Karadeniz’de ticaret gemilerini hedef alan saldırılara ilişkin değerlendirmede bulunan emekli Amiral Cem Gürdeniz, bölgedeki deniz ticaretinin korunması için kıyıdaş ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiğini savundu. X hesabından açıklama yapan Gürdeniz, Türkiye’nin gelişmeler karşısında seyirci kalmaması gerektiğini ifade etti.
KARADENİZ’DE İKİ TİCARET GEMİSİ DAHA İHA SALDIRISINA UĞRADI
Bulgaristan açıklarında, karasuları dışında iki ticaret gemisi daha insansız hava aracı (İHA) saldırısına maruz kaldı. Gine-Bissau bayraklı HS Dignity’nin batması sonucu 11 denizcinin kaybolduğu, Malta bayraklı ve Ukrayna sahipli Chelsea gemisinin ise ağır hasar aldığı belirtildi. Chelsea’deki 15 denizcinin kurtarıldığı, Türk işletmeli Azov Concord gemisinin de kurtarma çalışmalarına katıldığı aktarıldı.
Açıklamada, 6 Ekim’de de Alfa Watan gemisinin batırıldığı ve Able gemisinin saldırıya uğradığı hatırlatıldı.
GÜRDENİZ’DEN DÖRT ÜLKEYE ORTAK REFAKAT ÖNERİSİ
Karadeniz’de ticaret gemilerine yönelik saldırıların artmasına dikkat çeken Gürdeniz, bölgedeki deniz ticaretinin güvenliği için konvoy sistemine geçilmesinin değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Gürdeniz, yeni bir NATO veya Avrupa Birliği (AB) filosu oluşturulmasına gerek kalmadan Türkiye, Romanya, Bulgaristan ve Gürcistan’ın bölgesel bir refakat mekanizması kurabileceğini belirtti. Bu sistemin Montrö rejimine ve uluslararası hukuka bağlı kalınarak hayata geçirilmesini önerdi.
Öneriye göre, savaşan devletlerin limanları yerine savaşa taraf olmayan kıyıdaş ülkelerin limanlarına gidecek ticaret gemileri, önceden belirlenen güvenli toplanma bölgelerinde bir araya getirilecek. Gemiler, kıyıdaş ülkelerin savaş gemilerinin refakatinde varış limanlarına ulaştırılacak.
AB’NİN KARADENİZ’DE YENİ HAREKÂT BAŞLATMA İHTİMALİ
Bulgaristan açıklarında saldırıların yoğunlaşmasının, AB’nin Karadeniz’de yeni bir deniz harekâtı başlatma isteğini güçlendirebileceğine işaret eden Gürdeniz, saldırıların sorumlularının henüz kesin olarak belirlenmediğini vurguladı.
Saldırıların faillerine ilişkin belirsizliğe rağmen ortaya çıkan jeopolitik tablonun açık olduğunu kaydeden Gürdeniz, Karadeniz’in tarafsız ülkeler açısından da güvensiz hâle geldiğini ifade etti.
Gürdeniz, Karadeniz’in güvenliğinin Montrö rejimi korunarak Türkiye’nin öncülüğünde kıyıdaş ülkeler tarafından sağlanması gerektiğini belirterek AB veya NATO çatısı altında yeni bir deniz harekâtına ihtiyaç olmadığını dile getirdi. Türkiye’nin yaşanan gelişmeler karşısında artık seyirci kalmaması gerektiğini kaydetti.
