Pakistan ve Afganistan arasındaki çatışmalar savaşa dönüştü. Pakistan Savunma Bakanı Khavaja Muhammed Asıf, Afganistan ile “açık savaş içinde" olduğunu ilan etti. Gelen bilgilere göre iki ülke arasındaki çatışmalarda 133 Afgan ve 55 Pakistan askeri hayatını kaybetti.

İki ülke arasında çıkan savaş, ‘Durand Hattı’ olarak bilinen sınır hattında bir süredir yaşanan çatışmalar nedeniyle çıktı. 2 bin 640 kilometre uzunluğundaki hat, ‘fiili sınır’ görevi görse de Afganistan tarafından resmen tanınmıyor. Ancak Pakistan bu bölgeyi ‘Uluslararası sınır’ olarak tanımlayarak çitleme ve çeşitli altyapı çalışmaları yürütüyor.

Bu sınır, 1890'larda Avrupa'nın sömürgeleştirme ve rekabet dönemi olan "Büyük Oyun" sırasında İngiliz yetkililer tarafından belirlendi.

ÇATIŞMALAR NASIL BAŞLADI?

Afganistan ve Pakistan arasındaki çatışmalar geçen yılın ekim ayında başladı. Çatışmalarda çok sayıda asker ve sivil hayatını kaybederken Katar’ın arabuluculuğunda ateşkes sağlandı. Ancak ateşkese rağmen çatışmalar zaman zaman devam etti. Kasım ayındaki görüşmelerde ise kalıcı barış sağlanamadı.

Krizin merkezinde güvenlik sorunu yer alıyor. Pakistan, Afganistan’ı 2007’de ortaya çıkan ve Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen silahlı gruba ev sahipliği yapmakla suçluyor. İslamabad’a göre TTP, 2025 yılında Pakistan genelinde binden fazla şiddet eylemi gerçekleştirdi.

Afgan Taliban ile TTP arasında ideolojik ve sosyal bağlar bulunduğu belirtilirken, Afgan yönetimi TTP’ye barınma sağladığı iddialarını reddediyor.

ÇATIŞMALAR DÜN ŞİDDETLENDİ

Geçtiğimiz günlerde başlayan ve dün akşam şiddetlenen saldırılarla şiddetlenen sınır çatışmaları, topyekun savaşa dönüştü.

Afganistan, dün akşam Pakistan'a karşı operasyon başlattığını duyurarak Durand hattı boyunca taarruza başladı. Afganistan, taarruz sonucu 20 mevzi ele geçirdiğini öne sürdü.

Pakistan ve Afganistan neden savaşıyor? İşte gerilimin perde arkası ve orduların durumu - Resim : 2

Bu taarruzdan kısa süre sonra Pakistan'ın geniş çaplı hava saldırıları başlattı, resmen savaş ilan etti.

Pakistan'ın durumu "normal tutmak" için diplomasi yürüttüğünü aktaran ancak Afgan saldırılarını daha fazla kabul edemeyeceklerini belirten Asıf, artık "sabırlarının tükendiğini" belirtti.

Asıf X'teki açıklamasında "Artık aramızda açık savaş var" ifadesine yer verdi.

Pakistan, komşusunu Hindistan'ı Talibanı desteklemek ve Pakistan'a saldırıların düzenlemesi için organize etmekle suçluyor. Hindistan bu iddiayı reddediyor.

İKİ ORDUNUN KAPASİTESİ NE DURUMDA?

Pakistan’ın askeri doktrini, yıllardır doğu komşusu Hindistan ile olan rekabeti üzerine inşa edildiği için oldukça gelişmiş bir savunma sanayi ve hava gücü kapasitesine sahip.

Yaklaşık 650 bin aktif askeri personeliyle dünyanın sayılı ordularından biri olan Pakistan, özellikle hava sahasında Afganistan’ın çok ötesinde bir üstünlük sergiliyor.

Pakistan ve Afganistan neden savaşıyor? İşte gerilimin perde arkası ve orduların durumu - Resim : 3

İslamabad’ın envanterindeki F-16 ve JF-17 Blok III tipi modern savaş uçakları, Afganistan’ın neredeyse hiç sahip olmadığı "hava hakimiyeti" unsurunu Pakistan lehine mutlak bir güce dönüştürüyor.

Karadaki tank filosu 3 bin 700’ü aşan ve nükleer caydırıcılığıyla bölgesel bir dev olan Pakistan, konvansiyonel bir savaşta teknik ve lojistik açıdan rakipsiz görünüyor.

AFGANİSTAN'IN TEK ŞANSI COĞRAFİ ÖZELLİĞİ

Afganistan tarafında ise, kağıt üzerindeki verilerin ötesinde, coğrafya özelliği sayesinde asimetrik harp taktiklerine dayanan bir direnç mekanizması olması öne çıkıyor.

ABD'nin bölgeden çekilmesiyle Taliban yönetimindeki Afgan ordusu, 2021 sonrası ABD ordusundan kalan yaklaşık 80 bin Humvee ve MRAP tipi zırhlı aracı bünyesine katarak hafif silah gücünü en üst seviyeye çıkardı.

Pakistan ve Afganistan neden savaşıyor? İşte gerilimin perde arkası ve orduların durumu - Resim : 4

Hava gücü noktasında sadece sınırlı sayıda Black Hawk ve Mi-17 tipi helikopterlere sahip olan Afganistan, Pakistan’ın jet uçaklarına karşı yerden havaya füzeler ve arazi gizliliğiyle yanıt vermeye çalışıyor. 150 bin civarındaki askeri gücü, bir ordudan ziyade gerilla tecrübesine sahip savaşçılardan oluşuyor.