güven anketi: Kabinede şimşek çaktıracak sonuçlarGündemFAİZDE SERT MANEVRALAR
TCMB, 2025 yılı boyunca faiz koridorunda sert manevralar yaptı. Mektupta yer alan teknik verilere göre faiz trafiği şöyle şekillendi:
Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı 500 baz puan indirilerek yüzde 42,5 seviyesine çekildi.
Piyasadaki riskler üzerine faiz artışına gidildi. Politika faizi %46’ya, gecelik borç verme faizi ise yüzde 49’a yükseltildi.
Haziran sonrası başlayan 800 baz puanlık indirim serisiyle faiz Aralık 2025'te %38’e, Ocak 2026’da ise %37 seviyesine kadar düşürüldü.”
BÜTÇE AÇIĞI VE KUR KORUMALI MEVDUAT
2025 yılında bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 2,9 olarak gerçekleştiği bilgisi de mektupta yer aldı. Öte yandan Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarının sonlandırılması ve Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik makroihtiyati politikaların (ekonomik istikrarı koruyucu tedbirlerin) devam ettiğinin de altı çizildi.
42 MADDE NE ANLAMA GELİYOR
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, enflasyon hedefine ulaşılamaması durumunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hedeften sapma nedenlerini ve çözüm önerilerini 'hükümet’e yazılı bildirmek ve halka açıklamak durumda. 2025 yılı verilerinin belirlenen "belirsizlik aralığının" üzerinde kalmasıyla birlikte beklenen o itiraf mektubu yayımlandı.
