Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, bugünkü köşe yazısında İŞKUR’un yayımladığı "açık iş" verilerindeki yöntem hatasına dikkat çekti. Kurumun verileri kümülatif (toplayarak) hesaplaması, piyasadaki gerçek eleman ihtiyacının milyonlarca kişiymiş gibi görünmesine neden oluyor.
Türkiye İş Kurumu’nun (İŞKUR) her ay düzenli olarak paylaştığı istatistik bültenlerinde yer alan "açık iş" sayıları, veri okuma noktasında ciddi bir tartışmayı beraberinde getirdi. Ekonomist Alaattin Aktaş, kurumun açık iş sayılarını anlık durum yerine aylık verileri toplayarak sunmasının kamuoyunu ve ekonomi yönetimini yanılttığını ileri sürdü.
"AÇIK İŞ FOTOĞRAFTIR, TOPLAM DEĞİLDİR"
Aktaş’a göre, bir ekonomideki açık iş sayısı ancak "anlık" bir veri (stok veri) olarak anlam ifade eder. İŞKUR’un internet sitesinde anlık olarak paylaştığı açık iş sayısı 14 Nisan itibarıyla 84 bin 985 iken, kurumun bültenlerinde yılın ilk üç ayı toplanarak 508 bin 910 gibi bir sayıya ulaşılıyor.
Yazıda, bu durumun fotoğrafçılık örneğiyle altı çiziliyor. Aktaş, "Önemli olan bir kareyi yakalamaktır. Bir anlık kareler söz konusu olduğunda ona fotoğraf denmez. İŞKUR’un verisi bir birikimdir ancak açık iş, tabiatı gereği anlık bir durumdur" dedi.
İŞKUR verilerine göre 2025 yılı sonunda açık iş sayısı 2 milyon 435 bin olarak kayıtlara geçmişti. Ancak 2026 Ocak ayı sonunda bu sayı birden 171 bine geriledi. Aktaş, aradaki yaklaşık 2,2 milyonluk farkın işverenlerin eleman aramaktan vazgeçmesinden değil, kurumun yıl sonunda rakamları sıfırlayıp yeniden toplamaya başlamasından kaynaklandığını belirtti.
BAKAN ŞİMŞEK DE YANILTILDI MI?
Aktaş'ın yazısında dikkat çeken bir diğer iddia ise bu istatistiksel yöntemin devletin zirvesini de yanlış yönlendirdiği oldu. Geçtiğimiz yıl Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, İŞKUR verilerine dayanarak dile getirdiği 1,6 milyon açık iş ifadesinin, aslında o aya kadar olan toplam (kümülatif) sayı olduğu ve piyasadaki gerçek anlık ihtiyacı yansıtmadığını Aktaş vurguladı.
"MADEM O KADAR İŞ VAR, İŞSİZLİK NEDEN DÜŞMÜYOR?"
İstatistiklerdeki mantık hatasını rakamlarla eleştiren Aktaş, şu soruyu sordu:
"İŞKUR’a kayıtlı iş arayan sayısı 2,3 milyon, açık iş sayısı ise (kümülatif hesaba göre) 2,4 milyon. Eğer bu sayı gerçek olsaydı ve bu işlerin yarısına yerleştirme yapılsaydı, Türkiye’de işsizlik sorunu bir anda çözülürdü. Ancak milyonluk açık iş verisi gerçek değil, tamamen sanal bir toplamdan ibaret."
