Son yıllarda kısa videoların yoğun şekilde tüketilmesi, dikkat süresi ve odaklanma üzerinde ciddi etkiler yaratıyor.
Çin’de gerçekleştirilen bir EEG araştırmasına göre, kısa video bağımlılığı eğilimi gösteren bireylerde beynin yönetici kontrol mekanizmalarıyla bağlantılı prefrontal bölgesindeki teta dalgalarında belirgin düşüş gözlemlendi. Araştırma, bu durumun dikkat toplama becerisini azalttığını ve dürtü kontrolünü zorlaştırdığını ortaya koydu.
Kitapçıoğlu, sosyal medya uygulamalarının ortak bir mantıkla tasarlandığını söyledi. Bu sistemlerin, kullanıcıyı sürekli yeni içerik beklentisi içinde tutan ödül döngüleriyle çalıştığını belirten uzman isim, bazen ilgi çekici bazen de rastgele içeriklerin gösterilmesinin beyindeki ödül merkezini tetiklediğini anlattı.
"ZAMANLA BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜNE DÖNÜŞEBİLİYOR"
Kullanıcı bir videoyu ilgisiz bulsa bile benzer içeriklerin karşısına çıkmaya devam ettiğini vurgulayan Kitapçıoğlu, “Sık aralıklarla verilen ödül mantığı kişinin platformda daha fazla zaman geçirmesine neden oluyor. Süre uzadıkça zaman algısı kayboluyor. Kumar oynayan kişilerin saatlerin nasıl geçtiğini fark etmemesi gibi, sosyal medya kullanıcıları da ekranda ne kadar kaldığını anlayamıyor. Bu durum zamanla bağımlılık döngüsüne dönüşebiliyor” dedi.
Özellikle çocuklar ve gençlerde dikkat dağınıklığının giderek arttığını belirten Kitapçıoğlu, öğretmenlerin de sınıf içinde odaklanma sorunlarıyla daha sık karşılaştığını söyledi.
DİJİTAL UYARANLAR GERÇEK HAYATI SIKICI HALE GETİRİYOR
Uzun süre dikkat gerektiren işlerden kaçınma eğiliminin arttığını ifade eden Kitapçıoğlu, dijital ortamların zihni aynı anda çok fazla uyarana maruz bıraktığını anlattı. Sosyal medya kullanımından sonra kitap okumak, ders çalışmak ya da tek bir işe odaklanmak bireylere daha sıkıcı gelebiliyor.
"DERS ÇALIŞMAK SIKICI HALE GELİYOR"
“Bir çocuk kısa videolar izlediğinde renk, ses, hız ve sürekli değişen görüntülerle yoğun bir uyaran bombardımanına maruz kalıyor. Ardından matematik kitabının başına geçtiğinde yalnızca sayılar ve sayfalarla karşılaşıyor. Beyin yüksek uyaran seviyesine alıştığı için ders çalışmak kısa sürede sıkıcı hale geliyor” ifadelerini kullandı.
Kitapçıoğlu, dijital dünyayı tamamen hayatımızdan çıkarmanın mümkün olmadığını ancak önemli olanın geçirilen süreden çok kullanım amacı olduğunu söyledi. Sağlıklı kullanıcılarla bağımlı kullanıcıların ekran sürelerinin benzer olabileceğini belirten uzman, asıl farkın sosyal medyanın kişinin yaşamındaki önceliğinde ortaya çıktığını vurguladı.
“Eğer kişi işini, sorumluluklarını ve sosyal ilişkilerini ihmal ederek sosyal medyada vakit geçiriyorsa kısa süreler bile risk oluşturabilir. Ancak günlük sorumluluklar tamamlandıktan sonra yapılan kullanım aynı etkiyi yaratmayabilir. Bu nedenle özellikle çocuklarda dijital içeriklerin hangi ihtiyacı karşıladığını anlamak büyük önem taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
