AVRASYA TÜNELİ SÖZLEŞMESİ YENİDEN TARTIŞMA KONUSU
Yap-işlet-devret modeliyle inşa edilen Avrasya Tüneli’nin mali yapısı bir kez gündeme geldi. Muhalefet, projede verilen araç geçiş garantileri ve kur farkı ödemeleri nedeniyle kamu kaynaklarının özel şirkete aktarıldığını savunuyor.
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, tünelin sözleşme detaylarını gündeme taşıyarak, toplam maliyeti yaklaşık 1 milyar 245 milyon dolar olan proje için işletmeci firmaya bugüne kadar yalnızca garanti ödemeleri kapsamında 800 milyon dolar aktarıldığını açıkladı.
Kara, söz konusu finansal tabloyu eleştirerek, “Bu hesap Pisagor’un bile açıklayamayacağı bir tabloya dönüşmüş durumda” ifadelerini kullandı.
İŞLETME HAKKI 2042’YE KADAR SÜRECEK
Avrasya Tüneli’nin işletme hakkı sözleşme gereği 2042 yılına kadar yüklenici şirkette bulunuyor. Yap-işlet-devret modelinde yer alan araç geçiş garantileri nedeniyle, beklenen trafik sayısına ulaşılamadığı yıllarda Hazine’nin şirkete ödeme yaptığı biliniyor.
Örneğin tünelin ilk tam hizmet yılı olan 2017’de, günlük 68 bin araç geçişi garanti edilmesine rağmen ortalama 41 bin araç kullanımı gerçekleşti. Bu fark nedeniyle Hazine’nin işletmeci firmaya 123 milyon lira ödeme yaptığı açıklandı.
GARANTİ AŞILSA DA ÖDEMELER DEVAM EDİYOR
Muhalefetin eleştirilerinin odağındaki bir diğer nokta ise garanti sayısı aşılsa bile yapılan ek ödemeler. Kara’nın paylaştığı verilere göre 2026 yılı başında günlük araç geçişi 82 bine ulaşarak garanti edilen sayıyı geçti. Buna rağmen fiyat ve kur farkı hesaplamaları gerekçe gösterilerek şirkete 213 milyon lira ödeme yapıldığı belirtildi.
Benzer şekilde 2025 yılında garanti edilen 26 milyon 17 bin araç sayısı aşılmasına rağmen, gerçekleşen 27 milyon 554 bin geçişe karşın işletmeci firmaya 2 milyar 11 milyon lira fiyat farkı ödemesi yapıldığı kaydedildi.
GEÇİŞ ÜCRETLERİ DE SÜREKLİ ARTIYOR
20 Aralık 2016’da hizmete açılan Avrasya Tüneli’nde geçiş ücretleri de yıllar içinde kademeli olarak yükseldi. 1 Ocak 2026 itibarıyla tek yön otomobil geçiş ücreti 225 liradan 280 liraya çıktı. Aynı tarifede minibüs geçişi 420 lira, motosiklet geçişi ise 218,40 lira olarak uygulanıyor.
“KAMU KAYNAKLARI NEREYE GİDİYOR?” TARTIŞMASI
Muhalefet, ekonomik sıkıntılar nedeniyle emeklilere verilen bayram ikramiyesinin artırılamadığını hatırlatarak, kamu bütçesinden şirketlere yapılan garanti ödemelerini eleştiriyor. İktidar ise yap-işlet-devret projelerinin Türkiye’nin altyapı yatırımlarını hızlandırdığını savunuyor.
Avrasya Tüneli için verilen uzun vadeli garantiler ve yapılan ödemeler ise kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde de süreceğine işaret ediyor.
