Bilim ve teknoloji alanında küresel bir merkez haline gelmeyi hedefleyen Çin, ABD'nin yıllardır uyguladığı yetenek çekme stratejisine rakip olacak radikal bir adımı hayata geçiriyor. Ülkenin temel bilim araştırmalarını finanse eden ana kuruluşu Çin Ulusal Doğa Bilimleri Vakfı (NSFC), genç araştırmacıların üzerindeki yayın ve kısa vadeli başarı baskısını kaldırmak amacıyla 15 yıla yayılan benzersiz bir destek programı başlattı.
NSFC Direktörü Dou Xiankang, 19 Eylül'de katıldığı akademik forumda duyurduğu program kapsamında, 35 yaşın altındaki üstün yetenekli araştırmacıların belirlenerek uzun vadeli güvence altına alınacağını açıkladı. Araştırmacıların süreç boyunca tek bir temel kritere göre değerlendirileceğini vurgulayan Xiankang, bilim insanlarının düzenli makale yayımlamak veya kısa vadeli Somut keşifler sunmak zorunda olmayacağını, yalnızca laboratuvarlarındaki çalışmalarını aktif olarak sürdürüp sürdürmediklerinin takip edileceğini ifade etti.
SİSTEMDE DOKUZ YABANCI BİLİM İNSANI DA YER ALDI
Yeni model doğrultusunda ilk etapta seçilen 44 genç bilim insanından 9’unun yurt dışından olması, Pekin yönetiminin uluslararası bilim topluluğunu ülkeye çekme kararlılığını gözler önüne serdi. Program çerçevesinde finanse edilen araştırmacılara aktarılan bütçenin kademeli olarak artırılması planlanıyor. Model gereği, ilk 5 yıllık dilimin ardından verilen fon iki katına çıkarılacak; ikinci 5 yıllık dönemin tamamlanmasıyla destek miktarı tekrar ikiye katlanarak üst seviyeye ulaştırılacak.
Çin'in stratejisi bununla da sınırlı kalmıyor. 2021 yılında devreye alınan ve 40 yaş altı yeteneklere 1 ila 3 milyon yuan arası bireysel destek sağlayan "Yurt Dışı Üstün Genç Bilim İnsanları Fonu" için de temmuz ayında yeni başvuru dönemi açıldı. Batılı ülkelerde ve özellikle ABD'de bilimsel araştırma bütçelerinde kısıtlamaların yaşandığı bu dönemde Çin, uzun vadeli ve yüksek bütçeli fonlarla dünyanın en parlak zihinlerini kendi çatısı altında toplamayı amaçlıyor.
