Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretiminden tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçerli olacak kurallar yeniden şekillendirildi. Bu kapsamda 2015 yılında yayımlanan önceki tebliğ de yürürlükten kaldırıldı.
Yeni tebliğ, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere sınırlamalar getirirken ürünlerin olgunlaştırılması, etiketlenmesi, saklanması ve satışına ilişkin hükümleri de kapsıyor.
Sütaş, Pınar: Yapay zekaya göre öne çıkan iki peynir markasıGündemPEYNİR ÜRETİMİNDE KULLANILACAK MADDELERE SINIRLAMA
Düzenlemeye göre peynir imalatında süt proteini dışındaki proteinlerin yanı sıra nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı haricindeki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı.
Nişasta kullanımına yalnızca çeşnili taze peynirler için istisna getirildi. Bu ürünlerde, teknolojik açıdan gerekli olması halinde stabilizör işleviyle ve izin verilen miktarlarda nişasta kullanılabilecek.
Çiğ sütten ya da termizasyon işleminden geçirilmiş sütten yapılan, telemesi haşlanmamış peynirlerin satışa sunulabilmesi için en az dört ay olgunlaştırılması gerekecek. Olgunlaştırma süreci tamamlanmadan piyasaya çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon koşullarına denk bir ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
PEYNİR ETİKETLERİNDE YENİ KURALLAR
Tebliğ, tüketicilerin ürünün özellikleri hakkında bilgi edinmesini sağlayacak etiketleme hükümlerini de yeniden düzenledi. Buna göre peynirlerin yağlılık kategorisi ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette gösterilecek. Olgunlaştırılmış peynirlerde üretim tarihinin gün, ay ve yıl olarak yazılması ve olgunlaştırma süresinin belirtilmesi de zorunlu hale geldi.
Etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" ifadelerine yer verilemeyecek. Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak üretilen peynirlerde ise süt çeşitleri, üründeki miktarları esas alınarak en yüksek orandan en düşüğe doğru sıralanacak.
Çeşnili peynirlerde kullanılan toplam çeşni miktarı yüzde 6 ile sınırlandırılırken çeşnili taze peynirlerde bu oran yüzde 15'i aşamayacak. Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde, üründeki ilave şeker oranı da açıklanacak.
En az 120 gün olgunlaştırılan kaşar peynirlerinde "eski" tanımlamasının kullanılmasına izin verilecek. Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ süt veya termizasyon işleminden geçirilmiş süt kullanılarak üretilen ve telemesi haşlanmayan peynirlerde ise "çiğ sütten üretilmiştir" uyarısı bulunacak. Bu ifadenin, ürün adıyla aynı yüzeyde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması gerekecek.
Ürünün sunum biçimi, üretim yöntemi, şekli veya kullanım alanını açıklayan "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ve "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler de belirli koşullarla kullanılabilecek. Bu tanımlamalar tek başına ürün adı olarak gösterilemeyecek, tüketicide ürün adı izlenimi oluşturamayacak ve ürün adından daha büyük puntolarla yazılamayacak.
MUHAFAZA VE SATIŞ KOŞULLARI DEĞİŞTİ
Yeni düzenleme, peynirlerin depolanması ve nakliyesi sırasında uygulanacak sıcaklık koşullarını da belirledi. Buna göre ürünlerin muhafaza, taşıma ve piyasaya arz aşamalarında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması da yasak kapsamına alındı.
İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE VERİLDİ
Tebliğle getirilen yeni hükümlere uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce piyasaya sunulmuş peynirler, raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni kuralları karşılamayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027'den sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
