Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde yeniden düşüş kaydedildi. Bir önceki hafta yaklaşık 3 milyar dolarlık artışla üç haftalık gerileme serisini sonlandıran toplam rezervler, 13 Kasım ile sona eren haftada yeniden aşağı yönlü hareket etti. Analitik bilanço verileri üzerinden yapılan hesaplamalara göre rezervler, haftalık bazda yaklaşık 2,3 milyar dolar azalarak 158,8 milyar dolara indi.

Böylece yılın başında 189,1 milyar dolar seviyesinde bulunan rezervler, 30 Ocak'ta ulaştığı 218,2 milyar dolarlık en yüksek seviyenin 59,4 milyar dolar gerisinde kaldı.

REZERVLERDEKİ HAFTALIK TOPARLANMA KISA SÜRDÜ

TCMB rezervleri ekim ayının son haftalarında art arda üç hafta gerilemişti. 30 Ekim haftasında 158,1 milyar dolara kadar inen toplam rezervler, 6 Kasım haftasında yaklaşık 3 milyar dolarlık yükselişle 161,1 milyar dolara çıktı.

Ancak bu toparlanma kalıcı olmadı. 13 Kasım haftasına ilişkin hesaplamalar, rezervlerin yeniden azaldığını ve 158,8 milyar dolar düzeyine gerilediğini gösterdi.

Haftalık değişim, rezervlerdeki yükselişin henüz istikrarlı bir eğilime dönüşmediğine işaret etti.

TCMB rezervleri Ocak ayından bu yana 59,4 milyar dolar azalarak 158,8 milyar dolara indi - Resim : 2OCAK AYINDAKİ ZİRVEDEN BU YANA YÜZDE 27 GERİLEDİ

2025 yılını 193,9 milyar dolar seviyesinde tamamlayan TCMB toplam rezervleri, 2026 yılına 189,1 milyar dolarla başladı. Ocak ayı boyunca yükseliş kaydeden rezervler, 30 Ocak'ta 218,2 milyar dolara ulaşarak yılın en yüksek seviyesini gördü.

Sonraki aylarda ise düşüş ağırlıklı bir seyir izlendi. Rezervler 26 Haziran'da 149,2 milyar dolara kadar gerileyerek yılın en düşük seviyelerinden birine indi. Kasım ayının ikinci haftasında hesaplanan 158,8 milyar dolarlık seviye, haziran ayındaki dip noktanın üzerinde bulunmasına rağmen ocak zirvesinin oldukça altında kaldı.

13 Kasım haftası itibarıyla toplam rezervler, ocak ayındaki en yüksek seviyesine göre yaklaşık yüzde 27 azaldı. 2025 yıl sonu seviyesine kıyasla düşüş ise 35,1 milyar dolar, başka bir ifadeyle yaklaşık yüzde 18 oldu.

MART AYINDAKİ DÜŞÜŞ DİKKAT ÇEKTİ

Ocak-ekim dönemini kapsayan 10 aylık süreçte rezervler dört ay yükselirken altı ay geriledi. Bu dönemin en belirgin kaybı mart ayında yaşandı. Söz konusu ayda toplam rezervlerde 54,9 milyar dolarlık düşüş kaydedildi.

Eylül ve ekim aylarında da gerileme sürdü. Rezervler eylül ayında 17 milyar dolar, ekim ayında ise 13,1 milyar dolar azaldı. Böylece yılın son çeyreğine girilirken rezervlerdeki aşağı yönlü hareket belirginleşti.

Haftalık veriler de bu görünümü destekledi. 9 Ekim haftasında 4,2 milyar dolarlık artış kaydeden rezervler, takip eden üç haftada gerileyerek 30 Ekim'de 158,1 milyar dolara indi. 6 Kasım'daki yükselişin ardından 13 Kasım haftasında yeniden düşüş yaşanması, rezervlerdeki dalgalı seyrin sürdüğünü gösterdi.

REZERVLERDE ALTIN VE DÖVİZ ETKİSİ AYRI DEĞERLENDİRİLMELİ

Merkez Bankası rezervlerindeki değişimi değerlendirirken yalnızca toplam tutara bakmak yeterli değil. Brüt rezervler, altın ve döviz varlıklarının toplamını ifade ederken net rezerv hesaplamasında Merkez Bankasının döviz yükümlülükleri de dikkate alınıyor. Swap hariç net rezerv ise swap işlemlerinin etkisinin hesaplamadan çıkarılmasıyla elde ediliyor.

TCMB rezervleri Ocak ayından bu yana 59,4 milyar dolar azalarak 158,8 milyar dolara indi - Resim : 3Bu nedenle brüt rezervlerdeki düşüş, tek başına aynı miktarda döviz satışı yapıldığı anlamına gelmiyor. Altın fiyatlarındaki değişim de altın varlıklarının dolar cinsinden değerini etkileyerek toplam rezerv tutarını değiştirebiliyor.

TCMB analitik bilanço verilerinden yapılan hesaplamaya göre 13 Kasım 2026 itibarıyla net rezerv 36,4 milyar dolar, swap hariç net rezerv ise 40,28 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Aynı hesaplamada 9-13 Kasım döneminde swap hariç net rezervde, altın fiyatı etkisi dışarıda bırakıldığında 2,96 milyar dolarlık artış hesaplanırken altın fiyatındaki değişimin 2,66 milyar dolarlık aşağı yönlü etkisi olduğu belirtiliyor.

Bu veriler, toplam rezervlerdeki hareketin değerlendirilmesinde altın fiyatlarının ve bilanço kalemlerinin de dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Söz konusu net rezerv rakamları, TCMB'nin doğrudan açıkladığı haftalık resmi veri değil, analitik bilanço üzerinden yapılan hesaplamalar niteliği taşıyor.

REZERVLERDEKİ SEYİR YAKINDAN İZLENİYOR

Merkez Bankası rezervleri, Türkiye'nin dış finansman ihtiyacını karşılama kapasitesi, döviz likiditesi ve dış şoklara karşı dayanıklılığı bakımından yakından takip edilen göstergeler arasında yer alıyor. Bununla birlikte rezervlerin tek başına belirli bir ekonomik sonucu ortaya koymadığı; net rezervler, döviz yükümlülükleri, altın varlıkları ve rezervlerin hangi kaynaklardan oluştuğuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği önem taşıyor.

13 Kasım haftasına ilişkin hesaplamalar, toplam rezervlerde ocak ayındaki zirveye kıyasla önemli bir gerileme yaşandığını ve son haftalık yükselişin ardından düşüşün yeniden başladığını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak resmi rezerv istatistikleri, bu hareketin altın ve döviz kalemlerine nasıl yansıdığının daha net görülmesini sağlayacak.