Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bulunan ancak sığınma başvurusu reddedilen kişilerin üçüncü ülkelere gönderilmesini kolaylaştırmayı hedefleyen düzenleme için önemli bir adım attı.
AP Genel Kurulu’nda yapılan oylamada, üçüncü ülkelerle geri dönüş merkezi anlaşmalarına yasal zemin kazandıran düzenlemeye ilişkin pozisyon, 389 lehte ve 206 aleyhte oyla kabul edildi. Bu kararın ardından Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi arasında düzenlemenin nihai hali için müzakerelerin kısa süre içinde başlaması bekleniyor.
AB Komisyonu’nun Mart 2025’te sunduğu teklif, yasa dışı yollarla AB’de bulunan ve iltica başvurusu reddedilen kişilere geri dönme yükümlülüğü getirilmesini öngörüyor. Düzenleme ayrıca, bu kişilerin yetkililerle iş birliği yapmaması halinde sosyal yardımların kesilmesi ve hapis cezası dahil çeşitli yaptırımlar uygulanabilmesinin önünü açıyor.
Öte yandan AB ülkeleri, daha önce 8 Aralık 2025’te söz konusu kişilerin üçüncü ülkelere gönderilmesini kolaylaştıracak çerçeve üzerinde uzlaşmaya varmıştı.
İTALYA-ARNAVUTLUK MODELİ TARTIŞILIYOR
Düzenlemeyle birlikte gündeme gelen uygulamalardan biri de İtalya’nın Arnavutluk ile yaptığı göçmen anlaşması oldu. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın 2023 yılında imzaladığı anlaşma kapsamında, Akdeniz’de kurtarılan düzensiz göçmenlerin Arnavutluk’a gönderilmesi ve iltica süreçlerinin burada yürütülmesi planlanıyor.
Bu model, bir AB ülkesinin düzensiz göçmenleri Birlik dışındaki bir ülkeye yönlendirmesini öngören ilk uygulama olması nedeniyle dikkat çekiyor.
Ancak Arnavutluk’ta kurulan merkezlere gönderilen göçmenlerin, İtalyan mahkemelerinin kararları doğrultusunda yeniden İtalya’ya geri götürülmesi, sistemin işlerliğini tartışmalı hale getirdi.
Meloni hükümetinin “caydırıcı” olarak savunduğu bu merkezler, muhalefet ve sivil toplum kuruluşları tarafından ise sert şekilde eleştiriliyor.
