SGK’nın yeni sisteminde bilinmeyen detay: Tek bir elektrik faturası maaşınızdan edebilir

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yetim aylığı bağlatmak amacıyla kağıt üzerinde yapılan sahte boşanmaları tespit etmek için yapay zeka destekli yeni bir denetim modeline geçti.

Artık kapı kapı gezmeyen SGK denetmenleri; elektrik faturasından eczane kayıtlarına kadar birçok dijital izi çapraz sorguyla takip ederek usulsüzlükleri anında belirliyor. Çarpıcı detay ise usulsüzlük ihbarlarının büyük oranda aile içinden gelmesi.

Kamuoyunda 'muvazaalı boşanma' olarak bilinen ve yalnızca ebeveyn üzerinden yetim aylığı alabilmek amacıyla gerçekleştirilen anlaşmalı boşanmalara karşı SGK denetim mekanizmasını baştan aşağı yeniledi.

Konunun detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK uzmanı Dilek Ete, kurumun artık geleneksel saha denetimlerini büyük oranda dijital ortama taşıyarak yapay zeka destekli çapraz sorgu sistemine geçtiğini duyurdu.

Sahte boşanma vakalarının tespiti sürecinde şikayet mekanizmasının ağırlıklı olarak nasıl işlediğine dikkat çeken Ete, en çok ihbarın beklenenin aksine dışarıdan değil, doğrudan aile içinden geldiğini belirtti.

Sisteme yeni bir hak sahibinin eklenmesiyle yetim aylığı payının düşmesi, kardeşler arasında ihbarları beraberinde getiriyor.

Ete, özellikle aylığında azalma olan kız kardeşlerin, muvazaalı boşanma gerçekleştiren diğer kardeşlerini doğrudan SGK'ya şikayet ettiklerinin altını çizdi.

Geçmişte SGK denetmenlerinin adreslere giderek komşulara sorular sorduğunu ve fiili durum tespiti yaptığını hatırlatan Ete, yeni sistemde kurumun tamamen dijital ayak izlerine odaklandığını ifade etti.

SGK'nın "Gerçekten boşandılar mı?" sorusuna yanıt ararken incelediği başlıca kritik veriler ise şunlar:

- Aynı haneye ait elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerinin kimin üzerine olduğu ve ödemelerin kim tarafından yapıldığı. Boşanma sonrası ikametgahın resmi olarak ayrılmasına rağmen, aile hekimi tercihinin değiştirilip değiştirilmediği.

- Reçete ödemelerinde düzenli olarak gidilen eczanelerin değişip değişmediği.

Tüm bu verilerin tek bir ekranda birleştirilerek yapay zeka ile analiz edildiğini belirten Ete, "Kurum artık sadece şahısların aynı evde yaşayıp yaşamadığına bakmıyor. Tüm bu dijital verilere saniyeler içinde erişerek kişinin fiilen boşanıp boşanmadığını tespit ediyor ve usulsüzlük saptanırsa bağlanan aylığı derhal kesiyor" değerlendirmesinde bulundu.