İstanbul'un köklü eğitim kurumları arasında özel bir yere sahip olan ve bugün Burhan Felek Anadolu Lisesi adıyla eğitim öğretim hayatını sürdüren okul, 1847 yılında Üsküdar'da Mülkiye Mekteb-i Rüşdiyesi adıyla kuruldu.

Toplam 179 yıllık köklü geçmişinde farklı isimler ve binalar altında faaliyet gösteren kurum, Türk eğitim tarihinin adeta canlı bir tanığı konumundadır. Sultan Abdülmecid döneminde Osmanlı Devleti'nin modern eğitim hamleleri kapsamında açılan bu okul, Tanzimat sonrası kurulan sivil eğitim kurumlarının ilk örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

İstanbul'da ilk rüştiye teşkilatının kurulduğu tarihte açılan beş rüştiyeden biri olma unvanını taşıyan okul, ilk olarak Üsküdar'ın merkezindeki tarihi Hacı Selim Ağa Mektebi'nde eğitim vermeye başladı. Büyüyen öğrenci kapasitesi ve değişen ihtiyaçlar doğrultusunda okul, 1852 yılında Üsküdar Rüşdiye Mektebi adını aldı. Sonraki yıllarda taşındığı semtlere ve hizmet verdiği binalara bağlı olarak farklı isimlerle anılan kurum, eğitim maratonuna kesintisiz devam etti.

Toptaşı bölgesine taşınan okul, 1867 yılında bugünkü bulunduğu semte geçerek Müşirlik Dairesi içerisinde faaliyetlerini sürdürdü. İlerleyen yıllarda adı tekrar değişen kurum, önce 1872'de Üsküdar Atik Rüşdiye Mektebi, 1880'de Üsküdar Doğancılar Rüşdiye Mektebi adını aldı ve 1888 yılından itibaren Üsküdar Merkez Rüşdiyesi olarak hizmet verdi.

Okulun tarihi sürecinde 1875 yılı son derece önemli bir dönüm noktası oldu. Sultan Abdülaziz döneminde, okulun bahçesinde ordunun ve donanmanın nitelikli subay ihtiyacını karşılamak amacıyla Paşakapısı Askeri Rüşdiyesi açıldı. Bu gelişme, okulun bulunduğu yerleşkeyi askeri ve sivil eğitimin bir arada yürütüldüğü stratejik bir eğitim merkezi haline getirdi.

Tanzimat sonrası eğitim sisteminde yapılan reformlar doğrultusunda okul, 1893 yılında Üsküdar İdadisi'ne dönüştürüldü. Bu dönüşümle birlikte kurum, ortaöğretim seviyesinden yükseköğrenime öğrenci hazırlayan idadi statüsünde eğitim vermeye başladı.

Siyasi ve toplumsal çalkantıların yaşandığı İkinci Meşrutiyet Dönemi'nin ardından kentteki bazı idadilerin sultaniye yani lise düzeyine dönüştürülmesi kararlaştırıldı. Bu kararla birlikte okul, 1913 yılında Üsküdar Mekteb-i Sultanisi adını alarak dönemin en prestijli eğitim kurumları arasındaki yerini sağlamlaştırdı.

Balkan Savaşları sonrasında yaşanan insani kriz ve yaralı askerlerin tedavisi nedeniyle okul binası hastane olarak kullanılmaya başlandı. Bu süreçte eğitim aksatılmadı ve bir süre Paşalimanı'ndaki tarihi bir yalıda sürdürüldü. Savaşın sona ermesinin ardından ise okul, Paşakapısı Mülkiye Rüştiyesi binasında faaliyetlerine devam etti.

