Yaş meyve ve sebze piyasasında fiyat oluşumlarına yönelik yürütülen geniş çaplı soruşturmada çarpıcı bulgulara ulaşıldı. İncelemelerde üreticiden alınan ürünlerin fiyatlarının belgelerde gerçeğinden yüksek gösterildiği ve bazı işlemlerin çiftçilerin bilgisi dışında gerçekleştirildiği belirlendi.

Soruşturma kapsamında sektörde faaliyet gösteren 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. 22 ilde toplam 109 iş yeri ve konutta eş zamanlı aramalar başlatıldı.

Soruşturmanın fiyatı etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçları kapsamında yürütüldüğü bildirildi.

1.029 ÇİFTÇİNİN BEYANINA BAŞVURULDU

İncelemeler kapsamında 1.029 çiftçiyle görüşülerek ürünlerini gerçekte hangi fiyatlardan sattıkları ve kendileri adına düzenlenen müstahsil makbuzlarında hangi tutarların yer aldığı karşılaştırıldı.

Yapılan karşılaştırmalarda gerçek satış fiyatıyla belgelerde gösterilen rakamlar arasında dikkat çekici farklılıklar tespit edildi.

8-9 LİRAYA ALINAN BİBER 23,95 LİRA GÖSTERİLDİ

Adana'daki bir çiftçinin aracılara kilosunu 8-9 liradan sattığını söylediği kapya biber için 18,70 ile 23,95 lira arasında değişen tutarlarda müstahsil makbuzu düzenlendiği belirlendi.

Başka bir çiftçi ise 11,50 liraya sattığı biberin belgelerde 18,70 liradan gösterildiğini ifade etti.

İncelemelerde daha da dikkat çekici bir örneğe rastlandı. Bir çiftçi, hiç üretmediği ve satmadığı bir ürün için kendi adına makbuz düzenlendiğini söyledi.

HAYATINI KAYBEDEN ÇİFTÇİLER ADINA BELGE

Soruşturmanın dikkat çeken bulgularından biri de hayatını kaybeden çiftçiler adına düzenlenen belgeler oldu.

Bir aracının 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasında çok sayıda ölü çiftçi adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi. Dosyada bu kişiler adına kesilen ve tutarları 29 bin liradan 118 bin liraya kadar çıkan makbuzların bulunduğu belirtildi.

Bazı firmaların kayıtları incelendiğinde ise görüşüne başvurulan çiftçilerin büyük bölümünün söz konusu şirketlere herhangi bir ürün satmadığını beyan ettiği aktarıldı.

ALDIĞINDAN FAZLA ÜRÜN SATTIĞI TESPİT EDİLDİ

İncelemelerde şirketlerin ürün miktarlarına ilişkin kayıtlarında da uyumsuzluklar ortaya çıktı.

Bir firmanın 2026'nın ilk çeyreğinde müstahsil makbuzlarına göre 6,7 ton portakal satın almasına rağmen aynı dönemde 9 ton portakal sattığı belirlendi.

Başka bir kayıtta ise bir şirketin toplam 13 bin 488 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satmasına karşın Hal Kayıt Sistemi'nde 8 bin 384 kilogram ürün gösterdiği tespit edildi.

PİYASAYI YUKARI YÖNLÜ MANİPÜLE ETTİKLERİ İDDİASI

Adalet Bakanı Akın Gürlek, yapılan incelemelerde bazı büyük tedarikçilerin piyasadaki konumlarını kullanarak ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri yönünde bulgulara ulaşıldığını açıkladı.

Gürlek, sahte müstahsil makbuzlarıyla gerçeğe aykırı maliyetler oluşturularak yaş sebze ve meyve fiyatlarının yukarı yönlü manipüle edildiği ve bu yöntemle haksız kazanç sağlandığı iddiasının soruşturulduğunu belirtti.

22 İLDE EŞ ZAMANLI OPERASYON

Soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı çıkarılırken, 22 ilde 109 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Gürlek, “Üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.