Avrupa Birliği (AB) ile İngiltere arasında elektrikli araç ticaretini yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme gündemde. Brexit sonrasında oluşturulan ticaret kuralları kapsamında 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanan daha sıkı menşe şartlarının ikinci kez ertelenmesi değerlendiriliyor.
Dünya gazetesi yazarı Koray Öztopçu, köşe yazısında Avrupa otomotiv sektörünün karşı karşıya olduğu batarya tedariki sorununa dikkat çekerek olası ertelemenin yalnızca gümrük vergilerini değil, üreticilerin yatırım ve tedarik zinciri kararlarını da etkileyebileceğini belirtti.
Öztopçu'nun aktardığına göre Avrupa Komisyonu, bir yıllık erteleme veya iki yıllık esneklik seçenekleri üzerinde dururken otomotiv sektörü daha uzun bir geçiş dönemi talep ediyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLARDA YÜZDE 10 GÜMRÜK VERGİSİ RİSKİ
AB ile İngiltere arasında Brexit sonrasında imzalanan Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA), belirlenen menşe şartlarını karşılayan otomobillerin sıfır gümrük vergisiyle ticaretine imkân tanıyor.
Ancak gerekli koşulları sağlayamayan araçlar genel olarak yüzde 10 gümrük vergisiyle karşılaşabiliyor.
Elektrikli otomobillerde ise batarya üretiminin büyük ölçüde Asya merkezli tedarik zincirlerine dayanması, Avrupa'daki üreticiler açısından önemli bir sorun oluşturuyor.
AB ve İngiltere, daha önce batarya ve elektrikli araçlara ilişkin sıkılaştırılmış menşe kurallarını üç yıl erteleyerek üreticilere 2027'ye kadar ek süre tanımıştı.
Öztopçu'nun değerlendirmesinde, bu uygulamanın gümrük vergilerini tamamen ortadan kaldırmadığına dikkat çekiliyor. Mevcut menşe şartlarını sağlayan araçlar sıfır vergiden yararlanmaya devam ederken yalnızca daha katı kuralların yürürlüğe giriş tarihi ötelenmiş durumda.
520 BİN ELEKTRİKLİ ARACIN YÜZDE 82'Sİ RİSK ALTINDA
Avrupa otomotiv sektörünün yeni bir erteleme istemesinin temelinde, elektrikli araç üretimindeki büyüme ile yerli batarya tedarik kapasitesinin aynı hızda gelişmemesi bulunuyor.
2027'de uygulanması planlanan kurallar, araçların AB veya İngiltere menşeli içerik oranını yükseltirken batarya hücreleri, batarya paketleri ve katot malzemeleri için de daha sıkı koşullar öngörüyor.
Öztopçu'nun Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) tahminlerine dayandırdığı değerlendirmeye göre, 2027 yılında AB'den İngiltere'ye satılması beklenen yaklaşık 520 bin elektrikli otomobil ve hafif ticari aracın yüzde 82'si yeni menşe şartlarını karşılayamayabilir.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde üreticiler, tercihli ticaret koşullarından yararlanmakta zorlanabilecek ve ek gümrük vergisi maliyetleriyle karşılaşabilecek.
ÇİNLİ BATARYA ÜRETİCİLERİ NASIL ETKİLENECEK?
Olası ertelemenin sonuçları yalnızca Avrupa'daki otomobil üreticileriyle sınırlı kalmayabilir.
Öztopçu, Çinli şirketlerin Avrupa otomotiv sektörüne sağladığı batarya ve parça tedarikinin de bu süreçten etkilenebileceğini belirtti.
Menşe kurallarının sıkılaştırılmasının ertelenmesi, AB ve İngiltere'de üretilen ancak Çin menşeli batarya bileşenleri kullanan araçların mevcut tercihli ticaret koşullarından yararlanmasını kolaylaştırabilir.
Böyle bir durumda Çinli batarya üreticileri, Avrupa otomotiv tedarik zincirindeki konumlarını daha uzun süre koruyabilir.
