Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mart 2026 enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından, pazardaki gıda fiyatlarına gelen zamların günlük yaşama yansımalarını YENİÇAĞ ailesi olarak vatandaşa sorduk. Esnaf, Türk halkının alım gücünün gözle görülür bir farkla düştüğünü, pazarın neredeyse tamamen turistlere, özellikle Arap turistlere kaldığını ifade etti. Öte yandan Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle turist akışının da azalması, satışları daha da olumsuz etkiledi.

'ALIM GÜCÜ YERLE BİR, PAZARDA TÜRK MÜŞTERİ NEREDEYSE YOK'

TÜİK’in Mart 2026 enflasyon verilerini açıklamasının hemen ardından, pazardaki gıda fiyatlarındaki zamların günlük hayata yansımasını sorduk. Esnaf, Türk halkının alım gücünün dramatik şekilde düştüğünü, pazarın neredeyse tamamen turistlere (özellikle Arap turistlere) döndüğünü belirtti. Savaşın etkisiyle turist akışının da durması, satışları iyice vurdu.

“TÜRK HALKINDAN BİR KİŞİ TEZGAHIMIZA UĞRAMADI”

Bir esnaf, durumu şöyle özetledi:

“Türk halkının alım gücünün şu anda yerle bir olduğunu görüyoruz. Türk halkından, halkımızdan bir kişi şu gün tezgahımıza uğramadı mesela. Yani biz bugün tamamen turiste yönelik, Arap turistlere yönelik satışlar yapıyoruz ama şu anda savaşın etkisiyle Türkiye’ye gelmeler de maalesef askıda. Ondan dolayı gördüğünüz gibi ekonomi...”

Başka bir esnaf ise kira yükünden yakındı:

“Çok pahalı, çok pahalı. Ekonomi bu gidişle batar, Türkiye batar bu gidişle. Bu savaş bizi çok etkiledi. Al, ben buraya 4 milyar kira veriyorum. Benim tüm gün sattığım mal 10 parça 10 parça mal satmışım. Nasıl vereceğim 4 milyar kira?”

VATANDAŞLAR DEFOLU VE İKİNCİ EL ÜRÜNLERE YÖNELDİ

Esnaf, vatandaşların artık sıfır ürün almak yerine defolu, dökme ve hatta iyilik sandıklarından çıkan yıkanmış eşyaları tercih ettiğini dile getirdi:

“Sıfır değil de defolu ürünleri, dökme ürünleri almaya çalışıyor vatandaş. 50 liralık, 30 liralık defolu... Hatta şu an yeni moda çıktı; bu iyilik sandıklarına atılan eşyalar yıkanıp pazarda satılıyor, 50 lira. Vatandaş onu alıp çoluğuna çocuğuna tekrar giydiriyor. Bu haldeyiz.”

İstanbul Fatih semt pazarında etiket yangını: 'Alım gücü yerle bir oldu pazarda Türk müşteri yok' - Resim : 1

Kadınlar pazarındaki bir esnafa zamları hissettiniz mi en çok neye yansıdı? diye sorduk

günlük hayata zamların etkisini şu sözlerle anlattı;

“Tabii herkes hissetti. Şu anda 120, 130, 140 lira sebzeye insan 200 lira nasıl versin yani. Alım gücü düştü tabi. Pirinci, eti derken… bir yemek maliyeti eskiden 500-600 liraydı. Şimdi en ufak bir yemek maliyeti 4-5 bin liraya mal oluyor. Kimse evine misafir davet edemez ki bu saatten sonra.''

''44 YILLIK HAYATIMDA İLK DEFA BU KADAR ZAM GÖRÜYORUM''

44 yıllık hayatında ilk defa bu kadar ardı ardına zam gördüğünü söyleyen bir vatandaş ise temel gıdalar için giyimden, bazen gıdadan bile kısmak zorunda kaldıklarını anlattı:

“İlk sefer böyle bir şey görebiliyorum. Eskiden dışarı çıktığın zaman en azından çocuklarını bir yere götürebiliyordun, artık hiçbir yere götüremiyorsun. Daha doğrusu çocuğunla beraber dışarıya çıkamıyorsun. Neden? Olur da çocuğun canı bir şey çeker almak zorunda kalırız diye.”

“BİR MAYDANOZ 20 LİRA, KIVIRCIK 70-80 LİRA”

63 yaşındaki bir vatandaş, pazardaki fiyatları tek tek saydı:

“Pahalı kızım, çok pahalı. Bir maydanoz 20 lira 20, 25, 15... Çok pahalı. Kıvırcık 70, 80, 60, 50…Değişiyor. Ya, kim alabilir? Aldık mı da iki tel iki tel tadımlık yiyoruz.”

Emekli maaşıyla geçinmeye çalışan başka bir vatandaş da et tüketiminin dramatik şekilde azaldığını belirtti:

“Emekli maaşıyla ne kadar olabiliyorsa... Kıyma alıyoruz yarım kilo, bir ay idare ediyoruz. Eskiden böyle miydi? Eskiden kilo kilo alırdık, dolaba koyardık. Şimdi taneyle alıyoruz her şeyi. Domatesi bile seçerek, iki tane üç tane...”

“BABAM TEK BAŞINA ÜÇ ÇOCUĞU GEÇİNDİRİYORDU, ŞİMDİ MÜMKÜN DEĞİL”

Bir vatandaş, geçmişle bugünü kıyaslayarak duygularını şöyle ifade etti:

“Bizim çok kötü bir çağa denk geldiğimizi düşünüyorum. Bizim ailelerimiz, annemiz, babamız... Biz üç kardeşiz ve benim babam tek başına bir Anadolu arabasının arkasında manavlık yaparak üç çocuğu geçindirebiliyordu ve mutluyduk. Hani evimizde evet her şeyimizi annemiz yapıyordu ama yiyebiliyorduk. Şimdi öyle bir şey söz konusu değil...”

TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon rakamlarının ötesinde, vatandaşların ve esnafın günlük hayatta hissettiği derin ekonomik sıkıntıyı gözler önüne seriyor. Sebze ve temel gıda fiyatlarındaki artış, misafir ağırlamaktan çocukla dışarı çıkmaya, et tüketiminden giyim tercihlerine kadar hayatın her alanını derinden etkiliyor. Esnaf ve vatandaşlar, “Allah yardımcımız olsun, inşallah bir çözüm bulunur” temennisinde bulunuyor.