Derleyen: Hava Demir
Kronik böbrek hastalığı, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde10’unu etkileyen yaygın bir hastalık olup, çoğu zaman erken dönemde belirti vermez. Diyabet ve hipertansiyon ise son dönem böbrek yetmezliğinin en sık nedenleri arasında yer almaktadır.
Uzmanlar, basit ama etkili bu önlemlerin böbrek yetmezliğini önlemede büyük rol oynadığını vurguluyor.
1 - YETERLİ MİKTARDA SU TÜKETİN
Böbrekler, vücuttaki atık maddeleri, idrar yoluyla uzaklaştırmak için suya ihtiyaç duyar. Günde ortalama 2-3 litre su içmek, toksinlerin atılmasını hızlandırır ve böbrek taşı oluşumunu mekanik olarak engeller.
2 - BÖBREK HASTALIĞI BELİRTİLERİNİ BİLMEK
İdrarda gözle görülür kanama, şiddetli ve kıvrandırıcı yan ağrısı veya sık tekrarlayan idrar yolu iltihapları varsa acilen bir üroloji bölümüne başvurulmalıdır.
3 - DÜZENLİ TARAMALAR YAPTIRIN
Özellikle 50 yaş üstü erkekler, idrar yapma zorluğu hissetmeseler bile böbrek ve prostat sağlığının kontrolü için yılda bir kez üroloji muayenesi ve ultrasonografi yaptırmalıdır.
4 - KAN ŞEKERİ KONTROLÜ
Diyabet (şeker hastalığı), dünyada son dönem böbrek yetmezliğinin bir numaralı nedenidir. Kanda sürekli yüksek seyreden şeker, böbreğin süzgeç görevi gören ince damar yumaklarına zarar verir. Ramazan’da oruç şeker dalgalanmalarına yol açabilir; şeker hastaları katı takip yapmalı, ilaç dozlarını doktorla ayarlamalı.
5 - TANSİYON KONTROLÜ VE TUZ KISITLAMASI
Yüksek tansiyon (hipertansiyon), böbrek yetmezliğinin ikinci en sık nedenidir. Basıncı artmış kan akımı böbrek damarlarını yırtar ve daraltır. Günlük tuz tüketimi 5 gramın (1 çay kaşığı) altında tutulmalıdır.
6 - BİLİNÇSİZ İLAÇ KULLANIMINDAN KAÇININ
Reçetesiz satılan ve toplumda sık kullanılan ağrı kesiciler (romatizma ilaçları, NSAİİ grubu), uzun süreli veya yüksek dozda kullanıldığında doğrudan böbrek hücrelerini öldüren zehirli etki gösterir. . Ramazan’da baş ağrısı veya halsizlik için reçetesiz ilaç almayın; doktor onayı şart.
7 - SİGARA VE TÜTÜN ÜRÜNLERİNDEN UZAK DURUN
Sigara, böbreklere giden kan damarlarını daraltarak böbreğin oksijensiz kalmasına neden olur. Aynı zamanda böbrek hücrelerinin DNA yapısını bozarak böbrek kanserine doğrudan zemin hazırlar. Oruç döneminde vücut zaten stresliyken sigara bırakmak böbreklere büyük fayda sağlar.
8 - DÜZENLİ EGZERSİZ VE KİLO KONTROLÜ YAPIN
Obezite, böbreklerin vücudu temizleyebilmek için normalden fazla çalışmasına neden olur. Bu aşırı çalışma hali zamanla böbreği yorar ve tüketir.
Ramazan’da hafif yürüyüşler yapın; aşırı yorgunluktan kaçının. Kilo kontrolü diyabet ve tansiyon riskini azaltır, böbrekleri korur.