AK Parti kurmaylarının son dönemde kullandığı yeni bir kavram var: “Gri alan.”
Partiden uzaklaşan ama başka bir partiye de yönelmeyen seçmeni böyle tanımlıyorlar. Kararsızlar ve sandığa gitmeyi düşünmeyenler de bu grupta. Basına yansıyan kulislere göre kurmaylar bu durumu “çok tehlikeli” buluyor.
Haksız sayılmazlar. Çünkü önümüzdeki seçimlerde sonucu yalnızca partilerin kazandığı oylar değil, kaybettikleri seçmenin ne yaptığı da belirleyebilir.
İktidar neden kaybediyor?
AK Parti, son anketlerin genel görünümünde hâlâ birinci parti. Ancak araştırmaların önemli bir bölümünde oyları geriliyor. Düşüşün belirginleştiği dönem, fon soruşturmasının gündeme yerleştiği eylül-ekim aylarına denk geliyor.
Elbette bütün kaybı fon krizine bağlayamayız. Hayat pahalılığı çok daha eski bir sorun. Ancak ekonomik sıkıntılarla yolsuzluk ve siyasi bağlantı iddiaları bir araya gelince seçmenin tepkisi de değişiyor.
AK Parti, 2002'de yolsuzluk, yoksulluk ve yasaklarla mücadele vaadiyle iktidara geldi. Bugün fon soruşturmasında siyasi bağlantı iddialarının gündeme gelmesi, partinin kuruluş vaatlerini yeniden hatırlatıyor. Üstelik milyonlarca liralık işlemler kadar, denetim kurumlarının sorumluluğu da sorgulanıyor.
Bence asıl mesele burada. Ay sonunu getiremeyen vatandaş, birilerinin olağanüstü kazançlar elde ettiği iddialarını duyunca ister istemez kendi hayatıyla karşılaştırma yapıyor. Geçim sıkıntısına adaletsizlik duygusu ekleniyor.
Seçmen ekonomik düzelmeyi bekleyebilir. Ama kuralların herkese eşit uygulanmadığına inanırsa güvenini kaybeder. İşte o noktada ekonomik hoşnutsuzluk siyasi kırgınlığa dönüşür.
Muhalefet neden kazanamıyor?
Peki AK Parti'den uzaklaşan seçmen neden muhalefete gitmiyor?
ASAL Araştırma'nın ekim anketinde katılımcıların yüzde 56'sı muhalefetin ülkeyi yönetebileceğine inanmıyor. Bu, iktidarın oy kaybetmesine rağmen muhalefetin neden aynı ölçüde güçlenemediğini anlamak açısından önemli.
Üstelik muhalefetin güven sorunu yalnızca yönetim kadrolarıyla ilgili değil. Son dönemde ortaya atılan bazı iddialar da tartışma yarattı.
Fon soruşturmasında Bakan Mahinur Özdemir Göktaş'ın babası hakkında dile getirilen 830 milyon liralık işlem iddiasında isim karışıklığı yaşandı. Özgür Özel özür dilemek zorunda kaldı. Akın Gürlek'in mal varlığına ilişkin açıkladığı tapu bilgileri de tartışma konusu oldu. Gürlek iddiaları reddetti; bilgilerin tümünün yanlış olduğu ise ortaya koyulmuş değil.
Kamu görevlilerinin mal varlığını sorgulamak muhalefetin hakkı. Ancak iddiaların doğruluğu konusunda da aynı hassasiyet gösterilmeli. Çünkü yanlış bir açıklama, daha sonra ortaya konulan doğru bilgilerin bile inandırıcılığını zayıflatabilir.
Muhalefetin üzerinde düşünmesi gereken mesele bu. İktidarın yanlışlarını anlatmak, seçmene güven vermeye yetmiyor.
Asıl mesele sandıkta
2024 yerel seçimlerinde katılım oranı yüzde 78,11'e geriledi. Sandığa gitmeyenlerin tamamı AK Parti seçmeni değildi. Ancak seçmenin desteklediği partiyi sandığa gitmeyerek cezalandırması, siyasette göz ardı edilemeyecek bir davranış.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda ise tablo farklılaşabiliyor. Yöneylem'in ekim araştırmasında Erdoğan, hem Mansur Yavaş hem de Özgür Özel karşısında geride ölçüldü. Elbette bu sonuçlar bugünden kesin bir seçim tahmini yapmaya yetmez. Ama gri alandaki seçmenin önemini gösteriyor.
İktidara kırgın seçmen muhalefete mi yönelecek, eski partisine mi dönecek, yoksa sandığa gitmeyecek mi? Asıl soru bu.
AK Parti'nin önce seçmenin neden uzaklaştığını anlaması gerekiyor. Muhalefetin ise neden tercih edilmediğini.
Fon soruşturmasında sorumlular hesap verecek mi? Hayat pahalılığı azalacak mı? Muhalefet seçmene güvenilir bir alternatif sunabilecek mi?
Bu soruların yanıtı henüz belli değil. Ancak bir gerçek var: İktidarın kaybettiği güven, kendiliğinden muhalefetin hanesine yazılmıyor. Muhalefetin hataları da iktidarın sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor.
Gri alandaki seçmen bütün bunları izliyor. Henüz karar vermemiş olması, olanları unuttuğu anlamına gelmiyor.
Seçmen yalnızca kendisini hayal kırıklığına uğratanları değil, kendisine güven vermeyenleri de unutmaz.