AFAD’ın paylaştığı verilerine göre merkez üssü Malatya’nın Battalgazi ilçesi olan deprem saat 09.00’da meydana geldi. Yaklaşık 7 kilometre derinlikte kaydedilen sarsıntı; Adıyaman, Elazığ, Tunceli, Şanlıurfa başta olmak üzere çevre illerde hissedildi.
AFAD VE VALİLİKTEN İLK AÇIKLAMA: OLUMSUZ İHBAR YOK
Depremin ardından AFAD, ekiplerin saha çalışmalarını sürdürdüğünü ve şu ana kadar olumsuz bir durum tespit edilmediğini duyurdu. Malatya Valisi Seddar Yavuz da ilk incelemelerde herhangi bir hasar ihbarı ulaşmadığını açıkladı.
PROF. DR. OSMAN BEKTAŞ: “BU, 6 ŞUBAT DEPREMLERİNİN GECİKMİŞ ETKİSİ OLABİLİR”
Habertürk'e konuşan Jeoloji Mühendisi Osman Bektaş, depremin sıradan bir hareketlilik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek Malatya’daki sarsıntının 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından oluşan “zamana bağlı stres transferi” ile ilişkili olabileceğini ifade etti.
'BU DEPREMLER SÜRECEK'
Bektaş’a göre 2023’te meydana gelen büyük depremler yalnızca kırılan fayları değil, çevredeki fay sistemlerini de uzun vadeli şekilde etkiledi. Bektaş, bu süreci “gecikmiş artçı” olarak tanımlarken şu değerlendirmeyi yaptı: “Bu depremler sürecek. Gelecekte daha etkili depremler olabilir. Ancak bunun daha büyük bir depremin kesin habercisi olduğunu söylemek mümkün değil.”
GZT'nin haberinde yer alan bilgilere göre Prof. Dr. Osman Bektaş, riskin yalnızca deprem büyüklüğüyle sınırlı olmadığını vurguladı. Bektaş’a göre Malatya Ovası’nın zemin yapısı ve 2023 depremlerinden sonra yıpranmış yapı stoku, orta büyüklükteki depremlerin hissedilen etkisini artırabiliyor. Uzman isim, özellikle daha önce hasar alan binaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtirken, “sığ deprem + yorgun yapı stoku” birleşiminin kritik sonuçlar oluşturabileceğine dikkat çekti.
PROF. DR. SÜLEYMAN PAMPAL: “MALATYA ÇEVRESİNDEKİ BAZI FAYLAR 7’NİN ÜZERİNDE DEPREM ÜRETEBİLİR”
Jeoloji Mühendisi Süleyman Pampal ise Malatya çevresindeki aktif faylara işaret etti. CNN'de açıklama yapan Pampal, Ovacık Fayı, Malatya Fayı ve bölgedeki diğer kırık sistemlerin uzun süredir enerji biriktirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Malatya hassas bir bölge. Çevredeki bazı faylar 7’nin üzerinde deprem üretebilir. Yedisu Fayı uzun süredir enerji biriktiriyor. Bu nedenle bölgedeki hareketlilik kaygı oluşturuyor.”
Pampal ayrıca Türkiye’nin aktif faylarla çevrili yapısına dikkat çekerek, deprem riskinin ülkenin birçok bölgesinde sürdüğünü dile getirdi.
UZMANLARIN ORTAK NOKTASI
Her iki uzmanın değerlendirmesinde öne çıkan ortak başlık; deprem yönetmeliğine uygun yapılaşma, zemin özellikleri ve eski binaların durumu oldu. Prof. Dr. Bektaş, 2018 deprem yönetmeliğine uygun inşa edilen yapıların benzer büyüklükteki depremler karşısında daha dirençli olabileceğini ifade ederken, sorunun büyük ölçüde uygulama tarafında olduğunu vurguladı.
PROF. DR. ŞERİF BARIŞ: “ARTÇI SARSINTILAR BİRKAÇ AY SÜREBİLİR”
NTV'ye konuşan Deprem Uzmanı Şerif Barış ise her sarsıntı sonrası benzer tartışmaların yeniden gündeme gelmesinin yeterince ders çıkarılmadığını gösterdiğini belirtti. Barış, deprem anında paniğe kapılarak binalardan kontrolsüz şekilde çıkmanın doğru bir yaklaşım olmadığını vurgulayarak, asıl odaklanılması gereken konunun deprem sırasında nasıl hareket edilmesi gerektiği olduğunu söyledi.
Barış, 5.6 büyüklüğündeki bir depremin normal koşullarda ağır yıkıma neden olmaması gerektiğini, ancak dayanıksız yapılarda hasar oluşturabileceğini ifade etti. Artçı sarsıntıların birkaç ay boyunca sürebileceğini belirten uzman isim, mevcut depremin ardından daha büyük bir deprem beklentisi taşımadığını dile getirdi.
YEDİSU FAYI HANGİ İLLERİ TEHDİT EDİYOR?
