Ev sahipleri ile kiracılar arasında yaşanan kira bedeli anlaşmazlıklarına ilişkin Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar geldi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uzun yıllardır devam eden kira ilişkilerinde tarafların yeni bir sözleşme imzalamasının, kira tespitinde esas alınan 5 yıllık süreyi otomatik olarak sıfırlamayacağına karar verdi.
Sözcü'de yer alan habere göre 3 Mart 2026 tarihli, 2025/3450 Esas ve 2026/1141 Karar sayılı ilamda, kira ilişkisinin başlangıcı ile sonradan düzenlenen sözleşmenin niteliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Karara göre, yeni sözleşmede belirlenen kira tutarının imzalandığı tarihteki piyasa rayicine uygun olup olmadığı araştırılmadan yalnızca sözleşme tarihine dayanılarak hüküm kurulamayacak.
22 BİN LİRALIK KİRA İÇİN 39 BİN TL TALEP ETTİ
Yargıtay'ın önüne gelen uyuşmazlık, İstanbul'da 2005 yılından bu yana aynı kiracı tarafından kullanılan bir iş yerinden kaynaklandı.
Taşınmazın sahibi, 2021 yılında aylık 22 bin lira olan kira bedelinin çevredeki benzer iş yerlerine göre düşük kaldığını ileri sürdü. Ev sahibi, kiranın 39 bin liraya yükseltilmesi talebiyle dava açtı.
Ancak tarafların 2018 yılında yeniden kira sözleşmesi imzalaması, davanın seyrini değiştirdi.
Yeni sözleşmenin üzerinden henüz 5 yıl geçmemiş olması nedeniyle kira bedelinin hangi esaslara göre belirleneceği konusunda hukuki uyuşmazlık ortaya çıktı.
YEREL MAHKEME VE İSTİNAF EV SAHİBİNİN TALEBİNİ REDDETTİ
Davayı inceleyen sulh hukuk mahkemesi, taraflar arasında 2018 yılında düzenlenen sözleşmeyi esas aldı.
Mahkeme, bu tarihten itibaren 5 yıllık sürenin dolmadığını belirterek kira bedelinin piyasa koşulları ve hakkaniyet ölçütlerine göre yeniden belirlenemeyeceği sonucuna ulaştı.
Bu nedenle sözleşmede yer alan artış şartının uygulanmasına karar verildi.
Karara itiraz eden ev sahibinin başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi tarafından da reddedildi. İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin değerlendirmesini uygun buldu.
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay'a taşındı.
YARGITAY: YENİ SÖZLEŞME 5 YILLIK SÜREYİ OTOMATİK SIFIRLAMAZ
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, dosyayı inceleyerek yerel mahkemenin kararını bozdu.
Yüksek Mahkeme, kiracının taşınmazı 2005 yılından beri kullandığına dikkat çekti. Tarafların 2018 yılında imzaladığı sözleşmenin ise yeni bir kira ilişkisi kurmak yerine mevcut ilişkiyi sürdürmek veya yazılı hale getirmek amacıyla hazırlanmış olabileceği değerlendirildi.
Bu nedenle yalnızca son sözleşmenin imzalandığı tarihin esas alınması yeterli görülmedi.
Yargıtay, 2018 tarihli sözleşmede belirlenen kira bedelinin o dönemdeki piyasa koşullarına uygun olup olmadığının araştırılması gerektiğini vurguladı.
Böylece uzun süreli kira ilişkilerinde yeni sözleşmenin hukuki etkisinin, sözleşmenin içeriği ve belirlenen kira bedeli dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konuldu.

BİLİRKİŞİ RAPORU KİRA BEDELİNİ BELİRLEYECEK
Bozma kararında, 2018 yılında kararlaştırılan kira tutarının dönemin piyasa rayicine uygunluğunun belirlenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınması istendi.
Yapılacak incelemede iki ihtimal üzerinde durulacak.
