Türkler ve Tayvanlılar İskenderun'da siyah altın üretecek: Dünya bu olayı konuşacak

Türkiye’nin karbon siyahı ihtiyacını karşılamaya yönelik OYAK ve Tayvanlı China Synthetic Rubber Corporation (CSRC) ortaklığındaki yatırım yeniden gündemde. İskenderun Payas’ta kurulacak tesiste üretimin 2027’nin ikinci yarısında başlaması planlanıyor.

Patronlar Dünyası’ndan Necla Dalan’ın haberine göre OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş, projenin toplam yatırım tutarının 400 milyon doların üzerine çıkacağını açıkladı.

Yalçıntaş’ın verdiği bilgilere göre tesisin ilk bölümünde yıllık 170 bin ton karbon siyahı üretilecek. Projenin ikinci aşamasında ise kapasiteye 50 bin ton daha eklenmesi öngörülüyor.

Üretimin başlamasıyla Türkiye’nin karbon siyahı ihtiyacının neredeyse tamamının yurt içinden karşılanması hedefleniyor. Yalçıntaş, ilerleyen dönemde üretimin bir bölümünün ihracata yönlendirilebileceğini de belirtti.

OYAK, Türkiye’nin dışarıdan temin ettiği karbon siyahının yurt içinde üretilmesi amacıyla yatırım planını ilk kez 2020 yılında açıklamıştı.

O dönemde projenin yaklaşık 300 milyon dolarlık yatırımla gerçekleştirilmesi ve üç yıl içinde tamamlanması planlanıyordu.

Yıllık karbon siyahı tüketiminin Türkiye’de 220-230 bin ton seviyesinde olduğu, ithalat için de her yıl 300 milyon doların üzerinde ödeme yapıldığı belirtilmişti.

Yatırım için İskenderun’un Payas ilçesi seçilirken, OYAK projeyi tek başına yürütmek yerine Tayvan merkezli China Synthetic Rubber Corporation ile ortaklık kurdu.

Otomotiv, kauçuk, boya ve özel elektronik ürünlerin üretiminde kullanılan karbon siyahı için iki şirketin eşit ortaklığıyla OYAK Sentetik Karbon Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ oluşturuldu.

Proje kapsamında teşvik alınmasına rağmen yatırım bir süre kamuoyunun gündeminde yer almadı. İskenderun’daki son program sırasında yapılan açıklamalarla birlikte projenin yeniden ilerlediği ortaya çıktı.

İsdemir’in 56’ncı kuruluş yıl dönümü kapsamında İskenderun’da bulunan Murat Yalçıntaş, tesis ziyaretinin ardından karbon siyahı projesine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Yalçıntaş, Erdemir ve İsdemir’de ortaya çıkan katranın yeni tesiste üretimin hammaddelerinden biri olarak kullanılacağını söyledi.

Böylece kurulacak tesisin Türkiye’deki karbon siyahı ithalatının azaltılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Üretimin başlangıçta Türkiye’de kullanılacağını belirten Yalçıntaş, ikinci etapta kapasite artışının ardından ihracat seçeneğinin de gündeme geleceğini ifade etti.

Dünya genelinde 14 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olan karbon siyahı; otomobil lastikleri, cep telefonları ve farklı sanayi ürünlerinin üretiminde kullanılan bir malzeme olarak öne çıkıyor.

OYAK Genel Müdürü Yalçıntaş, şirketin çelik yatırımlarında izlediği yol haritasına ilişkin de bilgi verdi.

İsdemir ve Erdemir’in yüzde 98 kapasiteyle faaliyet gösterdiğini belirten Yalçıntaş, Çin’in uyguladığı politikalar nedeniyle standart çelik ürünlerinde yeni kapasite oluşturmak yerine daha yüksek katma değerli ürünlere yoğunlaştıklarını söyledi.

Bu ürünler arasında HY-100 çeliğinin bulunduğunu belirten Yalçıntaş, söz konusu çeliğin MİLDEM projesi kapsamında üretilecek yerli denizaltılarda kullanılacağını aktardı.

Yalçıntaş, bu ürün sayesinde denizaltıların 300 metre derinliğe ulaşabileceğini ifade etti. OYAK’ın Romanya’daki faaliyetlerine de değinen Yalçıntaş, ülkede yüksek katma değerli elektrik çeliği üretildiğini belirtti.

Elektrik motorlarında kullanılan bu ürünün şirket açısından önemli bir alan olduğunu söyleyen Yalçıntaş, Romanya’da sıcak haddeleme yatırımı yapılacağını açıkladı.

İsdemir’de gerçekleştirilen vakumlama tesisi yatırımının ardından ultra düşük karbonlu çelik üretildiğini belirten Yalçıntaş, yeni çalışmalarla elektrik sacının kalınlığının 3 milimetreden 0,1 milimetreye kadar düşürülmesinin planlandığını söyledi.

Bu seviyeye ulaşılması halinde OYAK’ın söz konusu ürünü dünyada üreten 5-6 şirketten biri olacağını ifade eden Yalçıntaş, sıcak rulo çeliğin tonunun yaklaşık 650 dolar olduğunu, 0,1 milimetre kalınlıktaki ürünlerde ise fiyatın 1.700-1.800 dolara kadar çıkabileceğini kaydetti.

Şirketin yeni satın almalara yönelik yaklaşımını da anlatan Yalçıntaş, son yıllardaki yatırımları örnek gösterdi.

OYAK’ın 2025'te 400 milyon dolara liman satın aldığını, 2026'da ise Tekfen’i aldığını belirten Yalçıntaş, iki yatırımın benzer büyüklükte olduğunu söyledi.

Yalçıntaş, 2027 yılında da yatırım yapılacağını belirterek, çelik alanında hem Türkiye’de hem de dünyada şirketin mevcut ürün portföyünde bulunmayan ve daha nitelikli üretim imkânı sunan yatırım fırsatlarının değerlendirmeye alınacağını ifade etti.