Dünya genelinde konuşulan yüzlerce dil üzerinde yapılan kapsamlı araştırma, insan dillerinin ortak bir yapısal zeminde şekillendiğini gösterdi. Bilim insanları, 1700’den fazla dili inceleyerek uzun süredir tartışılan “evrensel dilbilgisi kuralları”na ilişkin önemli bulgular elde etti.
Nature Human Behaviour dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar dünya dillerinin gramer öğelerini içeren Grambank veri tabanını analiz etti. İnceleme sonucunda, öne sürülen evrensel dil özelliklerinin yaklaşık üçte biri için istatistiksel kanıt bulundu.
'DİLLER RASTGELE BİÇİMDE DEĞİL, ÖNGÖRÜLEBİLİR KALIPLAR DOĞRULTUSUNDA EVRİMLEŞTİ'
Araştırma, dillerin rastgele biçimde değil, öngörülebilir kalıplar doğrultusunda evrimleştiğini ortaya koydu. Örneğin bir dilde fiiller cümlenin sonunda yer alıyorsa, o dilde edatların da çoğunlukla fiilden sonra geldiği görüldü.
Çalışmanın yazarlarından Annemarie Verkerk, farklı analiz yöntemlerinin benzer sonuçlar vermesinin dikkat çekici olduğunu belirterek, bunun dil değişiminin evrensel kuralları açıklamada temel rol oynadığını söyledi.
Araştırmada, fiillerin nesnelerden önce ya da sonra gelmesi, cümle içindeki gramer ilişkilerinin kurulma biçimi ve sözcük dizimi tercihleri gibi birçok ortak yapı tespit edildi. Bu kalıpların, birbirinden bağımsız ve farklı coğrafyalardaki yüzlerce dilde tekrarlandığı görüldü.
Araştırmacılara göre bu benzerlikler, insan zihninin ve iletişim ihtiyaçlarının dilleri belli gramer çözümlerine yönlendirdiğini gösteriyor. Ancak bu ortak bilişsel baskıların tam olarak hangi mekanizmalarla oluştuğu henüz netlik kazanmış değil.
Bilim insanları, bulguların yeni dillerin ortaya çıkışı ve insan dilinin evrimi üzerine yapılacak gelecekteki araştırmalara önemli bir temel oluşturacağını vurguluyor.
