ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının yarattığı belirsizlik ortamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekonomideki olası negatif etkileri sınırlamak için sıkılaştırma adımları attı. Bu hamleler, mevduat ve kredi faizlerini hızla yukarı taşıdı. Piyasadaki 1 trilyon lirayı aşan likidite açığı, bankaları mevduat faizlerini yüzde 40’ın üzerine çıkarmaya zorlarken, ticari kredi faizleri de yüzde 50’yi aştı. Savaşın başlangıcından bu yana mevduat faizlerinde yaklaşık 4 puanlık artış yaşandı.
MERKEZ BANKASI’NIN SIKILAŞTIRMA HAMLELERİ FAİZLERİ YÜKSELTTİ
TCMB, savaşın finansal piyasalara yansımasını kontrol altına almak amacıyla politika araçlarını devreye soktu. Haftalık repo ihalelerine ara verilmesiyle fonlama faizi, faiz koridorunun üst sınırı olan yüzde 40’a çıkarıldı. 5 Mart’tan itibaren ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti yüzde 40 seviyesinde seyrediyor.
Piyasadaki likidite fazlasını çeken Merkez Bankası, 30 Mart itibarıyla likidite açığının 1 trilyon liranın üzerine çıktığını açıkladı. Ayrıca para arzını yavaşlatmak için deprem bölgesi ve bazı ticari kredilerdeki zorunlu karşılık muafiyetlerini kaldırdı. Dün ise bankalara rahatlama sağlamak amacıyla uzun süredir yapılmayan döviz karşılığı TL swap işlemlerine başlandı.
Bankacılık sektörü kaynakları, likidite sıkıntısı ve TL mevduat payını koruma zorunluluğu nedeniyle yüksek faiz döneminin bir süre daha devam edeceğini belirtiyor.
MART AYI BOYUNCA MEVDUAT FAİZLERİ SÜREKLİ YÜKSELDİ
Mart başında ortalama bir yabancı mevduat bankasında 100 bin liralık mevduata 32 gün vadede verilen TL faizi yaklaşık yüzde 37 seviyesindeyken, ay sonuna gelindiğinde bu oran yüzde 41’e yaklaştı. Yani yaklaşık 4 puanlık bir yükseliş yaşandı.
Yerli bir mevduat bankası, savaş öncesi yüzde 38 olan 100 bin liralık 32 günlük mevduat faizini yüzde 40,5’e çıkardı.
1 milyon lira üzeri mevduatta 32 gün vadede yüzde 41,5, vade 46 güne çıktığında ise yüzde 42 faiz teklif edildi.
Bazı yabancı mevduat bankaları 32 gün vadede 100 bin liraya yüzde 43,5 faiz önerirken, yeni TL mevduat getiren müşterilere yüzde 45,5’e varan oranlar sunuldu.
Savaş öncesi dönemlerde benzer vadelerde mevduat faizleri yüzde 30 civarındaydı. Bankalar, mart boyunca TL mevduat faizlerini 2,5-3 puan arasında artırdı.
TİCARİ KREDİ FAİZLERİ YÜZDE 50’Yİ AŞTI
Merkez Bankası’nın adımları sadece mevduat tarafını değil, kredi tarafını da etkiledi. Ticari kredi faizleri yüzde 50’nin üzerine çıkarken, likidite yönetimi bankaları daha dikkatli davranmaya yöneltti.
TL MEVDUAT ORANI HAFİF YÜKSELDİ, ALTINA TALEP ARTIYOR
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 26 Mart itibarıyla TL mevduat oranı yüzde 59,6 seviyesine ulaştı (19 Mart’ta yüzde 59,3’tü). Bankalar, likidite sıkışıklığı nedeniyle TL mevduat faizlerini yukarı yönlü ayarladı.
Öte yandan, yurtiçi yerleşiklerin döviz talebinde hızlı bir artış gözlenmese de altın fiyatlarındaki gerileme, altın talebini hareketlendirdi. Bankacılık kaynakları, TL mevduat ve para piyasası fonlarından bazı çıkışların altına yöneldiğini ifade ediyor.
TCMB’DEN LİKİDİTEYE SWAP DESTEĞİ
Merkez Bankası, bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla döviz karşılığı TL swap işlemlerine yeniden başladı. Bu adımın hem kredi ve faiz oynaklığını önlemeyi hem de döviz rezervlerini desteklemeyi hedeflediği belirtiliyor. Uzmanlar, swap işlemlerinin kısa vadeli TL fonlama koşullarının sıkılaştığı dönemlerde önemli rahatlama sağlayacağını değerlendiriyor.
MART AYINDA 44,1 MİLYAR DOLAR DÖVİZ SATIŞI
TCMB, geçen hafta 17,8 milyar dolar döviz satışı gerçekleştirdi. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre:
Brüt döviz rezervi 22 milyar dolar azalarak 155,5 milyar dolara indi.
Swap hariç net rezerv ise 22,6 milyar dolar düşüşle 20,4 milyar dolara geriledi.
Mart ayı toplam döviz satışı 44,1 milyar dolara ulaştı.
Uzmanlar, rezervlerdeki değişimlerde altın fiyatlarındaki gerileme, zorunlu karşılık hareketleri ve swap hacimlerindeki gelişmelerin etkili olduğunu belirtiyor.
NİSAN AYINDA SIKI DURUŞ DEVAM EDECEK Mİ?
Bankacılık sektörü, nisan ayı Para Politikası Kurulu toplantısında da mevcut sıkı duruşun korunmasını bekliyor. Likidite yönetimi ve TL mevduat payı hedefleri, faizlerdeki yüksek seyrin kısa vadede devam etmesini işaret ediyor.
Merkez Bankası verileri açıklandı: Piyasadaki nakit para akışı azalıyorEkonomi
FED Başkanı Powell’dan Orta Doğu uyarısı: 'Benzin fiyatları yükselebilir'Ekonomi