Öte yandan AB'nin doğrudan Çin'de üretilen bataryalı elektrikli araçlara uyguladığı ilave vergiler, AB-İngiltere arasındaki menşe düzenlemesinden ayrı bir ticaret politikası kapsamında bulunuyor.
Dolayısıyla olası erteleme, Çin'de üretilerek Avrupa'ya ihraç edilen elektrikli otomobillere doğrudan yeni bir gümrük vergisi avantajı sağlamayacak.
TÜRKİYE İÇİN YENİ YATIRIM FIRSATI DOĞABİLİR Mİ?
Öztopçu'nun köşe yazısında dikkat çektiği bir diğer konu, Çinli otomotiv ve batarya üreticilerinin Avrupa pazarına erişim stratejileri oldu.
Çinli şirketlerin uzun vadede yalnızca Avrupa'ya ihracat yapmak yerine üretim ve tedarik faaliyetlerinin bir bölümünü Avrupa'ya veya Türkiye'ye taşıma seçeneğini değerlendirebileceği ifade edildi.
Türkiye'nin otomotiv üretim altyapısı ve Avrupa pazarıyla ticari ilişkileri, yeni yatırımlar açısından önem taşıyabilecek unsurlar arasında gösterildi.
Ancak Türkiye'de üretim yapılması, AB-İngiltere Ticaret ve İşbirliği Anlaşması kapsamında araçların otomatik olarak AB veya İngiltere menşeli kabul edileceği anlamına gelmiyor. Tercihli ticaret avantajı için ilgili menşe koşullarının ayrıca karşılanması gerekiyor.
Bu nedenle Türkiye'ye yönelik olası yatırımların etkisi, üretimin hangi aşamalarının ülkede gerçekleştirileceğine ve tedarik zincirinin nasıl yapılandırılacağına bağlı olacak.
2027 KURALLARI 2028'E ERTELENEBİLİR
Öztopçu'nun değerlendirmesine göre otomotiv sektörünün önünde farklı geçiş dönemi seçenekleri bulunuyor.
Bunlardan ilki, 2027'de yürürlüğe girmesi planlanan kuralların bir yıl ertelenerek 2028'e taşınması.
İkinci seçenek ise üreticilere iki yıllık ek esneklik sağlanması. Sektör temsilcilerinin daha uzun süreli geçiş dönemi talepleri de gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor.
Daha uzun bir erteleme, otomotiv şirketlerinin maliyetlerini yönetmesine ve batarya tedarik zincirlerini yeniden düzenlemesine yardımcı olabilir.
Buna karşılık sıkı kuralların ileri tarihe bırakılması, Avrupa'da batarya üretiminin yerelleştirilmesine yönelik yatırımların hızını da etkileyebilir.
KARAR HENÜZ KESİNLEŞMEDİ
Koray Öztopçu'nun 16 Kasım itibarıyla aktardığı değerlendirmeye göre AB ile İngiltere arasında yeni bir erteleme konusunda henüz kesinleşmiş karar bulunmuyor.
Bir yıllık erteleme, iki yıllık esneklik ve daha uzun geçiş dönemi seçenekleri müzakere başlıkları arasında yer alıyor.
Olası düzenleme, Avrupa otomotiv sektöründe üretim maliyetlerinden batarya yatırımlarına, Çinli tedarikçilerin konumundan Türkiye'nin yatırım potansiyeline kadar geniş bir alanda sonuç doğurabilir.
Önümüzdeki dönemde elektrikli araçların rekabet gücünü yalnızca üretildikleri ülke değil, bataryalarının ve kritik bileşenlerinin menşei ile bu ürünlerin ticaret anlaşmalarındaki konumu da belirleyecek.
Çobanlar Grubu'nun firari elebaşı B.Ç. yakalandı: 10,3 milyar liralık para trafiğiGündem
AB’den Türk çeliğine yüzde 3 ile 7,8 arasında değişen ek vergiEkonomi