Yıllık izine çıkacaklar dikkat: Patron maaşınızdan para kesebilir

Çalışma hayatında işçi ve işveren arasında en büyük mahkemelik konulardan biri olan yıllık izin planlamaları, Haziran 2026 itibarıyla yeniden gündemin birinci maddesi oldu. Yıllık ücretli izin hakkı Anayasa ve kanunla güvence altında olsa da, işçiler her istedikleri an valizini toplayıp izne çıkamıyor. İşveren, işin niteliği, fabrikanın ya da ofisin üretim düzenini dikkate alarak izin planı yapma yetkisine sahip. Ancak bu yetki, işçinin hakkını tamamen gasp etme veya yok sayma hakkını patrona vermiyor.

İzin Hakkı İçin 1 Yıl Şartı! Kim, Kaç Gün İzin Kullanacak?

Bir çalışanın yıllık ücretli izne hak kazanabilmesi için işe başladığı tarihten itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl kesintisiz çalışmış olması gerekiyor. İzin süreleri, işçinin aynı işverene bağlı bir veya birden fazla iş yerindeki toplam kıdemine göre hesaplanıyor. Yasada yer alan asgari kıdem-izin matrisi ise şu şekilde:

1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) çalışanlar: En az 14 gün,
5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlar: En az 20 gün,
15 yıl (dahil) ve daha fazla çalışanlar: En az 26 gün yıllık ücretli izin hakkına sahip.

Önemli İstisna

Yer altı maden ve tünel işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerine, bu sürelerin üzerine ayrıca 4 gün daha ekleniyor

18 Yaş Altı ve 50 Yaş Üstü Çalışanlara Devlet Koruması

Kanun, çalışma hayatının en hassas iki grubu olan genç işçiler ile kıdemli yaş grubundaki emekçiler için patronların esnetemeyeceği özel bir koruma kalkanı içeriyor.

Buna göre; 18 yaşından küçük çocuk/genç işçiler ile 50 yaşını doldurmuş olan emektar çalışanların yıllık ücretli izin süresi, iş yerindeki çalışma yılı ne kadar az olursa olsun kesinlikle 20 günden az olamıyor. Kanunda belirtilen bu süreler asgari süreler olup, iş sözleşmeleriyle azaltılamaz; aksine bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir.

Yeni İzin Hakkı Hesaplanırken "Devamsızlık" Oyunu

İşçinin yeni yıllık izin hakkı, bir önceki izin hakkının doğduğu tarihten itibaren geçecek bir yıllık sürenin tamamlanmasıyla ortaya çıkıyor. Bu süre hesaplanırken işçinin keyfi devamsızlık yaptığı günler hesaba katılmıyor. Ancak patronların "İşe gelmedin, izninden düşüyorum" diyemeyeceği, çalışılmış gibi kabul edilen yasal süreler de mevcut:

İşçinin kaza veya iş göremezlik/hastalık nedeniyle işe gidemediği sürelerin yasal bölümü,
Kadın işçilerin doğum öncesi ve doğum sonrası yasal olarak çalışmadıkları süreler,
İş yerinde kriz, yangın, deprem gibi zorlayıcı nedenlerle işin durduğu dönemlerin belirli bir kısmı,
Ekonomik gerekçelerle uygulanan kısa çalışma süreleri, yıllık izin hesabında işçi çalışmış gibi değerlendirilir

Şehir Dışına Gideceklere 4 Gün Yol İzni Var Ama Maaşınızdan Kesilir!

Milyonlarca işçinin düştüğü en büyük yasal tuzaklardan biri de "Yol İzni" maddesinde saklı. Yıllık iznini iş yerinin bulunduğu şehrin dışında (memleketinde veya tatil beldesinde) geçireceğini belgeleyen işçiye, işveren gidiş ve dönüş yol süreleri için 4 güne kadar yol izni vermek zorundadır.

Ancak burada işçinin bilmesi gereken acı gerçek; yol izninin ücretsiz izin kapsamında olmasıdır. İşçi eğer 2 gün yol izni talep ederse patron o ayki maaşından 2 günlük, 4 gün yol izni talep ederse tam 4 günlük ücret kesintisi yapar. Ayrıca, yol izni alıp memlekete giden ancak erken dönen işçiyi, patron yol izni süresi dolmadan işe başlatıp başlatmamakta tamamen serbesttir; yani işçi kapıda kalabilir.

"İznini Teker Teker Kullan" Baskısına Yasal Barikat: En Az Bir Parça 10 Gün Olacak!

İş yerlerinde patronların işlerin aksamasını önlemek adına izni "1 gün Cumartesi, 1 gün Pazartesi" şeklinde parça pinçik etme uyanıklığına karşı

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği net bir set çekiyor. Yıllık iznin kural olarak kesintisiz, blok halinde kullandırılması esastır. İşçi ve işveren anlaşırsa izin bölünebilir; ancak bölünen parçalardan en az bir tanesinin kesintisiz 10 günden az olmaması şarttır.

Geri kalan günler serbestçe bölünebilir. Ayrıca, işverenin yıl içinde işçiye verdiği diğer idari izinler, mazeret izinleri veya hastalık/rapor izinleri kesinlikle yıllık ücretli izinden düşülemez.