İzmir Büyükşehir Belediyesinin eski Başkanı Tunç Soyer, S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi davasında yaptığı savunmada, hakkındaki suçlamaların somut delillere dayanmadığını ileri sürdü. 505 gündür tutuklu bulunduğunu belirten Soyer, iddia makamına, "Ya kuşkularınızı delillendirin ya da onlardan vazgeçin. Çünkü bu düşmana bile reva değildir” sözleriyle seslendi. Mahkeme heyetine ise "Teraziyi düzeltin, hayatımı geri verin" çağrısında bulundu.
İzmir'de S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi hakkında yürütülen "zimmet" soruşturması kapsamında açılan davanın görülmesine devam edildi. Aralarında İzmir Büyükşehir Belediyesinin eski Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve İZBETON'un eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın da bulunduğu 19 sanığın yargılandığı davada, 5 sanık tutuklu bulunuyor.
İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından Aliağa Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü Duruşma Salonu'nda görülen duruşmada, tutuksuz sanıkların ifadelerinin tamamlanmasının ardından tutuklu sanıkların savunmalarına geçildi. "Zimmete yardım" suçlamasıyla yargılanan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, 505 gündür cezaevinde olduğunu hatırlatarak kendisine yöneltilen suçlamaların somut kanıtlarla desteklenmediğini savundu.
Savunmasında hem tutukluluk sürecini hem kooperatiflere ilişkin iddiaları hem de dosyadaki hukuki değerlendirmeleri ele alan Soyer, yaşadıklarını Jules Verne'in eserine gönderme yaparak anlattı:
"Geçen yıl tutukluluğumun 80. Günü dolarken '80 günde Devriâlem'i yazan Jules Verne aklıma gelmişti. Bense 80 gündür 4 x 11 m² bir avluda dönmeye devam ediyordum. O günün üzerinden geçen zamanda Jules Verne 5 kez daha dünyanın etrafını döndü. İlk günlerde; 'Nasılsa masum olduğum yakında anlaşılır' diyordum. Sonraları 'Vicdanlar bu kadar kurumuş olamaz' demeye başladım. Artık, 'Herkes mi vicdanını kaybetti?' sorusunu soruyorum ve tüm yapraklarım dökülmüş hissediyorum. Bu memlekette hapse giren ilk masum olmadığımı biliyorum. Ancak bu salondaki adalet sizin elinizde ve kararınızla adaletsizliğe son verebilirsiniz."
Cezaevinde geçirdiği zamanı kendisi için bir sorgulama ve öğrenme süreci olarak değerlendirmeye çalıştığını belirten Soyer, savunmasının devamında hukuk sistemine yönelik eleştirilerini de dile getirdi:
"Marcus Aurelius 2000 sene önce: 'Ben ne şansızım ki bu adaletsizlik başıma geldi' değil, 'Ne şanslıyım ki başıma gelen bu adaletsizliğe karşı yılgınlığa kapılmadım, masumiyetimden aldığım güçle teslim olmadım' demek lazım diyor, öyle yapıyorum. Cezaevini bir okul gibi görmeye çalışıp, hayatımın kalanı için dersler çıkarmaya çalışıyorum. F tipi bir hücrede tek başıma kaldığım için; derinliği, sessizliği, uzakları, hayal kurmayı öğreten yalnızlık vesilesiyle kendimi ve hayatı sorgulamaya gayret ediyorum. Mahkeme salonu da aslında bu eğitimin bir parçası oldu. Saatler ilerledikçe bedelini bizim ödediğimiz; gayet bilinçli belki de bilinçsiz ama özensizliği ve delilsizliği kesin olan bir iddianame ile karşı karşıyayız. Birçok sanığı hayatımda ilk defa burada gördüm ve dinledim. Her birinin yaşadığı mağduriyetlere ayrı ayrı çok üzüldüm. Dünyanın en büyük edebiyatçılarından, karamsarlığıyla nam salmış Franz Kafka diyor ki; 'Hukuk hiçbir şeyi koruyamayan bir kapıcı gibi duruyor. Kapı birilerine hep açık, istedikleri gibi girip çıkıyorlar, birilerine ise hep kapalı.' Kapının kimler için açık olduğunu gördükçe, kendimden çok memleket için üzülüyorum. Peki suçsuz olmama rağmen 505 gündür tutuklu kalarak cezalandırılmama dayanak gösterilen şey ne? 3 iddianamede de bir paragrafla ifade edilmiş. Deniyor ki; 'Vatandaşların güvenle bu kooperatiflere üye olabilecekleri üzerine açıklamalar yaptığı, vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatiflere üye olmalarını sağladığı...' Oysa o açıklamalarda ne söylediğim ortada, çok açık. Bakın ne demişim sadece 6 satır: 'Kentsel dönüşüm çalışmalarımızda üç temel ilkeyi benimsedik. Birincisi yerinde dönüşüm. İzmirlilerin dönüşüm sonrası mahallelerinden kopmasına razı gelmiyoruz. İkinci ilkemiz her bir vatandaşımızın rızasını almak. Yani yüzde yüz uzlaşıyla dönüşüm yapıyoruz. Ve son olarak... Tüm bu süreci İzmir Büyükşehir Belediyesinin güvencesi ve garantörlüğüyle yürütüyoruz. Vatandaşlarımız teker teker tapularını belediyemize teslim ediyor. Biz de tüm süreci açık ve şeffaf bir şekilde vatandaşlarımızla birlikte yürütüyoruz."
