Petrol piyasalarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle dalgalı seyir devam ediyor. 21 Ekim Çarşamba günü erken işlemlerde Brent petrolün varil fiyatı yeniden 110 doların üzerine yükseldi. ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar sürse de tarafların anlaşmaya yakın olduğuna yönelik beklentilerin zayıflaması, küresel arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırdı.
Bu ay yüzde 10’un üzerinde yükselen petrol fiyatlarında, Orta Doğu’daki çatışmaların seyri ve enerji sevkiyatının güvenliği öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Petrol fiyatları yükseldi: Brent mayıstan bu yana zirvedeEkonomiDİPLOMASİ UMUTLARI ZAYIFLADI
Dünya Gazetesi'nde yer alan habere göre petrol fiyatlarında önceki gün görülen düşüşte, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in Tahran’da üst düzey yetkililerle yaptığı görüşmeler etkili oldu. Görüşmelerde Washington ile yürütülen müzakerelerin de ele alınması, ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceği beklentisini güçlendirdi.
Ancak taraflar arasında anlaşmanın yakın olduğu yönündeki haberlerin bir diplomat tarafından yalanlanması, piyasalardaki iyimserliği azalttı. Diplomatik sürece ilişkin belirsizliklerin devam etmesi, petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı korudu.
ÇATIŞMALAR ARZ ENDİŞELERİNİ ARTIRIYOR
Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve enerji nakil hatlarına yönelik tehditler, petrol piyasalarının yakından izlediği riskler arasında bulunuyor. Suudi Arabistan ile İran destekli Husiler arasındaki gerilimin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşında yaşanan gelişmeler de küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırıyor.
Hürmüz Boğazı’nda son iki haftada en az 18 geminin saldırıya uğraması, deniz taşımacılığının güvenliğine ilişkin kaygıları daha da belirgin hale getirdi. Küresel petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan boğazda yaşanabilecek kesintiler, hem bölgedeki petrol üretimini hem de ham petrolün uluslararası piyasalara ulaştırılmasını olumsuz etkileyebilir.
PETROL SEVKİYATI TOPARLANIYOR, RİSKLER SÜRÜYOR
Orta Doğu’dan yapılan petrol sevkiyatının savaş öncesi seviyesinin yaklaşık yüzde 80’ine ulaştığı belirtiliyor. Bu durum, bölgeden petrol akışının tamamen kesilmediğine ve arzın önemli bir bölümünün piyasaya ulaşmaya devam ettiğine işaret ediyor.
Buna karşın sevkiyatın güvenlik tehditleri altında gerçekleştirilmesi ve maliyetlerin yükselmesi, piyasadaki baskının azalmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle petrol fiyatlarının seyrinde yalnızca mevcut arz miktarı değil, enerji taşımacılığının ne ölçüde güvenli sürdürülebileceği de önem taşıyor.
BRENT PETROLDE 120 DOLAR RİSKİ
Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönünü ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sonuçları, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ve Orta Doğu’daki çatışmaların kapsamı belirleyecek.
ABD merkezli küresel varlık yönetim şirketi State Street Investment Management, olumsuz senaryoya ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Şirket, çatışmaların devam etmesi ve enerji altyapısında ağır hasarın sürmesi durumunda Brent petrolün varil fiyatının 120 doların üzerine çıkabileceği riskine işaret etti. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, enerji arzına ilişkin endişelerin petrol fiyatları üzerindeki etkisinin daha da güçlenmesi beklenebilir.
