Teknoloji şirketi Google, yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla artan veri merkezi elektrik ihtiyacını karşılamak üzere ABD merkezli Quaise Energy ile 50 MW kapasiteli süper sıcak jeotermal enerji satın alma anlaşması imzaladı.
Anlaşma kapsamında Oregon eyaletinin merkezinde, Newberry Yanardağı'nın güney yamacında geliştirilen Project Obsidian tesisinden elde edilecek kesintisiz elektriğin, 2030 yılından itibaren Google'ın The Dalles bölgesindeki mevcut veri merkezi altyapısına ve çevredeki elektrik şebekesine aktarılması planlanıyor. Hava koşullarından bağımsız olarak sürekli üretim yapabilen jeotermal santrallerin bu iş birliğiyle veri merkezi altyapısındaki rolünün genişletilmesi hedefleniyor.
SÜPER SICAK JEOTERMAL ENERJİ NASIL ELDE EDİLECEK?
Geleneksel sondaj sistemleri 3-5 kilometre derinlikteki 200-260 derece sıcaklıklarda matkap uçları, contalar ve elektronik bileşenlerin zarar görmesi nedeniyle sınırlı bölgelerde kullanılabiliyor. Quaise Energy ise yer kabuğunda yaklaşık 20 kilometre derinliğe ulaşarak 500 dereceye varan sıcaklıklardan yararlanmayı amaçlıyor.
Şirketin geliştirdiği teknoloji, 374 derece sıcaklıkta suyun süperkritik duruma geçerek çok daha yüksek enerji taşıma kapasitesine ulaşması esasına dayanıyor. Bu koşulların her bir kuyudan elde edilecek enerji miktarını geleneksel jeotermal sistemlere kıyasla 10 kata kadar artırabileceği öngörülüyor.
KAYAÇLAR MİLİMETRE DALGALARIYLA BUHARLAŞTIRILACAK
Quaise Energy'nin yönteminde fiziksel bir matkap ucu yerine "gyrotron" adı verilen yüksek güçlü vakum tüpleriyle üretilen yüksek frekanslı milimetre dalgaları kullanılıyor. Sovyetler Birliği'nde geliştirilen ve daha sonra MIT araştırmacıları tarafından nükleer füzyon reaktörlerinde plazmayı ısıtmak için kullanılan bu teknoloji, derin jeotermal sondaja uyarlanıyor.
Kayaçlara yönlendirilen yüksek frekanslı milimetre dalgaları, kristal yapılı kayaların içindeki molekülleri ısıtarak eritip buharlaştırıyor ve oluşan kalıntılar özel bir gaz tahliye sistemiyle kuyudan uzaklaştırılıyor. Fiziksel temas gerektirmeyen bu yöntemle aşırı sıcaklıktan kaynaklanan ekipman aşınması ve arızaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
PROJECT OBSIDIAN İKİ AŞAMADA GELİŞTİRİLECEK
Toplamda 250 MW elektrik üretim kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlanan Project Obsidian projesinin ticari ölçekte geliştirilmesine Google ile yapılan 50 MW'lık anlaşma destek sağlayacak.
Projenin ilk aşamasında Newberry Yanardağı çevresindeki jeotermal ısının yüzeye görece yakın olmasından yararlanılarak geleneksel sondaj teknolojisi kullanılacak. İkinci aşamada ise şirketin geliştirdiği milimetre dalga sondaj sistemi devreye alınarak daha derin ve sıcak kaya katmanlarına erişilecek. Bu adım, milimetre dalga teknolojisinin ticari ölçekte derin jeotermal sondajda ilk kez kullanılması açısından önem taşıyor.