1923 yılında, yani henüz Cumhuriyet ilan edilmemişken "Aydınlık" dergisinde bir şiir yayımlandı. "Ey İşçi" haykırışıyla başlayan bu dizeler, Türkiye tarihindeki ilk Türkçe 1 Mayıs şiiri olarak kayıtlara geçecekti. Görselde yer alan o meşhur şiirinde Yaşar Nezihe Bükülmez, işçilere "Bugün hür yaşamak hakkı seninken / Patronlar o hakkı senin almışlar elinden" diyerek sesleniyor, emeğin kutsallığını ve sömürüye karşı birleşmenin gücünü haykırıyordu.
YOKSULLUKLA GEÇEN BİR ÖMÜR: "BÜKÜLMEZ" BİR İRADE
Yaşar Nezihe’nin hayatı da yazdığı şiirler kadar sarsıcıydı. 1882’de İstanbul’da fakir bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Annesini küçük yaşta kaybetti, babası tarafından sokağa atıldı. Okuma yazmayı kendi çabasıyla, sokaktaki çocukları izleyerek öğrendi. Hayatı boyunca yoksulluk, hapis cezaları ve sürgünlerle boğuştu ancak kalemini elinden asla bırakmadı.
AMELE CEMİYETİ’NDEN KADINLAR HALK FIRKASI’NA
O sadece bir şair değil, aynı zamanda aktif bir örgütçüydü. Osmanlı Amele Cemiyeti’ne üye olan ilk kadınlardan biriydi. Müskirat (Tütün) İşçileri Grevi’ne destek verdiği için gözaltına alındı. Sadece işçi hakları için değil, kadınların siyasal hayatta var olması için de mücadele etti. Nezihe Muhiddin ile birlikte Kadınlar Halk Fırkası’nın kuruluşunda yer alarak, kadınların seçme ve seçilme hakkı için ilk tohumları atan isimlerden biri oldu.
UNUTULAN BİR MİRASIN YENİDEN DOĞUŞU
Eserlerinde emekçi kadınların dramını, grevleri ve toplumsal adaletsizliği işleyen Yaşar Nezihe Bükülmez, uzun yıllar edebiyat tarihimizin kıyısında köşesinde kaldı. Ancak bugün, 1 Mayıs alanlarında yükselen sloganlarda ve kadın hakları mücadelesinde onun ruhu yaşamaya devam ediyor.
Bugün fabrikalar durduğunda, trenler raylarda sustuğunda ve işçiler omuz omuza verdiğinde, onun şu dizeleri yankılanıyor:
"Bir gün bırakınca işi halk şaşkına döndü / Ses kalmadı, her velvele bir mum gibi söndü."