Yeni kira bedeli piyasa rayicine uygunsa: Tarafların 2018 yılında belirlediği tutarın o tarihteki emsal kiralarla uyumlu olduğu anlaşılırsa, talep edilen dönem için sözleşmedeki artış koşulları ve kanuni sınırlamalar dikkate alınacak.
Yeni kira bedeli piyasa rayicinin altındaysa: Sözleşmenin mevcut kira ilişkisini devam ettirmek amacıyla düzenlendiği ve belirlenen bedelin piyasa koşullarını yansıtmadığı tespit edilirse, 2005 yılındaki ilk kira başlangıcı esas alınarak hakkaniyete uygun kira tespiti yapılabilecek.
Dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde yalnızca sözleşmenin tarihi değil, imzalandığı dönemde belirlenen kira tutarının gerçek piyasa değerini yansıtıp yansıtmadığı da önem taşıyacak.
EV SAHİBİNİN 39 BİN LİRALIK TALEBİ KABUL EDİLDİ Mİ?
Yargıtay'ın bozma kararı, ev sahibinin talep ettiği 39 bin liralık kira bedelinin doğrudan kabul edildiği anlamına gelmiyor.
Yüksek Mahkeme, kira tutarını kendisi belirlemek yerine eksik incelemenin tamamlanmasını istedi.
Bu kapsamda bilirkişi değerlendirmesi yapılacak ve yeni sözleşmedeki kira bedelinin piyasa koşullarına uygunluğu araştırılacak.
Nihai kira tutarı, inceleme sonuçları ve ilgili yasal hükümler doğrultusunda mahkeme tarafından belirlenecek.
Bu nedenle karar, ev sahiplerine istedikleri miktarda kira artışı yapma hakkı tanıyan bir düzenleme niteliği taşımıyor.
KİRA TESPİT DAVALARINDA 5 YIL KURALI KALKTI MI?
Yargıtay'ın kararıyla Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan 5 yıllık süre kaldırılmadı.
Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi, beş yıldan uzun süren veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesine ilişkin esasları düzenliyor.
Bu kapsamda mahkeme, kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde tüketici fiyat endeksindeki değişimi, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini dikkate alarak hakkaniyete uygun bir tutar belirleyebiliyor.
Yargıtay'ın son kararında ise tarafların yeni bir sözleşme imzalamasının, önceki kira ilişkisinin süresini hangi koşullarda etkileyeceği üzerinde duruldu.
Kararın temelinde, mevcut kira ilişkisini sürdüren ve piyasa koşullarını yansıtmayan yeni bir sözleşmenin, 5 yıllık sürenin yeniden başlaması için tek başına yeterli kabul edilmemesi bulunuyor.
EV SAHİPLERİ VE KİRACILAR HANGİ BELGELERİ SAKLAMALI?
Karar, uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde geçmişe yönelik belgelerin önemini de gündeme getirdi.
Ev sahipleri açısından ilk kira sözleşmesinin tarihi, önceki yıllara ait ödeme kayıtları ve banka dekontları, kira ilişkisinin ne zaman başladığının ortaya konulmasında önem taşıyor.
Kiracılar bakımından ise sonradan imzalanan sözleşmedeki bedelin o dönemin piyasa koşullarına uygun olduğunu gösteren belgeler belirleyici olabiliyor.
Bu kapsamda emsal kira ilanları, önceki sözleşmeler ve varsa bilirkişi raporları olası uyuşmazlıklarda delil olarak kullanılabilecek belgeler arasında yer alıyor.
Yargıtay'ın bozma kararı, özellikle uzun yıllardır aynı taşınmazda oturan ve daha sonra yeni sözleşme imzalayan taraflar açısından, kira tespit davalarında sözleşmenin tarihinin yanı sıra içeriğinin de incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kiracı-Sen'den çağrı: Üçten fazla konutu olanlar yüksek vergi ödesinEkonomi