KOOPERATİF SUÇLAMALARINA YANIT
Soyer, suçlamalara dayanak gösterilen açıklamalarının kooperatif üyelerine değil, kentsel dönüşüm kapsamında hak sahibi olan vatandaşlara yönelik olduğunu söyledi. Kooperatiflere üye olunmasını teşvik ettiği iddiasını kabul etmeyen Soyer, konuşmalarının içeriğinin yanlış yorumlandığını savundu:
"Bu sözler tapularını devreden hak sahiplerine mi yoksa inşaatları yapacak kooperatiflerin üyelerine mi yöneliktir? Elbette 10 yılı aşkın süredir tapularını belediyeye devretmiş kentsel dönüşüm bekleyen hak sahiplerine yöneliktir. İddia makamından rica ediyorum, kooperatiflere üye olunmasını teşvik ettiğim tek bir cümlemi göstersin. Gösteremez çünkü yok. Kooperatifle ilgili tek söz, kuran organize eden iş dünyası genel bir teşekkürün dışında yok. Olsaydı bile bu bir suç delili olamazdı. Belediye başkanı olarak kamuya açık yaptığım konuşmalar ve yıllar sonra yetkim, sorumluluğum olmayan bir kooperatif içerisinde yapılacak işlemler arasında nasıl bir bağ kurulabilir? Kısacası iddianamelerde suçlamanın içini doldursun diye ortaya konulan tek bir eylem var, törenlerdeki bu konuşmalar, onun da içeriği yanlış anlaşılmış. Yani sadece içi boş kuşkular var ortada. Ve o boş kuşkularla yazılmış 11 satırdan 11 aydır hapisteyim Tüm yargı camiasına Dostoyevski okumasını tavsiye ediyorum. Dostoyevski Suç ve Ceza romanında suçu, suçluyu, masumiyeti insanın en derinlerinden anlatıyor. Kitapta yargıcın ağzından bir İngiliz atasözünü hatırlatıyor: 'Hiçbir zaman yüz tavşandan bir at oluşturulamayacağı gibi yüz kuşkudan da bir delil oluşturulamaz.' İddia makamına sesleniyorum; Ya kuşkularınızı delillendirin ya da onlardan vazgeçin. Çünkü bu düşmana bile reva değildir."
SOYER'DEN ALTI MADDELİK HUKUKİ SAVUNMA
Soyer, hakkındaki suçlamalara altı başlıkta yanıt verirken belediye meclisinin aldığı kararları, Danıştay kararını, MASAK raporunu ve daha önce verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararını gündeme getirdi. Dosyada yer alan hukuki değerlendirmelerin suçlamaları geçersiz kıldığını savunan Soyer, şöyle konuştu:
"Avukatlarım çok daha iyisini ve fazlasını anlatacaklar ancak ben 6 maddede bu kuşkuları ortadan kaldırmaya çalışacağım. Hukuka aykırılığı iddia edilen İzbeton-kooperatif sözleşmeleri İZBB Meclisinin oybirliği ile aldığı kararlara dayanılarak yapılmış. Kararı alan meclis burada değil. İZBB Hukuk Müşavirliği bu sözleşmeleri hukuka uygun bulmuş. İddianameyi hazırlayan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı ilk iddianameden 3 yıl önce, 8 Aralık 2022 tarihinde söz konusu protokollerde hukuka aykırılık olmadığına, görevi kötüye kullanma bulunmadığına ve kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş ve bu karar kesinleşmiş. Danıştay 1. Dairesi 30 Ocak 2025 tarihinde hakkımdaki soruşturma iznini iptal etmiş, işlerin kooperatifler eliyle yapılmasında cezai sorumluluğum olmadığına hükmetmiş. İlk iddianamede kişisel menfaat elde etmediğim tespit edilmiş. MASAK raporunda usulsüz hiçbir para hareketimin olmadığı belgelenmiş. Ve ben 3 ayrı iddianameyle aynı suçlamalarla 505 gündür tutukluyum."
