Son yıllarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından artırılan denetimler, pek çok vatandaşın "emekli oldum" derken maaşının kesilmesine ve büyük borçlarla karşılaşmasına neden oluyor.
SGK uzmanı Özgür Erdursun o gruptakileri uyardı: SGK emekli maaşınızı kesebilir
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet’te günlerin görünmesinin yeterli olmadığını belirterek, sahte sigortalılık tuzağına karşı kritik uyarılarda bulundu.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet’te günlerin görünmesinin yeterli olmadığını belirterek, sahte sigortalılık tuzağına karşı kritik uyarılarda bulundu.
Sahte Sigortalılık Nedir?
En basit tanımıyla sahte sigortalılık; bir kişinin bir iş yerinde fiilen çalışmadığı halde, kağıt üzerinde orada çalışıyormuş gibi gösterilmesidir. Genellikle şu şekillerde karşımıza çıkar:
Hatır Sigortası: Eş, dost veya akraba yanında çalışmadan sigortalı görünmek.
Paralı Sigorta: Hiç tanınmayan bir işletmeye veya aracıya para vererek sigorta yaptırmak.
Hayalet Şirketler: Gerçekte faaliyeti olmayan, sadece prim toplamak için kurulan şirketler üzerinden bildirim yapılması.
"Günlerim e-Devlet’te Görünüyor" Demek Yeterli mi?
Vatandaşların en büyük yanılgısı, hizmet dökümünde prim günlerini gördükleri sürece güvende olduklarını sanmalarıdır. Ancak Özgür Erdursun bu konuda çok net bir kuralı hatırlatıyor:
"Sigorta, bildirimle değil, fiili çalışmayla kazanılır."
SGK denetimleri bazen yıllar sonra yapılır. Bir iş yerinin adresinde bulunmaması, vergi kayıtlarının uyuşmaması veya şüpheli çalışan sayısı bildirmesi durumunda, o iş yerindeki tüm geçmiş kayıtlar incelemeye alınır ve fiili çalışma yoksa silinir.
Emeklilikten Sonra Neden Sorun Çıkıyor?
Pek çok kişi "Madem bir sorun vardı, emekli olurken neden söylenmedi?" diye soruyor. Ancak SGK'nın denetim mekanizması her zaman başvuru anında sonuçlanmaz. Emekli aylığı bağlandıktan sonra gelen bir ihbar, toplu iş yeri incelemesi veya veri analizleri, dosyanızın yeniden açılmasına neden olabilir.
Sahte Sigortalılığın Ağır Faturası
Eğer sahte sigortalılık tespit edilirse, sadece prim günleriniz silinmekle kalmaz; SGK ödediği her kuruşu faiziyle geri ister:
Maaş İadesi: Ödenen tüm emekli aylıkları.
İkramiyeler: Bayram ikramiyeleri ve ek ödemeler.
Sağlık Giderleri: SGK üzerinden yapılan ameliyat, tedavi ve ilaç masrafları.
İşsizlik Maaşı: Varsa alınan işsizlik ödenekleri.
İnsanlar Neden Bu Yola Başvuruyor? (2008 Kırılması)
Özgür Erdursun’a göre bu durumun temelinde 1 Ekim 2008 tarihinde yapılan yasa değişikliği yatıyor.
Eskiden isteğe bağlı olarak SSK (4/A) primi ödenebiliyordu.
2008'den sonra isteğe bağlı ödemeler Bağ-Kur (4/B) statüsüne alındı.
4/A (SSK) statüsünden emekli olmak, Bağ-Kur'a göre daha avantajlı olduğu için vatandaşlar fiilen çalışmasalar bile 4/A primini tamamlamak adına bu riskli yola yönelebiliyorlar.
Çözüm Önerisi:
Erdursun, isteğe bağlı 4/A prim ödeme hakkı geri verilirse, vatandaşların sahte sigortalılığa yönelmesine gerek kalmayacağını ve mağduriyetlerin önleneceğini belirtiyor.
Gerçekten Çalıştıysanız Hakkınızı Arayın
Eğer bir iş yerinde gerçekten emek verdiyseniz ancak sigortanız "sahte" gerekçesiyle iptal edildiyse, ispat yükümlülüğü sizdedir. Mahkemede şu deliller hayati önem taşır:
Maaşın banka üzerinden ödenmiş olması.
Puantaj kayıtları ve bordrolar.
İş yeri yazışmaları ve tanık beyanları.
Sahte sigortalılık bir çözüm değil, ucu açık bir risktir. Mağduriyet yaşamamak için Alo 170 veya SGK merkezlerinden destek almalı, emeklilik planlarınızı "fiili çalışma" esasına göre yapmalısınız.