ABD ve İran arasındaki savaş gerilimi sonrası petrol fiyatlarındaki artış şimdi barış havasının esmesiyle ciddi oranda düştü. Bu düşüşün ardından pek çok vatandaş akaryakıt fiyatlarında haklı olarak bir indirim bekledi.
Benzin motorin ve LPG’ye dev zam geliyor: Tarih verildiGündem‘RUSYA’DA İTHAL EDİLDİ AMA NEDEN CENOVA’YA GÖRE HESAPLANDI?’
Fakat yapılan indirimlerde ciddi oranda bir yansıma olmadı. Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş bugünkü köşe yazısında akaryakıt fiyatlarına neden indirimin tam anlamında gelmediğini tek tek anlattı.
Akaryakıt fiyatlarına bir kurum veya kişi tarafından yapılmadığına parmak basan Aktaş, “Akaryakıt fiyatları İtalya’nın Cenova kentindeki ürün borsasında oluşan fiyatlar esas alınarak otomatik olarak belirleniyor” dedi.
Hükümetin de eleştirilmesi gereken bir hatası da olduğuna değinen Aktaş, “Türkiye bu yılın mayısına gelinceye kadar Rusya’dan ucuz ham petrol ve motorin ithal ettiği halde iç piyasada fiyat belirlenirken bu durum niye dikkate alınmadı da yine Cenova borsasına göre hesaplama yapıldı?” ifadelerini kullandı.
‘MAKTU ÖTV TUTARININ TAMAMLANMASINI BEKLEYECEK’
Nisan sonunda 126 dolarla rekor kıran fiyatlar 70-75 dolar aralığına kadar indiğine değinen Aktaş, bu indirimin hemen yansımayacağını açıkladı. Aktaş, indirimin dörtte üçünün ÖTV’ye gideceğini ifade etti. Aktaş, “Savaşın başlamasıyla birlikte mart ayının ilk haftasında akaryakıtta eşel mobil sistemine geçilmiş ve yapılması gereken zammın yüzde 75’inin ÖTV’den karşılanması, pompaya ise yüzde 25’inin yansıtılması kararlaştırılmıştı. Bu uygulamayla akaryakıtta her ürün bazında farklı olan ÖTV azaldı. Şimdi yapılan zam dönemindekinin tam tersi. Nasıl zam yapıldığında zam tutarının yüzde 75’i ÖTV’den karşılanıyor, yüzde 25’i pompaya yansıtılıyorsa, şimdi de indirim söz konusu oldukça indirim tutarının yüzde 75’i eksilen ÖTV’ye ekleniyor, yüzde 25’i pompaya yansıtılıyor. Yani zammın yüzde 75’inin ÖTV’den karşılanması ve pompaya yalnızca yüzde 25’inin yansıtılması indirim durumunda da aynen geçerli. Benzin ya da motorinde örneğin 1 liralık bir indirim mi söz konusu oldu, bu tutarın 75 kuruşu ÖTV’ye eklenecek, ancak 25 kuruşu pompaya yansıyacak. Bu işlem, akaryakıttaki eksik ÖTV tamamlanana kadar devam edecek” şeklinde konuştu.
Akaryakıt indirimine dair bir tablo yapan Aktaş şu şekilde tabloyu anlattı:
“Tabloda birinci sütunda her ürün bazında ne kadar maktu ÖTV bulunduğu görülüyor. Ancak uygulanan eşel mobil sisteminden dolayı bugün (29 Haziran) itibarıyla mevcut ÖTV daha düşük ve bu tutarlar ikinci sütunda yer alıyor. Birinci sütundaki nihai, yani bir anlamda olması gereken ÖTV ile mevcut durumdaki ÖTV’nin farkı ise dördüncü sütunda. Şu durumda örneğin benzinde toplam indirim 7,84 lira oluncaya kadar bu tutarın yüzde 75'i, yani 5,88 lirası ÖTV’ye gidecek, pompaya 1,96 lira yansıyacak. Motorinde 8,80’lik indirimle ÖTV’ye 6,60 lira eklenecek ve maktu tutar tamamlanacak. 8,80’lik indirimden pompaya 2,20 lira yansıyacak. LPG’de de toplam 6,09 lira indirim yapıldıktan sonra eksik olan 4,57 liralık ÖTV tamamlanacak, bu durumda pompaya yansıyan da 1,52 lira olacak. Tabloda ancak toplam indirim sütununda yer alan indirimler gerçekleştikten sonra yaşanacak fiyat düşüşleri tümüyle pompaya yansımaya başlayacak. Dolayısıyla vatandaş önce maktu ÖTV tutarının tamamlanmasını bekleyecek.”
