İçişleri Bakanlığı, dijital ortamda gerçekleştirilen dolandırıcılık olaylarına karşı çok daha hızlı, etkin ve koordineli bir mücadele yürütebilmek amacıyla Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi'ni hayata geçiriyor. Yapay zeka destekli projenin yasal bir zemine oturtulması için mevzuat hazırlıklarına resmen başlandı.
MALİ KAYIP 50 MİLYAR LİRANIN ÜZERİNDE
Türkiye'de mal varlığına karşı işlenen toplam 214 bin 847 suç vakasının yüzde 72,6'lık büyük bir bölümünü (156 bin 68 vaka) tek başına dolandırıcılık suçları oluşturuyor. Adli makamlara intikal eden dosyalar ile kolluk kuvvetlerine yansımayan diğer olaylar da hesaba katıldığında, yaşanan tahmini ekonomik kaybın 50 milyar liranın üzerinde olduğu değerlendiriliyor.
Mevcut işleyişte dolandırıcılar, ele geçirdikleri hesaplar üzerinden saniyeler içinde haksız kazanç transferi gerçekleştirebilirken; mağdurun başvurması, savcılığın talimat yazması ve bankaların bloke kararı alması haftalar sürebiliyor. Bu durum suçlular lehine bir zaman avantajı yaratıyor. DOLUNAY Projesi ile finansal suçlardaki bu "zaman asimetrisinin" ortadan kaldırılması ve olaylara ilk dakikalardan itibaren müdahale edilmesi hedefleniyor.
24 SAAT ESASIYLA ÇALIŞACAK KURUMLAR ARASI TEŞKİLAT YAPISI
7 gün 24 saat esasına göre faaliyet yürütecek olan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nde pek çok kritik kurum eş zamanlı ve koordineli şekilde çalışacak:
Cumhuriyet Savcısı: Toplanan verileri anında hukuki karara dönüştürecek.
MASAK: Kara para ve kripto varlık rotalarını deşifre edecek.
BKM ve Banka Temsilcileri: Para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke koyacak.
BTK: GSM operatörleri ile koordineli olarak dolandırıcıların iletişim hatlarını anında kesecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı: Zararlı bağlantıları ve oltalama (phishing) sitelerini erişime kapatacak.
Emniyet ve Jandarma: Saha istihbaratı ile şüphelileri tespit edip fiziki operasyonları gerçekleştirecek.
İHBARDAN ADLİ DOSYAYA 18 DAKİKALIK SÜREÇ
Projeye göre dijital süreç şu adımlarla hızlıca ilerleyecek:
İhbar ve Giriş (10 Dakikadan Az): Mağdurlar, e-Devlet onaylı mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi ya da doğrudan kolluk birimleri üzerinden ihbarda bulunabilecek. T.C. kimlik numarası, IBAN'lar, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı URL bağlantıları sisteme girilecek.
Yapay Zeka Analizi (1 Dakikadan Az): Yapay zeka destekli altyapı; dolandırıcılık yöntemini, risk seviyesini ve suç ağını analiz ederek profilleme yapacak. Hangi kurumun ne tür bir tedbir alması gerektiğini belirleyip dosyayı dijital olarak merkezdeki Cumhuriyet savcısının onayına sunacak.
Savcı Onayı ve Blokaj (7 Dakikadan Az): Savcının dijital inceleme ve onay işlemi 5 dakikadan, bankalar arası koordinasyon ve bloke süreci ise 2 dakikadan az sürecek.
Böylece alınan bir ihbar, en fazla 18 dakika içinde yapay zeka tarafından süzülerek resmi bir adli dosyaya dönüştürülmüş olacak. Bu esnada BTK hatları kesecek, Siber Güvenlik Başkanlığı bağlantıları engelleyecek ve MASAK kripto varlıkları dondurma işlemlerini tamamlayacak.
BÜROKRASİYİ BİTİREN "TEK TUTANAK" SİSTEMİ VE SMS BİLGİLENDİRMESİ
Kargo ve fiziki yazışma sürelerini tamamen ortadan kaldıran sistemde tüm işlemler, "Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı" adı altında tek bir dijital belgede toplanacak. Hazırlanan bu dosya, soruşturmayı yürütecek olan suç yerindeki Cumhuriyet başsavcılığına anında iletilecek.
Operasyonun farklı aşamalarında vatandaşlara SMS ile bilgilendirme yapılacak. İlk etapta mağdura "Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır" mesajı, dosya adliyeye sevk edildiğinde ise "Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır." bildirimi gönderilecek.
MEVZUAT ÇALIŞMALARI CUMHURBAŞKANLIĞI GÜNDEMİNDE
DOLUNAY Projesi'nin hayata geçirilmesi için ilgili kurumların yetki, görev ve sorumluluk alanlarının netleştirilmesi ile anlık veri paylaşım süreçlerinin düzenlenmesine yönelik mevzuat hazırlıkları başlatıldı. Projenin, yakın zamanda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında, ilgili tüm kurumların katılımıyla gerçekleştirilecek üst düzey bir toplantıda detaylıca ele alınacağı öğrenildi.
