Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ticaretin omurgasını oluşturan karayolu taşımacılığı, son 2-3 aydır sınır kapılarında yaşanan vize engeli nedeniyle büyük bir krizle karşı karşıya. Schengen bölgesindeki 90/180 gün kuralı nedeniyle geriye dönük 180 günde toplam 90 günlük kalış süresini dolduran Türk TIR şoförleri, İtalya Trieste ve Bulgaristan Kapıkule sınır kapılarından geri çevriliyor.
Patronlar Dünyası'ndaki detaylara göre Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanı Şerafettin Aras, sektörde çalışan yaklaşık 50 bin Türk şoförden 25 bininin bu uygulamadan doğrudan etkilendiğini bildirdi.
UND BAŞKANI ARAS: "90 GÜN SÜRE TAŞIMACILIK İÇİN YETERSİZ"
Gümrük kapılarındaki beklemeler, yükleme ve boşaltma süreleri nedeniyle 90 günlük sınırın hızla dolduğuna dikkat çeken UND Başkanı Şerafettin Aras, sorunun yalnızca Türk nakliyecisini değil, AB dış ticaretini de olumsuz etkilediğini vurguladı.
Aras, krizin boyutlarını şu sözlerle aktardı:
"Sürücüler yükleme ve boşaltma anlarının yanı sıra sınır kapılarında da bekliyorlar. Bu nedenle 90 günlük süre taşımacılık açısından yeterli değil. Türkiye’nin ihracatının neredeyse yarısı AB ülkelerine yapılıyor ve bunun yüzde 42’si karayoluyla taşınıyor. Türkiye’de üretim yapan ihracatçı firmaların yüzde 50’si Avrupa menşeli firmalar, onların ürünlerini taşıyoruz. AB ülkelerinin TIR’larının gitmediği yerlerde de taşımacılığı Türk şoförleri yapıyor. Bugün AB’den Suriye’ye, Arabistan’a, Dubai’ye ciddi anlamda taşımalar var. Bunu yapan da Türk nakliyecisi. Ancak Schengen kuralı nedeniyle bu ticaret olması gerektiği gibi yapılamıyor."
SİPARİŞ İPTALLERİ ARTIYOR: ÇÖZÜM İÇİN "D TİPİ VİZE" ÇAĞRISI
Sınırda yaşanan gecikmeler nedeniyle sipariş iptallerinin başladığını ve önümüzdeki günlerde bu iptallerin artabileceğini belirten Aras, çözümün ticari araç sürücülerinin turist kategorisinden çıkarılmasıyla mümkün olacağını ifade ederek D tipi vize ihtiyacına işaret etti.
DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener de Türk TIR şoförlerine turistlerle aynı kategoride C tipi Schengen vizesi verildiğini hatırlatarak, uluslararası taşımacılığın ihtiyaçlarıyla bağdaşmayan 90/180 gün kuralının aşılması için AB ile gün sınırlaması bulunmayan D tipi vize anlaşması yapılması gerektiğini vurguladı.
RAKAMLARLA AB LOJİSTİK HATTI VE VİZE KRİZİ
2025 AB karayolu taşıma hacmi: 111 milyar dolar
Türkiye'nin AB ihracatında karayolu payı: Yüzde 42
Toplam Türk TIR şoförü sayısı: 50 bin
Uygulamadan etkilenen şoför sayısı: 25 bin
90/180 gün kuralı: Schengen Bölgesi'nde 180 günlük hareketli dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı tanıyan yasal sınırlama.
D tipi vize: Yabancı ülkelerde 90 günden uzun süreli kalmak ve çalışmak amacıyla verilen uzun süreli ulusal vize türü.
