Avrupa’da çocukların dijital platformlarla ilişkisini yeniden düzenlemeye yönelik girişimler hız kazanıyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun hazırladığı “AB Çocuk Yasası” taslağıyla, kullanıcıların uygulamalarda daha uzun süre kalmasını teşvik eden özelliklerin sınırlandırılması ve küçük yaştakilerin çevrim içi güvenliğinin artırılması amaçlanıyor. Çalışmalar, ekran karşısında geçirilen uzun saatler ve çocukların ruh sağlığına ilişkin kaygıların arttığı bir dönemde yürütülüyor.
DİJİTAL PLATFORMLARIN İŞLEYİŞİNE MÜDAHALE GÜNDEMDE
Komisyonun önerileri arasında, içeriklerin kesintisiz biçimde görüntülenmesine olanak tanıyan sonsuz kaydırma sisteminin yasaklanması bulunuyor. Çocukların dinlenme saatlerinde telefonlarına uyarı gönderilmesinin önlenmesi, tanımadıkları kişilerden gelecek mesajlara karşı güvenlik önlemlerinin artırılması ve çocukların hesaplarının otomatik olarak gizlenmesi de planlanan değişiklikler arasında yer alıyor.
Düzenleme kapsamında, yapay zekâyla çalışan sanal arkadaş uygulamalarına da sınırlamalar getirilmesi düşünülüyor. Bu araçların çocuklarla duygusal yakınlık geliştirmesini engelleyecek tedbirlerin uygulanması hedefleniyor.
MACRON’DAN ÇOCUKLARIN DİJİTAL ORTAMDA KORUNMASI ÇAĞRISI
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, dijital mecraların çocuklar üzerindeki etkisine dikkat çekerek onların platformların yönlendirici mekanizmalarından korunması gerektiğini ifade etti.
Macron, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu sözleri kullandı:
“Özünde bu son derece net ve son derece basit bir mesajdır. Çocuklarımızın ve ergenlerimizin beyni satılık değildir. Çocuklarımızın ve ergenlerimizin duyguları satılık değildir ve manipüle edilemez. Ne Amerikan platformları tarafından ne de Çin algoritmaları tarafından.”
FRANSA VE POLONYA 15 YAŞ SINIRINI DEĞERLENDİRİYOR
AB genelinde ortak kurallar oluşturulması tartışılırken çeşitli Avrupa ülkeleri de çocukların platformlara erişimini yaş ölçütüne bağlamaya hazırlanıyor. Fransa ile Polonya, 15 yaşından küçüklerin sanal medya kullanmasını engellemeye yönelik adımlar atıyor. İtalya ve Danimarka da aynı yaş eşiğini değerlendiriyor. Bu ülkelerde kullanıcıların yaşını doğrulayacak kimlik kontrolü uygulamaları üzerinde de çalışmalar yürütülüyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ülkesinde 16 yaşın altındaki çocukların sanal medya platformlarına girişinin yasaklanacağını duyurdu. Sanchez, kullanıcıların yaşlarını kendilerinin bildirmesine dayanan yöntemlerin yeterli güvence sağlamadığını belirtti. Başbakan, erişim kısıtlamasının uygulanabilmesi için işlevsel yaş kontrolü sistemlerinin zorunlu olacağını açıkladı.
İNGİLTERE VE NORVEÇ’TEN YENİ YASAL ADIM HAZIRLIĞI
İngiltere ile Norveç de çocukların dijital platformlara erişimini kısıtlamaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. İki ülke, 16 yaşından küçüklerin sanal medya kullanımını engellemeyi amaçlayan yasa tasarılarını yıl sonuna kadar parlamentolarına sunmayı planlıyor. İspanya’nın 16 yaş altına yönelik yasak duyurusu da Avrupa’da daha yüksek erişim yaşlarının benimsenmesine ilişkin tartışmaları güçlendiriyor.
Portekiz’deki düzenleme çalışması ise farklı yaş gruplarına göre şekilleniyor. Hazırlanan tasarıda, 13 yaşını doldurmamış çocukların platformlara erişiminin bütünüyle engellenmesi öngörülüyor. 15 yaşına kadar olan çocukların kullanımının ise ebeveyn iznine bağlanarak daha sıkı denetlenmesi planlanıyor. Tasarı henüz komisyon değerlendirmesi aşamasında bulunuyor.
AB’DE YASA TEKLİFİNİN ONAYLANMASI GEREKİYOR
Komisyonun hazırladığı taslak ile ülkelerin kendi sınırları içinde yürüttüğü çalışmaların, dijital platformların çalışma düzenini değiştirmesi bekleniyor. Bununla birlikte, AB düzeyindeki teklifin yasalaşabilmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye devletlerin onay vermesi gerekiyor.
Çocukların ekran karşısında geçirdiği zamanın azaltılması, çevrim içi güvenliklerinin güçlendirilmesi ve yapay zekâ araçlarıyla kurdukları ilişkinin sınırlandırılması amacıyla gündeme gelen önerilerin nihai biçimi, yasal değerlendirmeler tamamlandığında belli olacak.