Birinci Dünya Savaşı ile Kurtuluş Savaşı yılları, okulun tarihindeki en zorlu ve en hüzünlü dönemler oldu. Vatan savunması için çıkarılan seferberlik kapsamında okuldan 8 öğretmen ve 43 öğrenci silah altına alınarak cephelere gönderildi. Çanakkale ve diğer cephelerde yaşanan şiddetli çatışmalarda öğretmenlerden 3'ü ve öğrencilerden 26'sı şehit düştü. Savaştan hayatta kalanların bir bölümü ise gazilik unvanı alarak askerlik vazifeleri nedeniyle eğitimlerini tamamlayamadı.

Öğrencilerinin büyük kısmını cephede şehit veren okul, 1917-1922 yılları arasında lise kademesinde eğitim görecek öğrenci kalmaması sebebiyle tek bir mezun dahi veremedi. Bu durum, okulun vatan savunmasında ödediği ağır bedelin en acı göstergesi oldu.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesiyle Üsküdar bölgesine de yabancı askerler konuşlandı. İşgal günlerinin karanlık atmosferinde, İngiliz askerlerinin 1918 yılında çıkardığı yangında çevredeki birçok yapıyla birlikte okulun tarihi ahşap binası da tamamen yanarak kül oldu.

Binasını kaybetmesine rağmen eğitim meşalesini söndürmeyen okul, yangının ardından daha sonra Paşakapısı adını alacak olan Mal Hatun Mektebi'ne ait binaya sığındı. İlk kısmın geçici olarak dağıtıldığı bu zorlu dönemin ardından, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte okulun adı 1923 yılında Üsküdar Erkek Lisesi olarak değiştirildi.

Okul, 1924 yılında yapılan düzenlemeyle Üsküdar 1. Ortaokulu'na dönüştürüldü. Ancak lise kademesinin kapatılmasını kabullenmeyen dönemin müdürü Mehmet Emin Bey'in yoğun girişimleri ve öğretmenlerin tam bir yıl boyunca hiçbir ücret almadan gönüllü çalışması sayesinde okulda lise eğitimi yeniden başlatıldı.

Bu fedakarlığın sonucu olarak 1925 yılında yeniden Üsküdar Erkek Lisesi adını alan kurum, 1929'da öğrenci sayısındaki aşırı artış ve mevcut binanın yetersiz kalması sebebiyle tekrar ortaokul statüsüne döndürüldü.

1931 yılında alınan kararla kız öğrencilerin de nakledilmesi sonucu Üsküdar Karma Ortaokulu adını alan eğitim kurumu, 1935 yılında yapımı tamamlanan bugünkü tarihi binasına taşındı ve yeniden Üsküdar 1. Ortaokulu adını aldı. Kız öğrenciler için bölgede açılan diğer ortaokulun 1938'de kapatılmasıyla kurum yeniden karma ortaokul haline geldi ve bu dönemden sonra Paşakapısı Ortaokulu olarak anılmaya başlandı.

GAZETECİ BURHAN FELEK’İN ADI OKULDA YAŞATILIYOR

Okul bünyesinde 1968-1969 eğitim ve öğretim yılında çalışan gençlere ve yetişkinlere imkan sağlamak amacıyla Üsküdar Akşam Lisesi faaliyete başladı. 1970-1971 eğitim yılında Üsküdar Lisesi olarak yeniden tam zamanlı lise statüsüne kavuşan okul, yeni dönemdeki ilk mezunlarını 1973 yılında verdi.

Okulun adı 1983 yılında, uzun yıllar İstanbul Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı yapan, Türk basınının duayen isimlerinden olan ve kendisi de bu okulun eski mezunları arasında yer alan gazeteci yazar Burhan Felek'in anısına Burhan Felek Lisesi olarak değiştirildi.

Değişen eğitim politikalarına paralel olarak 2013'te Burhan Felek Ticaret Meslek Lisesi, 2014'te Burhan Felek Çok Programlı Anadolu Lisesi adını alan okul, 2015 yılında gerçekleştirilen düzenlemeyle yeniden akademik ağırlıklı Anadolu lisesi statüsüne dönüştürüldü.