Yedisu Fayı, Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın doğu kesiminde yer alıyor ve ağırlıklı olarak Erzincan ile Bingöl arasında uzanan Yedisu segmentini kapsıyor. Deprem uzmanları, uzun süredir büyük kırılma yaşanmayan fayın enerji biriktirdiğine dikkat çekerken; olası bir depremde Bingöl, Erzincan, Tunceli, Erzurum, Elazığ ve çevre illerin etkilenebileceğini belirtiyor. Son olarak Malatya’daki 5.6 büyüklüğündeki depremin ardından Yedisu Fayı yeniden gündeme gelirken, uzmanlar bölgedeki aktif fay sistemlerinin yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
SARSINTILARIN ASIL NEDENİ
6 Şubat depremlerinin ardından bölgede peş peşe yaşanan sarsıntılar endişeye neden olurken, CNN'e konuşan Jeofizik Mühendisi Ali İlker Bulut'tan dikkat çeken bir uyarı geldi. Son sarsıntıların beklenen bir süreç olduğunu ve orta ölçekli depremlerin yıkıcı bir etki oluşturmayacağını belirten Bulut, fay hatlarındaki enerji aktarımına ve Malatya özelinde gözden kaçan tehlikelere dair açıklamalarda bulundu.
Meydana gelen son sarsıntılar, 6 Şubat'taki büyük depremlerin oluşturduğu deformasyon alanının ve tektonik sıkışmanın doğrudan bir sonucudur. Bu hareketlilik olağan bir süreç olup, oluşan sarsıntılar tetiklenmiş artçı depremler olarak değerlendirilmektedir.
DEPREMDEKİ ASIL RİSK...
Habertürk'e değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Okan Tüysüz, "Uzman isim, son yıllarda depremlerin arttığı algısının büyük ölçüde gelişen teknoloji ve izleme sistemlerinden kaynaklanabileceğini belirterek, Türkiye’nin aktif fay hatları nedeniyle doğal olarak yüksek deprem riski taşıdığını söyledi. Türkiye genelinde yaklaşık 700 aktif veya deprem üretme potansiyeli bulunan fay olduğuna dikkat çeken uzman, özellikle Bingöl-Yedisu segmentinde 7’nin üzerinde deprem potansiyeli bulunduğunu, Bingöl’ün güneyi ve Palu çevresinin de yakından takip edilen bölgeler arasında yer aldığını ifade etti. Ancak asıl meselenin belirli fayları günlük takip etmekten çok, “yarın deprem olacakmış gibi” hazırlıklı olmak olduğunu vurgulayan uzman, Türkiye’nin deprem gerçeğine karşı hâlâ istenen seviyede hazır olmadığını dile getirdi."
'6 ŞUBAT GİBİ BİR DEPREM SÖZ KONUSU DEĞİL'
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy'un A Haber'deki açıklamasına göre, Pütürge segmentinde fay hattının tek parça halinde kırılmak yerine enerjiyi çevredeki paralel faylara aktardığı, bu nedenle Battalgazi ve çevresinde sık aralıklarla orta büyüklükte depremler görülebildiği belirtiliyor. Uzman isim, bölgede 6 ila 6,5 büyüklüğünün altında deprem potansiyeli oluşabileceğini ifade ederken, mevcut hareketliliğin 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş depremlerine benzer ölçekte bir senaryoya işaret etmediğini vurguladı. Ayrıca Yedisu Fayı ile Ovacık Fayı arasındaki kilitlenme yapısının dikkat çekici olduğunu belirten uzman, Erzincan’ın doğusundaki fay sistemlerinde enerji birikiminin yakından izlenmesi gerektiğini, ancak bunun doğrudan büyük bir deprem beklentisi anlamına gelmediğini söyledi.
'DAHA BÜYÜK BİR DEPREM OLMASINA YÖNELİK BİR BEKLENTİM YOK '
Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan bugün Malatya’da olan M5,6 büyüklüğündeki deprem 6 Şubat 2023 yılında olan toplam sekiz büyüklüğündeki bir gerginlik boşalmasına denk gelen büyüklükteki dört depremin artçısı olduğunu belirtti. Jeofizik olarak gelecek günlerde daha büyük bir deprem olabilir mi sorusunu yanıtlama olasılığı olmadığını söyleyen Ercan; 'Ancak 1:55 yıllık deprem bilimci olarak böyle bir beklentim yok. M5,6’lık deprem bölgede betonarme yapılarda yıkıntı yapmaz.
Ancak taş köy evlerinde duvar çatlamaları, baca yıkılmaları, minarelerde çatlamalara neden olabilir. Bu depremin Adıyaman Diyarbakır urfa Hatay Adana Osmaniye Elazığ Tunceli gibi yakın illerde duyulmuş olması çok olağandır. Çünkü sarsım dalgaları bir havuza atılan taşın dalgaları gibi tüm yer altında erki bitinceye kadar yayılırlar. Evlerinizin salınmış olması yıkılacağı anlamına gelmez. Bir evin yıkılması için yerden geçen dalga ile yapının salınımının uyum içinde olup yapıyı çalkalalamaması gerekir.
Malatya'da 5.6 büyüklüğünde depremGündem
