Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verilerine göre, toptan tarım ürünleri fiyatları ağustos ayında yüzde 0,93 oranında geriledi ve yıllık artış yüzde 21,91 seviyesinde gerçekleşti.
RESMİ VERİLER ÇARŞI PAZARDA UYMUYOR
Ekonomim gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, ise verilere göre bir köşe yazısı kaleme aldı. Aktaş'ın dikkat çektiği tabloda; tarladan çıkış fiyatlarında geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yeşil mercimekte yüzde 30, marulda yüzde 41; şeftali, nektarin, erik ve çilek gibi meyvelerde ise yüzde 50'ye yaklaşan ucuzlamalar yaşandı. Ancak resmi verilere yansıyan bu düşüşler, çarşı ve pazar etiketlerinde karşılık bulmadı.
Bununla birlikte kuru soğanda yüzde 338, patateste yüzde 182 ve biber çeşitlerinde yüzde 100’ü aşan artışlar yaşandığı; soğandaki fiyat tırmanışını frenleyebilmek adına gümrük vergisinin yüzde 49’dan yüzde 5’e kadar düşürüldüğü belirtildi.
EKONOMİ ÇEVRELERİNDEN TÜİK'E YENİ VERİ ÇAĞRISI
Alaattin Aktaş, üretici ile market arasındaki uçurumun ve komisyonculara giden payın net olarak hesaplanabilmesi için TÜİK’e çağrıda bulundu. TÜİK’in mevcut uygulamada Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kapsamındaki madde fiyatlarını açıklamayı bıraktığını hatırlatan Aktaş, kurumun en azından tüm maddelerin ağırlıklarını ve her bir madde için aylık endeks değişimlerini açıklaması gerektiğini savundu. Bu şeffaflık adımının atılması durumunda, vatandaşın tarladan çıkan ürünün toptan satış fiyatı ile perakende fiyatını kıyaslayarak aracıların yarattığı maliyetleri net bir şekilde görebileceği Aktaş altını çizdi.
BÜYÜK TEDARİKÇİLERE "FİYAT MANİPÜLASYONU" OPERASYONU
Toptan ve perakende fiyatlar arasında uzun yıllardır süregelen ve normal maliyet artışlarıyla açıklanamayan bu fark, adli makamları da harekete geçirdi. Adalet Bakanlığı açıklamalarına göre, hallerin büyük tedarikçisi konumundaki firmaların piyasa hakimiyetlerini kötüye kullandıkları belirlendi.
İncelemelerde, söz konusu firmaların ürün arzını gerçeğinden düşük, maliyetleri ise sahte müstahsil makbuzlarıyla yüksek göstererek fiyatları yukarı yönlü manipüle ettikleri ve haksız kazanç sağladıkları tespit edildi. Bu tespitler doğrultusunda düğmeye basılan soruşturma kapsamında; fiyatları etkileme, belgede sahtecilik ve malvarlığı değerlerini aklama suçlamalarıyla 22 ilde 109 iş yeri ve ikamete eş zamanlı baskınlar düzenlendi ve 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı uygulandı.
