Ekonomideki yüksek enflasyon ve durdurulamayan gayrimenkul fiyatları, hanehalkı bütçelerini altüst etti. TÜİK’in dün açıkladığı veriler, vatandaşın harcamalarında aslan payını konut, kira ve fatura üçgeninin aldığını ortaya koydu. Üstelik konut harcamalarının payı, 2024 yılına göre daha da yükseldi.
BÜTÇENİN ÜÇTE BİRİ "BAŞINI SOKACAK BİR EVE" GİDİYOR
Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde liderlik koltuğu değişmedi:
Konut ve Kira Harcamaları: %29,3 (En yüksek pay)
Ulaştırma Harcamaları: %20,5 (İkinci sırada)
Gıda ve Alkolsüz İçecekler: %17,3 (Üçüncü sırada)
Vatandaşın eğitime, sağlığa ve geleceğe yatırım yapmaya ise adeta mecali kalmadı. Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan gruplar yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.
TEK KİŞİLİK HANELERİ KİRA YUTTU:
Tek başına hayata tutunmaya çalışan vatandaşların bütçesindeki konut ve kira yükü tam %41'e ulaştı! Kalabalık aileler (6+ kişi) ise bütçelerinin %23,7'sini gıdaya ayırmak zorunda kalıyor.
ZENGİN ARABASINA, FAKİR EV SAHİBİNE ÇALIŞIYOR!
TÜİK’in gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar analizi, Türkiye'deki sınıfsal uçurumu çarpıcı bir şekilde ortaya koydu.
En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20’lik kesim (en yoksul tabaka), bütçesinin yüzde 38,7’sini konuta ve kiraya, yüzde 29,2’sini ise gıdaya ayırdı. Yani yoksul vatandaş, kazandığı her 100 liranın yaklaşık 68 lirasını sadece barınmak ve karnını doyurmak için harcadı; ulaştırmaya ise ancak yüzde 8,6 pay kalabildi.
Buna karşın, en yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20’lik kesim (en zengin tabaka) ise bütçesinin yüzde 25’ini motorlu taşıt alımı, akaryakıt ve araç bakımı gibi ulaştırma harcamalarına aktardı. Zenginlerin konut harcaması yüzde 25,7’de kalırken, gıdaya ayırdıkları pay ise sadece yüzde 12,4 oldu.
GELİR KAYNAĞINA GÖRE HARCAMA ALIŞKANLIKLARI
Vatandaşın temel gelir kaynağı da harcama kalıplarını doğrudan belirledi:
Maaş, Ücret ve Yevmiye Alanlar: Bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 16’sını gıdaya, yüzde 21,9’unu ise ulaştırmaya ayırdı.
Müteşebbis (Kendi İşini Yapanlar): Konut ve kiraya yüzde 25,5, gıdaya yüzde 17 ve ulaştırmaya yüzde 25,9 pay ayırarak harcama yaptı.
EN ÇOK TAZE MEYVE, SEBZE VE EKMEK İSRAF EDİLİYOR
Araştırmada hanehalklarının gıda israfı haritası da çıkarıldı. Haneler tarafından en fazla israf edilen gıda gruplarında ilk sırayı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler aldı. İsrafta ikinci sırayı yüzde 32,5 ile ekmek alırken, onu yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
TÜİK vahim tabloyu açıkladı: Toplum sağlığı alarm veriyorEkonomi
TÜİK 9 personel işe alacak: Başvurular başladıEkonomi
