YENİÇAĞ - Fatih ERBOZ / Özel Haber
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılacağı Dolmabahçe’deki görüşmeye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başkanlık etmesi bekleniyor. Stratejist ve İran uzmanı Arif Keskin, iki ülke arasında Türkiye dışında başka ülkelerinde uzlaşma çabası gösterdiğini belirterek, “İstanbul’daki görüşmede müzakerenin çerçevesi sonucun ipucunu verecek. İran nükleer çalışmalar hakkında başka bir başlık müzakere istemiyor. ABD tüm başlıkların görüşmek istiyor. Türkiye iki ülke arasındaki başlıkları kademeli, tek tek, zamana yayarak görüşmek daha iyi olacak önerisi getiriyor” dedi.
İran uzmanı stratejist Arif Keskin, Türkiye dışında başka ülkelerinde ABD ve İran arasında görüşme için devrede olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:
”Türkiye dışında Rusya, Suudi Arabistan, Katar, Mısır gibi ülkelerde devrede. Dolayısıyla iki ülke arasında kimse sorun istemiyor. İran bu görüşmede sadece nükleer çalışmalarının konuşulmasını istiyor. Bunun karşılığında ise ABD, nükleer tesisler, uranyum zenginleştirme, füze teknolojisi, İran’ın Ortadoğu’daki vekalet güçleri ile olan ilişkisi, İsrail karşısındaki konumu gibi başlıkları da masaya yatırmak istiyor. Eğer görüşmeler sadece nükleer tesisler ve çalışmalar üzerinde sınırlanırsa iki ülke İstanbul’dan bir sonuç ile dönebilir. Bu sonuç da olumlu olmaya yakındır. İsrail’in dediği gibi masaya bütün konular getirilmek istenirse İran buna olumlu yaklaşmaz o zaman da sorun yaşanır. Türkiye’nin önerisi olan başlıkların kademeli olarak, ayrı ayrı ve zamana yayılarak önerisi kabul edilirse buradan da görüşmelerin devam etmesi sonucu çıkar ki buna da bu aşamada olumlu diyebiliriz.”
Görüşmelerin amacının öncelikle iki ülke arasındaki gerginliği azaltmak olduğunu anlatan stratejist Arif Keskin, “Bu görüşmede bütün ülkelerin amacı öncelikle savaşı engellemek. İran ile ABD arasındaki sorunlara nihai çözüm bulmak değil. Bir diğer konu aslında iki ülkenin sorunlu başlıkları çözebilmesi için sürdürülebilir bir diplomatik görüşme çerçevesi belirlemek, bu nedenle İstanbul’daki görüşmenin en önemli konusunun müzakere çerçevesinin belirlenmesi olduğunu ifade ediyorum” dedi.
ABD ve İran arasındaki görüşmelere Türkiye’nin yanı sıra diğer ülkelerinde katılacak olmasının dikkat çekici olduğunu dile getiren İran uzmanı Keskin, “Müzakerelere Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın katılacağını biliyoruz ancak diğer ülkelerin Dışişleri Bakanlarının katılması da az önce bahsettiğimiz müzakere çerçevesi konusunun zorlu geçeceğini gösteren bir işaret aslında. Bu kadar ülkenin temsilcisinin katılmasının görüşmenin İran’ın istediği gibi nükleer başlığında kalmayacağının da belirtisi kabul edilebilir. Böyle olunca da sonuç almak kolay olmaz” diye konuştu.
İran’ın nükleer konusunu tartışmaya açık olduğunu ABD’ye daha önce de ilettiğini kaydeden Stratejist Keskin, “Burada bir diğer konu ABD İran’da hiç nükleer teknoloji üretimi olmasını istemezken, İran bu konuda garanti veririz diyor ama bu garanti ne? Bu konu teknik bir konu. Ayrıca, İran’daki 400 kiloluk Uranyum ne olacak? Yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışıma çıkarılması bir çözüm olarak düşünüldü. Hatta Rusya ve Türkiye bunu almak için talip oldu. İran ayrıca teknolojimiz mevcut yüzde 60’ı, yüzde 20’ye düşürürüz dedi. Bu iki konuda ayrıca tartışılıyor” dedi.
