İran ile ABD ve İsrail ekseninde tırmanan bölgesel savaş gerilimi, ekonomisi büyük ölçüde sınır ticaretine ve turizme dayanan Van’a ağır bir darbe indirdi. Yıllardır İranlı turistlerin can suyu olduğu kentte rezervasyonlar bıçak gibi kesilirken, artan maliyetler ve boş odalar nedeniyle yaklaşık 20 otel kapısına kilit vurmak zorunda kaldı.
Geçmiş yıllarda Nevruz ve bayram tatillerinde yüzde 100 doluluk oranlarına ulaşılan Van’da, bu yıl otel dolulukları yüzde 30’u dahi bulamıyor. Sadece konaklama değil; yeme-içme, ulaşım ve tekstil gibi turizmle beslenen onlarca sektör de krizden nasibini alıyor. Yaşanan ekonomik darboğazı Şehrivan’a değerlendiren Van Otelciler ve Turizmciler Derneği (VANOTED) Başkan Yardımcısı Emre Değer, tablonun giderek ağırlaştığına dikkat çekti.
"ŞUBAT AYINDAN BU YANA İRAN PAZARI YOK"
Bölgedeki savaş halinin Van turizmini adeta dondurduğunu belirten Değer, 28 Şubat’tan bu yana kentte bir İran pazarı oluşmadığını vurguladı. Savaş ortamında turizm beklentisi içine girmenin gerçekçi olmadığını ifade eden Değer, “Hava sahasının kapalı olması nedeniyle sadece ülkelerine geçmek isteyen İranlıların bir gecelik zorunlu konaklamaları oldu. Eskiden 3-4 günlük turlar alırdık, aylardır tek bir tur bile gelmedi. İşletmeler sadece günübirlik müşterilerle ayakta kalmaya çalışıyor” dedi.
Kurban Bayramı ve haziran başındaki tatil dönemlerinde ufak bir hareketlenme yaşansa da, son haftalarda alınan tüm rezervasyonların iptal edildiği belirtildi.
SADECE SAVAŞ DEĞİL, KUR VE MALİYETLER DE VURDU
Van turizmini bitme noktasına getiren tek etken güvenlik endişesi değil. Ekonomik dengelerin de turist akışını kestiğini belirten Emre Değer, şu tespitlerde bulundu:
“Türk Lirası'nın, İran Tümeni karşısında değer kazanması, Van'ı İranlı turistler için pahalı bir rota haline getirdi. Savaş psikolojisiyle birleşince seyahat eğilimi tamamen sıfırlandı. Yabancı turist gelmeyince gözler iç pazara çevrildi ancak akaryakıt zamları bu kapıyı da kapattı. İzmir gibi batı illerinden Van'a düzenlenen turların maliyeti iki katına çıkınca, acenteler yerli turları da iptal etmeye başladı.”
"YATIRIMCI KAÇIYOR: 20 OTEL KAPANDI"
Otelcilik sektörünün çok yüksek maliyetli bir yatırım olduğunu ve çarkların dönmemesi halinde zararın devasa boyutlara ulaştığını söyleyen Değer, “Van’da halihazırda potansiyelin çok üzerinde bir yatak kapasitesi var. Şu an 20'ye yakın otel mecburen kapandı, bazıları ise satışa çıkarıldı. Zarar eden işletmelerin kepenk indirmeye devam edeceğini öngörüyoruz” diye konuştu.
Van'a sadece 140 kilometre uzaklıktaki Irak pazarından yeterince faydalanılamıyor. Şu an sadece 65 yaş üstü için vize serbestisi var. Bu sınırın tüm yaş grupları için esnetilmesi, yol ve vize problemlerinin çözülmesi gerekiyor. Iğdır'da bulunan ve Ermenistan'a açılan Alican Sınır Kapısı'nın kapalı olması büyük bir dezavantaj. Değer, Van'ın bu kapının açılması için yeterli lobiyi oluşturamadığını belirterek, kapının aktif hale gelmesinin bölge turizmine rahat bir nefes aldıracağının altını çizdi.
