DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi'nin (emar) hazırladığı "Genç Emeği Raporu" kamuoyuyla paylaşıldı.
Araştırmada "ne eğitimde ne istihdamdaki" genç sayısının arttığı belirtilerek, her 4 gençten 1'inin ne eğitimde ne istihdamda (NEET) olduğu vurgulandı.
Rapora göre meslek lisesi mezunlarının üniversite mezunlarından daha çok istihdam olanağı bulduğu ifade edilerek, resmi işsizlik oranı ile geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki farka değinildi. Raporda, gençlerde sendikalaşma oranlarının da yüzde 3,8’e düştüğü belirtildi.
Raporda, şu ifadelere yer verildi:
"15-24 yaş grubunda 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne de istihdamdadır. Bu gençlerin toplam genç nüfus içindeki oranı yüzde 23,3’tür. Başka bir ifadeyle her 4 gençten yaklaşık biri ne eğitimine devam etmekte ne de istihdamda yer almaktadır. Cinsiyete göre bakıldığında tablo daha da çarpıcıdır. 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan erkeklerin oranı 969 binle yüzde 16,3’tür. Kadınlarda ise bu oran 1 milyon 715 binle yüzde 30,9’a yükselmektedir.
Buna göre genç kadınlarda NEET oranı, genç erkeklerin neredeyse iki katıdır. Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde NEET oranı en yüksek ülke konumundadır. NEET oranının AB üyesi ülkelerde ortalaması yüzde 9 iken Türkiye’de bu oran yüzde 20’nin üzerinde seyretmektedir.
EN YÜKSEK İŞSİZLİK ORANI ÜNİVERSİTE MEZUNLARINDA
TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı en yüksek eğitim grubu yükseköğretim mezunlarıdır. Üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 23,5’tir. Üniversite mezunu genç sayısında her geçen yıl artan sayıyla birlikte yükseköğretim mezunu yaklaşık her 4 gençten biri işsizdir. Meslek lisesi mezunlarında işsizlik oranının yüzde 13,1’le yükseköğretim mezunlarının altında kalması ise teknik ve mesleki becerilerin istihdama geçişte belirli bir avantaj sağladığını göstermektedir. Türkiye’de yükseköğretimin niceliksel olarak büyümesine karşın, gençlerin mezuniyet sonrası niteliklerine uygun, güvenceli ve insanca çalışabilecekleri işlere erişimi sınırlı kalmaktadır. Üniversite mezunu genç işsizliğinin yüksekliği, hükümetin 'her şehre bir üniversite' politikasının ne büyük boyutta bir yapısal sorunlar getirdiğinin göstergesidir."
GENÇ İŞÇİLERİN SENDİKALAŞMA ORANI YÜZDE 3,8'E DÜŞTÜ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 Ocak verilerine göre 15-24 yaş grubunda toplam 1 milyon 953 bin 538 kayıtlı işçi bulunduğu vurgulanan raporda "Bu işçilerin yalnızca 124 bin 105’i sendika üyesidir. Buna göre genç işçilerin resmi sendikalaşma oranı yüzde 6,3’tür. Ancak resmi sendikalaşma oranı, genç işçilerin gerçek örgütsüzlük düzeyini tam olarak yansıtmamaktadır. Kayıt dışı istihdam dahil edildiğinde 15-24 yaş grubunda işçi sayısı 3 milyon 301 bin 538’e yükselmektedir. Bu durumda genç işçilerin sendikalaşma oranı yüzde 3,8’e düşmektedir. Kadınlarda bu oran yüzde 3,2, erkeklerde yüzde 4’tür. İşkollarına göre incelendiğinde kamudaki işyerlerinde örgütlenme oranlarının daha yüksek olduğu görülürken; ‘Konaklama ve eğlence işleri’, ‘inşaat’, ‘iletişim’ işkollarında örgütlenme oranları yüzde 3’ün altında kalmaktadır” denildi.
