Yüksek faiz oranları ve kredi musluklarının sıkılığı gölgesindeki konut piyasası ağustos ayında toplam satışlar bazında kan kaybetmeye devam etti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, toplam konut satışları ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,7’lik düşüşle 127 bin 410 adede geriledi.
Naki Bakır, köşesinde konut piyasasındaki mevcut tabloya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Piyasada en büyük paya sahip peşin, senetli veya takas yöntemlerine dayalı 'diğer satışlar'daki düşüş hızlanırken, ipotekli (kredili) satışlarda artışın devam etmekle birlikte ivme kaybettiği görülüyor."
İKİNCİ ELDE YÜZDE 19,4 DÜŞÜŞ
Ağustos ayında satış türlerine ve el durumuna göre öne çıkan veriler şu şekilde şekillendi:
Diğer (Peşin/senetli/takas) satışlar: Yüzde 18,3 düşüşle 105 bin 279 adede geriledi. İlk elde yıllık yüzde 4,5 düşüşle 44 bin 378, ikinci elde yüzde 19,4 düşüşle 83 bin 32 adet oldu.
İpotekli (kredili) satışlar: Yüzde 7,2 artışla 22 bin 131 adede yükseldi. İlk el satışlar yüzde 8,1 artışla 5 bin 407, ikinci el satışlar yüzde 6,9 artışla 16 bin 724 düzeyinde gerçekleşti.
Naki Bakır, ilk 8 aylık kümülatif verileri ve piyasadaki doyumu şu sözlerle aktardı:
"Aylık ve sekiz aylık kümülatif veriler, konut piyasasında nakdi olan alıcının doyuma ulaştığı ve peşin satışlarda düşüşün hızlandığı, kredili satışlarda ivme kaybına rağmen devam eden artışların ise pazarın tamamen durmasını kısmen engelleyen bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor."
SEKİZ AYDA TOPLAM SATIŞLAR 1 MİLYONU BULMADI
Geçen yılın ocak-ağustos döneminde 1 milyonu aşan toplam konut satışları bu yıl aynı dönemde yüzde 6,8 düşüşle 950 bin 529 adette kaldı. Bunun 308 bin 394’ünü ilk el, 642 bin 135’ini ise ikinci el satışlar oluşturdu.
İpotekli konut satışlarında yıllık artış oranının haziranda yüzde 72’yi aştığını, temmuzda yüzde 23,7’ye gerilediğini hatırlatan Naki Bakır, sürdürülebilir büyüme için şu tespitte bulundu:
"Uzmanlar gayrimenkul sektöründe kalıcı, sürdürülebilir ve tabana yayılan bir büyüme patikasına dönülebilmesi için, ipotekli satışlardaki artışın genel faiz oranlarının makul seviyelere inmesiyle desteklenmesi gerektiğini belirtiyor."
İKİNCİ EL TIKANIRKEN REEL SEKTÖR NAKİTTE KALIYOR
İşyeri satışlarına ilişkin ağustos verileri toplamda yüzde 6,4 düşüşle 15 bin 937 adede geriledi. İlk el işyeri satışları yüzde 5,2 artarak 5 bin 172 adede yükselirken, ikinci el işyeri satışı yüzde 11,1 kayıpla 10 bin 765 adede düştü. İlk sekiz ayda ise toplam işyeri satışı yüzde 5,3 düşüşle 118 bin 198 adet oldu.
Naki Bakır, ticari gayrimenkul tarafındaki yapısal sıkışmayı ve yatırımcı tercihlerini şu cümlelerle açıkladı:
"Şirketlerin mevcut ticari stokları nakde çevirme veya devretme hızı, alıcı bütçelerindeki daralmanın kurbanı olmuş durumda. Ticari satışlarda çarklar hala banka kredisiyle değil; yüzde 95,9’luk ezici payla peşin, senetli ve firma içi vadeli finansmanla dönüyor. Bu satışların gerilemesi reel sektörün nakitte kalmayı tercih ettiğini gösteriyor. Tüketici ve ticari yatırımcı, yüksek mevduat faizinin risksiz getirisini dükkan işletme riskine tercih etmeye devam ediyor."
YABANCI YATIRIMCININ ALIM İŞTAHI DURDU
Yabancılara yapılan konut satışları ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre sadece yüzde 0,1 artışla 1.938 seviyesinde kaldı ve toplam satışlar içindeki payı yüzde 1,5 oldu. En fazla konut satışı sırasıyla 343 ile Rusya, 147 ile Ukrayna ve 140 ile İran vatandaşlarına yapıldı. Ocak-ağustos döneminde ise yabancıya satışlar yüzde 6,3 azalarak 13 bin 141’e geriledi.
TÜİK tabloyu açıkladı: Konut satışlarında dikkat çeken kredi sürpriziEkonomiNaki Bakır, yabancıya konut satışındaki erimenin nedenlerini şöyle özetledi:
