Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), çocukların dijital alışkanlıklarını ele alan 2026 yılı araştırmasının sonuçlarını yayımladı. Veriler, internet kullanımının yanı sıra ekran süresinin günlük yaşama etkilerini ve çocukların siber zorbalık deneyimlerini de ortaya koydu.

Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor

Araştırmaya göre, 6-17 yaş aralığındaki çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya platformlarını kullanıyor. Erkeklerde yüzde 71,4, kızlarda yüzde 68,1 olan bu oran, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4'e çıkarken, 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 seviyesinde kaldı.

Dijital oyunlarda macera ve aksiyon ilk sırada

Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 olarak belirlendi. Erkek çocuklarda yüzde 77,4'e ulaşan oran, kızlarda yüzde 58,2 oldu. Oyun oynayanların yüzde 92,7'si bu etkinliği düzenli gerçekleştirdiğini bildirdi.

En çok tercih edilen kategoriler yüzde 48,1 ile macera-aksiyon, yüzde 44,5 ile strateji-taktik ve yüzde 41,6 ile spor oyunları şeklinde sıralandı.

TÜİK verileri açıkladı: Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor - Resim : 1

Oyun alışkanlıklarına ilişkin değerlendirmelerde, 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7'si oyunların sorumluluklarını yerine getirmelerini zorlaştırdığını belirtti. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5'lik kesim, ebeveynlerinin oyun sürelerini fazla bulduğunu ifade etti.

Ekran süresi kitap okuma alışkanlığını azaltıyor

Çocukların ekran karşısında geçirdikleri zamanın sonuçlarına ilişkin yanıtlarında kitap okuma alışkanlığındaki azalma öne çıktı. Katılımcıların yüzde 48,3'ü daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2'si derslerine daha az zaman ayırdığını söyledi.

TÜİK verileri açıkladı: Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor - Resim : 2

Aileyle geçirilen zamanın azalması yüzde 33, arkadaşlarla yüz yüze görüşmenin gerilemesi yüzde 26,8, uyku süresinin kısalması ise yüzde 25,4 oranında dile getirildi.

Üretken yapay zekâ kullanımında kız çocukları önde

11-17 yaş grubunda üretken yapay zekâ araçlarından yararlananların oranı yüzde 63'e ulaştı. Kız çocuklarında yüzde 65,5 olarak hesaplanan kullanım oranı, erkeklerde yüzde 60,6 seviyesinde kaldı.

Bu teknolojilerden yararlananların yüzde 88,1'i eğitim, yüzde 58,6'sı ise kişisel amaçlarla kullandığını bildirdi.

Kullanımın önündeki en yaygın engel, yapay zekânın varlığından haberdar olmamak oldu. Bu gerekçeyi belirtenlerin oranı yüzde 68,9 olarak açıklandı. İhtiyaç hissetmeme yüzde 21,1, kullanım yöntemini bilmeme yüzde 18,7, gizlilik ve güvenlik kaygıları ise yüzde 16,1 oranında kaydedildi.

Çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kalıyor

Araştırmada dijital ortamlardaki zorbalık deneyimleri de ele alındı. Çocukların yüzde 10,2'si bu davranışlara maruz kaldığını, yüzde 4,6'sı başkalarına uyguladığını, yüzde 23,6'sı ise olaylara tanıklık ettiğini belirtti.

TÜİK verileri açıkladı: Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor - Resim : 3

11-17 yaş grubunda mağdur olan çocukların yüzde 73,3'ü, zorbalığı yapan kişinin gerçek yaşamda tanıdıkları bir arkadaşları veya akranları olduğunu aktardı.

Siber zorbalıkta mesajlaşma uygulamaları ilk sırada

Zorbalığın gerçekleştiği dijital mecralar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. SMS ve benzeri telefon mesajları yüzde 51,1, sosyal medya yüzde 40,7, internet oyunları yüzde 24,9 oranında sıralandı.

En sık karşılaşılan zorbalık davranışı yüzde 80,3 ile incitici mesajlar gönderilmesi oldu. Çocuklar hakkındaki aşağılayıcı içeriklerin başkalarıyla paylaşılması yüzde 20,3, asılsız söylentilerin yayılması ise yüzde 15,8 oranında görüldü.

Siber zorbalığın nedeni davranış biçimleri olarak gösterildi

Mağdur çocukların yüzde 60,4'ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1'i fiziksel görünüşlerini yaşadıkları olayların nedeni olarak gösterdi. Aile kökeni yüzde 4,4, ekonomik durum yüzde 2,4, engellilik durumu yüzde 1,7 oranında belirtildi.

Siber zorbalık kız çocuklarının okula devamını daha fazla etkiliyor

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i zorbalığa uğrama, zorbalık yapma veya bu olaylara tanıklık etme deneyimlerinden en az birini yaşadı.

Söz konusu deneyimlerin okula devam durumlarını etkilediğini belirtenlerin oranı yüzde 7,8 oldu. Cinsiyet dağılımında kız çocuklarında yüzde 10,5 olarak ölçülen oran, erkek çocuklarında yüzde 5,3 olarak kayıtlara geçti.