Mark Zuckerbeg, çocukları sosyal medayaya bağımlı hale getirdiği iddiasıyla yargılanıyor. 20 yaşındaki davacı K.G.M., çocuk yaşta YouTube ve Instagram kullanmaya başladığını, bu platformların öneri algoritmaları, otomatik oynatma ve “sonsuz kaydırma” gibi özelliklerle bağımlılık yaratacak biçimde tasarlandığını savunuyor. K.G.M., yoğun sosyal medya kullanımının kendisinde kaygı, beden algısı bozukluğu ve intihar düşüncelerine yol açtığını belirtiyor.
“DİJİTAL KUMARHANELER” BENZETMESİ
Davacının avukatı Mark Lanier, sosyal medya platformlarını dopamin salınımını tetikleyen dijital kumarhanelere benzetti. Sosyal medyanın "sonsuz akış" tasarımının unsurlarının özellikle çocuk ve gençleri hedef aldığını belirtti. Mahkemeye sunulan şirket içi yazışmalarda, ergenlik öncesi dönemde kullanıcıyla bağ kurmanın stratejik bir hedef olarak belirlendiği ve platformda geçirilen sürenin artırılmasının amaçlandığı iddia edildi.
"SOSYAL MEDYADAN ÖNCE DE RUH SAĞLIĞI BOZUKTU"
Sanık taraf iddiaları kabul etmiyor. Meta, davacının sosyal medya kullanımından önce de ruh sağlığı sorunları yaşadığını savunurken, YouTube’un çatı şirketi Google suçlamaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Mahkemede paylaşılan bilgilere göre K.G.M., bazı dönemlerde YouTube’u günde 6–7 saat kullandı; 16 yaşındayken bir gün Instagram’da 16 saatin üzerinde zaman geçirdiği ifade edildi.
TİKTOK VE SNAP, UZLAŞMAYI TERCİH ETTİ
Geçen hafta aynı dava kapsamında ifade veren Instagram CEO’su Adam Mosseri, günde 16 saatlik kullanımın “problemli” olabileceğini kabul etti ancak bunun klinik anlamda bir bağımlılık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Başlangıçta davada yer alan TikTok ve Snap ise yargılama başlamadan önce uzlaşmaya giderek dosyadan çıktı.
EMSAL KARAR ÇIKABİLİR
Uzmanlara göre dava, bireysel bir tazminat talebinin ötesine geçiyor. Mahkemeden çıkacak kararın, sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce benzer davanın seyrini belirleyebileceği ifade ediliyor. Davacının kazanması halinde, platformlara hukuki koruma sağlayan mevcut düzenlemelerin yeniden tartışmaya açılması gündeme gelebilir.
SOSYAL MEDYA YASAKLARI YAYILIYOR
Dava süreci, dünya genelinde artan düzenleme baskısıyla eş zamanlı ilerliyor. Avustralya’nın ardından İspanya 16 yaş altına sosyal medya yasağı planını duyurdu. Fransa ve diğer Avrupa ülkeleriyle birlikte Türkiye de benzer yaş sınırlamalarını gündemine aldı.
