Türkiye’de yatırım fonu piyasasında başlayan ve yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen kriz, ekonominin geneline ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül tarihli kararları kapsamında 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Resmi verilere göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Reuters’ın 2 Ekim tarihli kapsamlı analizinde, fon piyasasındaki krizin nasıl büyüdüğü ve bundan sonraki süreçte yatırımcıları nelerin beklediği ele alındı. Analizde JPMorgan’ın Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesi de dikkat çekti.
JPMORGAN BÜYÜME TAHMİNİNE DİKKAT ÇEKTİ
JPMorgan analistleri, fon sektöründe yaşanan çalkantının etkilerinin yalnızca yatırımcılar ve Borsa İstanbul ile sınırlı kalmayabileceği görüşünde.
Reuters’ın aktardığı değerlendirmeye göre banka, yaşananların Türkiye ekonomisindeki faaliyeti baskılayabileceğini belirtti. JPMorgan, fon krizinin Türkiye için öngördüğü 2026 yılı yüzde 3’lük GSYH büyüme tahmini üzerinde “anlamlı aşağı yönlü riskler” oluşturduğunu ifade etti.
BORSA EYLÜLDE SERT DARBE ALDI
Fon piyasasındaki sorunlar Borsa İstanbul’a da yansıdı. Reuters’a göre ana endeks, eylül ayında 2008’den bu yana en kötü aylık performansını kaydetti. Tasfiye kapsamındaki fonların önemli bölümünün düşük işlem hacmine sahip hisseler taşıması, bundan sonraki süreç açısından da yakından takip ediliyor.
Piyasalardaki etkileri sınırlamak amacıyla atılan adımların ardından bazı hisseler endekslerden çıkarıldı. Ana endeks, değişikliklerin yürürlüğe girdiği perşembe gününü yüzde 2,5 yükselişle tamamladı.
TASFİYE İÇİN 6 AYA KADAR SÜRE
SPK, fonların tasfiyesi için daha önce belirlenen 3 aylık süreyi 6 aya çıkardı. Kurul, bu değişikliğin fon portföylerindeki varlıkların piyasa koşulları dikkate alınarak mümkün olduğunca uygun şartlarda satılabilmesi amacıyla yapıldığını açıkladı. SPK ayrıca 6 aylık sürenin tasfiyenin mutlaka bu kadar süreceği anlamına gelmediğini, işlemlerin daha erken tamamlanabileceğini belirtti.
Tasfiye sürecinde yatırımcıların paralarına daha erken ulaşabilmesi için ara ödeme uygulaması da başlatıldı. Buna göre belirli fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara net yatırım tutarı kadar, 1 milyon lira ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılacak. Bu ödemeler nihai tasfiye sonunda hak kazanılacak tutardan düşülecek
ASIL SORU: YATIRIMCININ KAYBI NE KADAR OLACAK?
Tasfiye takvimi netleşmeye başlasa da yatırımcıların toplam kaybının ne kadar olacağı henüz bilinmiyor. Reuters’ın analizine göre tasfiye kapsamındaki fonların toplam varlıklarının 20 milyar doların üzerinde olması, yatırımcıların aynı miktarda zarar edeceği anlamına gelmiyor.
Gerçek tabloyu belirleyecek temel unsur, fonların portföylerindeki varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrilebileceği olacak. Özellikle bazı fonların düşük işlem hacmine sahip hisselerde yoğunlaşması, satışların hangi fiyatlardan gerçekleştirilebileceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.
Bu nedenle önümüzdeki süreçte gözler hem tasfiye kapsamındaki varlıkların satış fiyatlarında hem de yatırımcıların nihai olarak yatırımlarının ne kadarını geri alabileceğinde olacak. Fon krizinin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi ise JPMorgan’ın uyarısının ardından ayrıca takip edilecek.
