Bilecik / Serhat Kaya / Yeniçağ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Serhat Ay’ın dijital platformların kamu ulaşımı üzerindeki etkilerini ele aldığı araştırması, uluslararası akademik dergi Geoforum’da yayımlandı.
“Gentrification of mobility through digital platforms: influencer-led commodification of public rail transport” başlıklı çalışma, Q1 kategorisindeki Geoforum’un influencer ekonomisinin coğrafi boyutlarını konu alan özel sayısında yer aldı.
Araştırmada, sosyal bilimlerde genellikle mahalleler, konutlar ve kentsel alanlar üzerinden değerlendirilen “soylulaştırma” kavramı bu kez ulaşım ve hareketlilik üzerinden incelendi. Çalışmanın odağında ise Türkiye’nin en bilinen demiryolu hatlarından Doğu Ekspresi yer aldı.
Araştırmaya göre, uzun yıllar Ankara-Kars güzergâhındaki kentlerde yaşayan vatandaşlar, öğrenciler, çalışanlar ve aileler tarafından ulaşım amacıyla kullanılan Doğu Ekspresi, dijital platformlarda üretilen seyahat içeriklerinin etkisiyle zaman içerisinde farklı bir kimlik kazandı.
Özellikle YouTube ve Instagram gibi platformlardaki influencer içeriklerinin tren yolculuğunu görüntülenen, paylaşılan ve turistik bir deneyim olarak pazarlanan ürüne dönüştürdüğüne dikkat çekildi. Bu süreçte influencer içeriklerinin yanı sıra tur şirketleri ve kamusal tanıtım faaliyetlerinin de Doğu Ekspresi’nin görünürlüğünün ve ticari değerinin artmasında rol oynadığı belirtildi.
“HAREKETLİLİĞİN SOYLULAŞTIRILMASI”
Çalışmada söz konusu değişim “hareketliliğin soylulaştırılması” kavramıyla açıklanıyor. Bir ulaşım hattının ve seyahat etme imkânının da ekonomik olarak yeniden değer kazanabileceğine işaret edilen araştırmada, bu dönüşümün bazı toplumsal gruplar açısından ulaşım hizmetine erişimi zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.
Doğu Ekspresi’ne yönelik turistik talebin yükselmesinin, hattı temel ulaşım ihtiyacı için kullanan vatandaşların bilet bulmasını ve kamu ulaşım hizmetinden yararlanmasını güçleştirebileceğine dikkat çekiliyor.
Araştırmanın, dijital platformların yalnızca turistik destinasyonların tanıtımında değil, kamu ulaşım hizmetlerinin ekonomik değeri, kullanıcı profili ve erişilebilirliği üzerinde de etkili olabileceğini ortaya koyduğu belirtildi. Çalışmanın ayrıca ulaşım hakkı, kamusal erişilebilirlik ve hareketlilik adaleti konularındaki akademik tartışmalara katkı sağlaması bekleniyor.
BŞEÜ tarafından yapılan değerlendirmede ise Dr. Öğr. Üyesi Serhat Ay’ın çalışmasının üniversitenin sosyal bilimler alanındaki uluslararası görünürlüğüne ve bilimsel üretim kapasitesine katkı sunduğu ifade edildi.