ADALETİN TERAZİSİNE DİKKAT ÇEKTİ: HAYATIMI GERİ VERİN
Savunmasının son bölümünde adaletin toplum düzeni ve hukuk güvenliği açısından taşıdığı öneme değinen Soyer, mahkeme heyetine tutukluluğunun sona erdirilmesi yönünde çağrıda bulundu. Masum olduğunu ve haksızlığa uğradığını ileri süren Soyer, adaletin terazisini yumurtaya benzeterek şu ifadeleri kullandı:
"İbn-i Rüşt'e atfedilen bir söz var. 'Yumurta içinden kırıldığında hayat başlar, dışarıdan kırıldığındaysa biter.' Adaletin terazisini onun yumurtasına benzettim. Hapse atılan kişi suçluysa terazi dengesini bulur, toplumsal düzen kurulur; masumsa denge kaybolur toplumsal düzen bozulur. Yumurta da terazi de bir tek dokunuşla ya kurtuluş ya felaket getirir. Yine Marcus Aurelius'la bitireceğim. Diyor ki; 'Bir kişi çok uzun yaşasa da çok kısa yaşasa da aynı şeyi yitirir. Bu da şimdiki zamandır. Çünkü insan sadece bundan mahrum olabilir, çünkü sadece buna sahiptir. Herkes şimdide yaşar. Diğerleri ya geçip gitmiştir ya da bilinmezdedir.' Sayın Başkan teraziyi düzeltin, bana 'şimdi'yi, hayatımı geri verin. Hepimiz biliyoruz; İnsan bilinci kör noktalarda doludur. Bazen yanlış yöne bakmakla öyle meşgulüzdür ki gözlerimizin önündeki doğruyu görmeyiz. Bana bakın, masumiyetim, uğradığım haksızlık apaçık karşınızda duruyor. Üstelik bu sadece benim kişisel bir meselem değil, toplumda adalete duyulan güven yüzde 20'nin altına düşmüşse, bir masumu cezalandırmaya devam etmek o kişiden çok toplumu yaralar. Toplumun mayası adaletse, en küçük bozukluk, bütün bünyeyi zehirler. Söylediklerimi de söylemediklerimi de sabırla dinlediğiniz için teşekkür ediyorum. Söyleyecek daha çok söz var ama özünü söyledim. Gerisi size kalmış. Aslında gerisi yaşandı geçti, ilerisi size kalmış."
AVUKATI AYDIN: SİYASİ BİR ÖÇ ALMA DAVASI
Tunç Soyer'in avukatı Murat Aydın da duruşmada yaptığı açıklamada davanın siyasi saiklerle yürütüldüğünü öne sürdü. Aydın, dosyada zimmet suçunun konusunu oluşturacak herhangi bir miktarın belirlenmediğini ifade etti.
Soyer'in kooperatiflerde yöneticilik görevinde bulunmadığını ve bu yapılar üzerinde denetim yetkisinin olmadığını vurgulayan Aydın, müvekkilinin alabileceği en yüksek cezanın 6 yıl, iyi hâl indirimi uygulanması durumunda ise 5 yıl olacağını savundu. Bu durumda infaz süresinin 1 ay kapalı ve 3 ay açık cezaevinde geçirilmesinden ibaret kalacağını ileri sürdü.
Aydın, söz konusu değerlendirmelere rağmen Soyer'in 324 gündür tek kişilik hücrede tutulduğuna dikkat çekerek uygulamanın "düşman hukuku" olarak dahi tanımlanamayacağını söyledi. Ayrıca MASAK raporlarında Soyer'in isminin bile yer almadığını dile getirdi.
DAVANIN GEÇMİŞİ
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi'ndeki zimmet iddiaları üzerine yürütülen soruşturma kapsamında, 27 Aralık 2025 tarihinde aralarında Tunç Soyer, Şenol Aslanoğlu ve Heval Savaş Kaya'nın da bulunduğu 19 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı. Adliyeye sevk edilen şüphelilerden Soyer, Aslanoğlu ve Kaya tutuklandı. Diğer şüpheliler ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
Soruşturmanın tamamlanmasının ardından hazırlanan 523 sayfalık iddianame, İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. İddianamede, Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya'nın da aralarında bulunduğu 8 sanık hakkında "zimmete yardım" suçlamasıyla 6'şar yıla kadar, Şenol Aslanoğlu'nun da aralarında yer aldığı 11 sanık hakkında ise "zimmet" suçlamasıyla 12'şer yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Tunç Soyer’den üç ayrı tutukluluğa tepki: Ya sabır…Gündem