Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan 21 Ağustos haftasına ait güncel verilere göre, Türkiye ekonomisinde son yılların en çok konuşulan uygulamalarından biri olan Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) resmen sıfırlandı.
Aynı dönemde bankacılık sektörünün toplam kredi ve mevduat hacimlerinde de önemli değişimler kaydedildi.
KREDİ VE MEVDUAT HACMİNDE SON DURUM
BDDK verilerine göre, bankacılık sektörünün temel göstergelerindeki haftalık değişimler şu şekilde gerçekleşti. Toplam mevduat 32 trilyon 316,5 milyar TL seviyesine geldi. Toplam krediler önceki haftaya göre yaklaşık 51 milyar TL artış göstererek 27 trilyon 734,3 milyar TL’ye yükseldi.
Bireysel krediler ve kartlar sıkılaşma adımlarının etkisiyle tüketici kredileri 3 trilyon 423,5 milyar TL’ye, bireysel kredi kartı bakiyeleri ise 3 trilyon 353,3 milyar TL’ye geriledi. Ticari ve diğer krediler 20 trilyon 957,5 milyar TL'ye çıkarken, taksitli ticari krediler 4 trilyon 230,3 milyar TL, kurumsal kredi kartları ise 1 trilyon 82,9 milyar TL oldu. Sektörün takipteki alacakları 838,97 milyar TL'ye yükseldi
YABANCI PARA POZİSYONU VE MENKUL KIYMETLER
Toplam menkul değerler 7 trilyon 970 milyar TL’ye çıktı. Bankalarda saklanan menkul değerler ise 4 trilyon 600,9 milyar TL oldu (Bunun 3,7 trilyon TL'si yurt içi, 900,54 milyar TL'si yurt dışı yerleşiklere ait).
Bankacılık sektörünün bilanço içi yabancı para pozisyonu -2 trilyon 813,4 milyar TL, bilanço dışı pozisyonu ise 2 trilyon 854,8 milyar TL olarak kaydedildi. Böylece yabancı para net genel pozisyonu 41,43 milyar TL artıda gerçekleşti. Sektörün toplam yasal özkaynak büyüklüğü 5 trilyon 983,4 milyar TL'ye ulaştı.
KKM NASIL BAŞLADI, NASIL BİTTİ?
21 Aralık 2021 tarihinde, dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin görevdeki üçüncü haftasında devreye alınan KKM, döviz kurlarındaki hızlı yükselişi frenlemek amacıyla başlatılmıştı. Sistemin ilanıyla birlikte Türk Lirası, döviz karşısında ilk etapta yüzde 40 oranında değer kazansa da, ilerleyen iki yıllık süreçte dolar kuru 30 TL sınırına kadar dayandı.
Kamu bütçesi ve Merkez Bankası (TCMB) üzerinde yarattığı devasa maliyet nedeniyle muhalefetin ve ekonomistlerin sıkça eleştirdiği sistem için tasfiye süreci, Mayıs 2023 seçimlerinin ardından yeni ekonomi yönetiminin göreve gelmesiyle başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yönetiminde uygulanan yeni politikalar kapsamında; TL mevduat faizleri cazip hale getirildi, KKM faizleri sınırlandırıldı, bankaların KKM hesapları için TCMB’ye ayırması gereken zorunlu karşılık oranları artırıldı.
1 Ocak 2024 itibarıyla sisteme yeni girişlerin tamamen kapatılmasının ardından, TCMB 23 Ağustos 2025'te uygulamanın fiilen sonlandırıldığını duyurmuştu. BDDK'nın açıkladığı son verilerle birlikte hesaplardaki bakiyenin sıfıra inmesi, KKM döneminin resmen kapandığını tescillemiş oldu.
