Milyonlarca çalışan dikkat: Yargıtay’dan mola süresinde yeni karar

Çalışma hayatında milyonlarca işçiyi ilgilendiren mola hakkıyla ilgili Yargıtay kararı dikkat çekti. Özellikle uzun saatler çalışanların ara dinlenmesi konusunda uygulanan süreler yeniden gündeme geldi.

Mevcut düzenlemeye göre işçinin çalışma süresine bağlı olarak farklı sürelerde ara dinlenmesi hakkı bulunuyor.

Takvim'in haberine göre, 4 saate kadar olan çalışmalarda 15 dakika, 4-7,5 saat arasındaki çalışmalarda 30 dakika, 7,5-11 saat arasındaki çalışmalarda ise en az 1 saat mola verilmesi gerekiyor.

Ancak 11 saati aşan çalışmalar için yargı kararlarıyla ortaya çıkan değerlendirme, çalışanların mola hakkı açısından önem taşıyor.

11-13 SAAT ÇALIŞANA EN AZ 1,5 SAAT MOLA

Yargıtay’ın değerlendirmesine göre 11-13 saat arasında çalışan işçilerin en az 1,5 saat ara dinlenmesi kullanması gerekiyor.

Çalışma süresinin 13 saati aşması halinde ise ara dinlenmesi süresi 2 saate çıkıyor.

Ara dinlenmelerinin amacı yalnızca çalışanların dinlenmesini sağlamak değil. Mola hakkı, yorgunluk nedeniyle meydana gelebilecek iş kazalarının önlenmesi, çalışanların bedensel ve ruhsal açıdan korunması ve iş veriminin artırılması açısından da önem taşıyor.

MOLA ÇALIŞMA SÜRESİNE DAHİL EDİLMİYOR

İşçinin ara dinlenmesi sırasında tamamen serbest olması gerekiyor. Çalışan bu süreyi iş yerinde veya dışında geçirebiliyor.

Ancak işçinin mola sırasında çalışmaya devam etmesi halinde ara dinlenmesinin fiilen kullandırılmadığı kabul edilebiliyor. İşverenin çalışanı iş yerinde tutması da tek başına mola hakkının kullandırıldığı anlamına gelmiyor.

Mola süreleri çalışma süresinden sayılmıyor. Bu nedenle fazla mesai hesabında ara dinlenmeleri toplam çalışma süresinden düşülüyor.

Ara dinlenmesi çıkarıldıktan sonra çalışanın haftalık fiili çalışma süresi 45 saati aşıyorsa, aşan süre fazla çalışma olarak değerlendiriliyor.

YEMEK VE ÇAY MOLALARI DA HESAPLANIYOR

İş yerlerinde çalışanlara yemek, çay, kahve veya namaz gibi ihtiyaçlar için verilen aralar da ara dinlenmesi kapsamında değerlendirilebiliyor.

Örneğin bir iş yerinde çalışanlara 1 saat yemek ve 15 dakika çay molası verilmesi halinde toplam ara dinlenmesi 1 saat 15 dakika olarak hesaplanıyor.

Ara dinlenmesinin işe geç başlama veya işten erken çıkma şeklinde kullandırılması ise mümkün değil.

İŞVEREN MOLA HAKKINI AZALTAMIYOR

Ara dinlenmesi sürelerinin belirlenmesinde işverenin yetkileri bulunurken, işçinin kanundan doğan mola hakkının azaltılması mümkün değil.

İşveren, çalışanlara toplu olarak veya belirli bir plana göre sırayla mola kullandırabiliyor. Ancak molaların çalışma süresi içerisinde verilmesi gerekiyor.

Çalışanların ara dinlenmesi sırasında tamamen serbest olması esas. İşçi isterse mola süresini iş yerinde geçirebilir ancak bu sırada çalışmaya zorlanamıyor.

EVDEN ÇALIŞANLAR DA MOLA HAKKINA SAHİP

Uzaktan veya evden çalışanlar da sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece kanundaki ara dinlenmesi hükümlerinden yararlanabiliyor.

Çalışma hayatında bazı gruplar için ise özel mola kuralları uygulanıyor. Çocuk ve genç işçilerin çalışma sürelerine göre daha uzun ara dinlenmesi hakkı bulunuyor.

Karayolu taşımacılığında çalışan şoförler için de özel düzenlemeler mevcut. Şoförler 24 saatlik süre içerisinde 9 saatten fazla araç kullanamıyor ve kesintisiz 4,5 saatten fazla araç sürmeleri halinde en az 45 dakika mola vermeleri gerekiyor.

Çalışanların mola hakkı, yalnızca dinlenme açısından değil, fazla mesai ücretinin hesaplanması bakımından da doğrudan önem taşıyor.